Արթրիտ. ինքնօգնություն

Արթրիտ. ինքնօգնություն

Բազմաթիվ դեպքերում արթրիտի ախտանիշները կարելի է մեղմացնել ապրելակերպի փոփոխություններով և այլ միջոցներով:

  • Քաշի կորուստ. եթե գեր եք, ավելցուկային կիլոգրամներից ազատվելը կարող է նվազեցնել ծանրություն կրող հոդերի ծանրաբեռնվածությունը: Քաշի կարգավորումը նաև կբարելավի շարժունակությունը և կսահմանափակի հետակա հոդային վնասումը:
  • Վարժանքներ. կանոնավոր վարժանքները կարող են օգնել հոդերի ճկունության պահպանմանը: Լողը և ջրային աերոբիկան նվազեցնում են ծանրություն պահող հոդերի ծանրաբեռնվածությունը:
  • Տաք և սառը միջոցներ. տաքացնող միջոցները կամ սառցեպարկը կարող են օգնել հոդացավերի մեղմացմանը:
  • Օժանդակող հարմարանքներ. պարանները, կոշիկի ներբանները, քայլակները, բարձրացված զուգարանակոնքերը և այլ օժանդակող հարմարանքները կարող են օգնել հոդերի պաշտպանունակությանը և բարելավեն առօրյա գործերի կատարումը:

Արթրիտը և սննդակարգը

Արթրիտ ունենալիս որոշ սննդամթերքներ կարող են օգնել հոդացավերի մեղմացմանը և դանդաղցնել հոդերի հարաճուն ախտահարումը։ Սա ապացուցվել է որոշ հետազոտություններով։ Սակայն, այլ էջերում դուք կարող եք հանդիպել նաև հոդաբորբերի ժամանակ «բուժող» ու «վնասող» մթերքների վերաբերյալ տարբեր պնդումներ։

Հոդաբորբով, հատկապես ռևմատոիդ արթրիտով բազմաթիվ մարդիկ կարող են նշել, որ սննդամթերքի որոշ տեսակների և հիվանդության սրացման միջև գտել են որոշակի կապ։ Մյուսները հավատում են, որ թթվաշ մրգերը՝ կիտրոնը, նարինջը և թուրինջը (գրեյպֆրուտ), ինչպես նաև կարտոֆիլը, սմբուկը (բադրիջան) և սխտորը կարող են ուժեղացնել հոդացավերը և մյուս գանգատները։

Բոլոր դեպքերում, ինչ բնույթի հոդվածներ էլ ընթերցեք, հիշեք, որ, եթե ունեք արթրիտ, ապացուցված տվյալները կարող են տարբերվել տարբեր, երբեմն՝ մտածացին պնդումներից։

Ելնելով ապացուցված տվյալներից, հոդաբորբերի վերաբերյալ սննդամթերքները կարելի է բաժանել 3 խմբի՝ բարվոք, վնասաբեր և դեռևս չապացուցված ազդեցության։

«Լավ» սննդամթերքներից են՝

  • կալցիումով հարուստ մթերքներ
  • «լավ» ճարպեր՝ չհագեցած, օմեգա-3 և այլն։

«Վնասաբեր» սննդամթերքներից են՝

  • հագեցած ճարպեր
  • քաշի ավելացմանը նպաստող սննդամթերքներ
  • եթե ունեք պոդագրա, պուրիններով հարուստ մթերքներ (միս, ծովամթերք, խմորասնկեր պարունակող մթերքներ)։

Չապացուցված տվյալներով սննդամթերքներ

Սրանք մթերքներ են, որոնք, ըստ համընդհանուր կարծիքի կարող են հոդաբորբը սրացնել, սակայն նման ազդեցությունն ապացուցող որևէ տվյալ չկա։ Նման մթերքներից են՝

Հավասարակշռված սննդակարգ

Հետազոտությունների արդյունքները վկայում են, որ որոշ մթերքներ կարող են մեղմացնել հոդացավերը և հոդերի բորբոքային փոփոխությունները։

«Բարերար» ազդեցությամբ մթերքները կազմում են առողջ սննդակարգի բաղադրիչները, որոնք կարող են զսպել հոդաբորբերի հարաճուն զարգացումը, ինչպես նաև նվազեցնել առողջական մի շարք բարդությունների ռիսկը, այդ թվում՝ սրտանոթային, օստեոպորոզի (թույլ և փխրուն ոսկերեր) և գիրության։

Եթե տևական ժամանակ ընդունում եք ստերոիդ հակաբորբոքային դեղեր (կորտիկոստերոիդներ), բարձրանում է օստեոպորոզի զարգացման ռիսկը։ Նման դեպքերում կարող եք ոսկրերի թուլացման վտանգը նվազեցնել սննդակարգում ավելացնելով կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ սննդամթերքներ։

  • Կալցիումով հարուստ սննդամթերքներից են կաթնամթերքները՝ կաթ, պանիր և յոգուրտ, ընկույզները և սերմերը, ձկնամթերքները՝ սարդինաձուկ (сардина) և ծովային մանրաձկներ (снеток), հատկապես եթե վերջինս ուտում եք ոսկրերով հանդերձ։ Որևէ ապացույց չկա այն մասին, որ կաթնամթերքները կարող են առաջացնել հոդաբորբ։ Հակառակը, դրանք պարունակում են կալցիում, որն անհրաժեշտ է ամուր ոսկրերի համար և կարող է օգտակար լինել օստեոպորոզի բարձրացած ռիսկով անձանց համար։
  • Արևի ճառագայթների ազդեցությամբ մաշկում արտադրվող բնական վիտամին D-ն այս նյութի լավագույն աղբյուրն է, սակայն վիտամինն առկա է նաև յուղոտ ձկնատեսակներում և հարստացված սննդամթերքներում՝ հատիկավորների «փաթիլներ» (хлопья) և մարգարիններ։
  • Գնալով շատանում են տվյաներն այն մասին, որ միջերկրածովյան սննդակարգը հոդաբորբերի (և մի շարք այլ հիվանդությունների) դեպքում թողնում է բարվոք ազդեցություն։ Իսկ սա այն սննդակարգն է, որը կազմված է մեծ քանակի մրգերից և բանջարեղեններից, ձկնեղենից, հացահատիկային սննդամթերքներից, լոբազգիներից, նաև՝ չափավոր քանակի մսից։
  • Կարծիք կա, որ Օմեգա-3-ով հարուստ սննդամթերքներն ունեն հակաբորբոքային ազդեցություն և կարող են մեղմացնել հոդաբորբը։ Օմեգա-3-ով հարուստ սննդամթերքներից են յուղոտ ձկները, օրինակ՝ սարդինաձուկ (сардина), թյունիկ (скумбрия) և սաղմոն (лосось)։ Յուղոտ ձկնատեսակների առնվազն երկու չափաբաժին պետք է ընդգրկված լինի ձեր շաբաթական սննդակարգում։ Օմեգա-3-ով հարուստ են նաև ընկույզները և սերմերը (հատկապես կտավատը), հարստացված մարգարինները, հացահատիկները և բիո-ակտիվ յոգուրտային ըմպեիքները։

Պետք է հաշվի առնել, որ որոշ սննդատեսակներ, օրինակ՝ ձկնային պաշտետները, չմշակված միսը և չպաստերիզացված կաթնամթերքները կարող են մեծացնել սննդային թունավորման ռիսկը։ Եթե դուք ընդունում եք ձեր իմունիտիեն ընկճող դեղեր, այս տեսակ սննդից պետք է հրաժարվեք։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-06-2021