Հոդաբորբ

Հոդաբորբ
Անգլերեն անվանումը՝ Arthritis

Հոդաբորբը կամ արթրիտը հոդերի բորբոքմամբ ընթացող հիվանդություն է, որի բնորոշ նշաններն են հոդացավը կամ հոդերի շրջանում անհրարմարության (դիսկոմֆորտ) զգացումը։

Հոդաբորբը կարող է հանդիպել տարիքային բոլոր խմբերում և ստանալ մեղմից մինչև ծանր ընթացք։ Հոդաբորբերի մեծ մասը վերջնական բուժում չունի, սակայն կան դրանց ընթացքը վերահսկելի դարձնող տարբեր ուղիներ։

Կարող է ախտահարվել ինչպես մեկ հոդը (մոնոարթրիտ), այնպես էլ մի քանի հոդեր (պոլիարթրիտ): Իսկ հոդաբորբը կարող է դրսևորվել որպես ինքնուրույն կամ առանձին հիվանդություն կամ որպես մեկ այլ՝ «արտահոդային» հիվանդության ախտանիշների մեկը։

Ի՞նչ է հոդաբորբը

Արթրիտը ոչ թե մեկ առանձին հիվանդություն է, այլ ավելի քան 100 վիճակների հավաքական անվանումը, որոնց բոլորի դեպքում էլ առաջին պլան է մղվում հոդերի բորբոքային ախտահարում։

Հոդերը մեր մարմնի այն մասերն են, որտեղ միանում են երկու կամ ավելի ոսկրեր։ Օրինակ՝ դաստակը, արմունկը, ուսը, ծունկը և այլն։

Հոդաբորբի երեք հիմնական տեսակներն են՝

Արթրիտի այլ տեսակներից են՝

  • պատանեկան («յուվենիլ») արթրիտ
  • անկիլացնող (անշարժացնող) սպոնդիլիտ
  • համակարգային կարմիր գայլախտ («լուպուս»)
  • սկլերոդերմա։

Հոդաբորբերի ախտանիշները

Տարբեր մարդկանց մոտ հոդաբորբի նշանները կարող են լինել տարբեր։ Սակայն, եթե դուք ունեք արթրիտ, դուք գրեթե միշտ կնշեք ձեր հոդերի հետ կապված որոշակի գանգատներ, այդ թվում՝

  • ցավ, որը ուժեղանում է շարժումների ժամանակ
  • հոդի այտուցվածություն կամ ուռածություն, հոդի ձևի և ուրվագծերի փոփոխություն
  • հոդին հարող մաշկի կարմրություն և տեղային ջերմության զգացում
  • հոդի կարկամվածություն կամ տվյալ հոդում շարժումների սահմանափակում։

Որոշ մարդկանց մոտ կարող են զարգանալ նաև «արտահոդային» նշաններ, որոնցից ավելի հաճախ հանդիպում են՝

Հոդաբորբերի ախտորոշումը

Եթե ձեզ մոտ նկատել եք հոդաբորբի նշաններից որևէ մեկը, կարևոր է, որ առանց ձգձգելու այցելեք ձեր բժշկին։ Հոդաբորբի տեսակի վաղ ախտորոշումը և բուժումը կարող են նպաստել, որ գանգատներն ավելի արագ վերանան և կանխարգելվեն հեռահար բարդությունները։

Արթրիտների որոշ տեսակների ախտորոշումը կարող է լինել բավականին դժվար։ Նման դեպքերում ձեզ կառաջարկվի որոշ հետազոտություններ (արյան անալիզ, ռենտգենոգրաֆիա և այլն) ոչ միայն բուն հոդաբորբի տեսակը պարզելու, այլև ուղեկցող բարդությունները հայտնաբերելու համար։ Դուք կարող եք նաև ուղեգրվել հոդերն ախտահարող հիվանդությունների գծով մասնագետի՝ ռևմատոլոգի խորհրդավության։

Հոդաբորբերի բուժումը

Հոդաբորբերի բազմաթիվ տեսակների համար գոյություն ունեն բուժումներ, որոնք կօգնեն գանգատների մեղմացմանը և կկանխարգելեն հոդերի հետագա ախտահարումը և վնասումը։

Բուժական մոտեցումները կախված են հոդաբորբի տեսակից, ախտանիշներից և դրանց ծանրության աստիճանից, ինչպես նաև հիվանդության ընթացքից։

Հոդաբորբերի բուժումը կարող է ներառել՝

  • դեղեր, օրինակ՝ ցավամոքիչներ, հակաբորբոքիչներ կամ հիվանդությունը ձևափոխող հակառևմատիկ դեղեր (որոնք նշանակվում են հոդաբորբերի բորբոքային ձևերի ժամանակ՝ ռևմատոիդ արթրիտ, անկիլացնող սպոնդիլիտ կամ պատանեկան իդիոպաթիկ հոդաբորբ)
  • ցավերի կառավարման մեթոդներ, օրինակ՝ մեդիտացիա։

Ծանր դեպքերում ձեզ գուցե առաջարկվի վնասված հոդը փոխարինող կամ «վերականգնող» վիրահատական բուժում։

Ունեմ հոդաբորբ. ինչպե՞ս ճիշտ ապրել

Կան հոդաբորբի ընթացքը մեղմացնող և հիվանդությունը «քնեցնող» տարբեր մեթոդներ, որոնք կարող են զգալիորեն կրճատել հիվանդության բացասական ազդեցությունը ձեր առօրյա գործառույթների վրա։

Դրանցից ամենակարևորներն են՝

  • պահպանեք ձեր մարմնի առողջ զանգվածը
  • կարգավորեք ձեր սննդակարգը
  • մի «պասիվացեք» և պահպանեք ձեր ֆիզիկական ակտիվ կյանքը
  • սովորեք, թե ինչպես կարելի է կառավարել ցավը
  • անհրաժեշտության դեպքում դիմեք օժանդակող ծառայություններ։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 16-05-2019