Ցիտոմեգալովիրուս

Ցիտոմեգալովիրուսը (ՑՄՎ) տարածված վիրուս է, որով կարող են վարակել գրեթե բոլոր մարդիկ։

Մեկ անգամ վարակվելով, ցիտոմեգալովիրուսը (ՑՄՎ, անգլերեն՝ CMV) ձեր օրգանիզմում մնում է ողջ կյանքի ընթացքում։ Մարդկանց մեծ մասը տեղյակ չէ՝ արդյոք ինքն ունի՞ այս վիրուսը, թե ոչ, քանի որ ցիտոմեգալովիրուսը հազվադեպ է առողջ մարդկանց մոտ պատճառում որևէ խնդիր։

Սակայն, եթե դուք հղի եք կամ ունեք թուլացած իմունային համակարգ (դիմադրողականություն), այս վիրուսը կարող է դառնալ առողջական լուրջ խնդիրների պատճառ։ Ակտիվ ցիտոմեգալովիրուսային վարակը հղիության ընթացքում կարող է փոխանցվել նորածնին և նրա մոտ զարգացնել որոշ խնդիրներ։

Սովորաբար «ցիտոմեգալովիրուս» անվանում են և վիրուսը (հարուցիչը) և հարուցված հիվանդությունը (վարակը)։

Ցիտոմեգալովիրուսը խիստ տարածված վիրուսային վարակ է։ Այն տարածված է հատկապես մանկահասակ երեխաների և դեռահասների շրջանում։ Բազմաթիվ չափահասներ իրենց կյանքի ընթացքում վարակվում են այս վիրուսով։ Վիրուսը կարող է մարդու օրգանիզմում մնալ երկար տարիներ, սակայն որևէ գանգատ կամ ախտանիշ չառաջացնել, իսկ տվյալ անձը տեղյակ չլինի իր մոտ այս վիրուսի առկայության մասին։

Ցիտոմեգալովիրուսը փոխանցվում է վարակված մարդու օրգանիզմի կենսահեղուկների միջոցով։ Ավելի հաճախ վարակումը տեղի է ունենում երեխայի թքի միջոցով։ Վիրուսը հայտնաբերվում է նաև օրգանիզմի այլ կենսահեղուկներում՝ կրծքի կաթ, արյուն, կանանց հեշտոցային արտադրուկ կամ տղամարդու սերմնահեղուկ։ Վիրուսը կարող է նաև փոխանցվել հղի կնոջից իր չծնված երեխային։

Ցիտոմեգալովիրուսային վարակի ախտանիշները կարող են տարբեր մարդկանց մոտ դրսևորվել տարբեր նշաններով, թեև բազմաթիվ դեպքերում հիվանդությունն ընթանում է առանց առողջական որևէ խնդիրների։ Որոշ մարդկանց մոտ վարակը կարող է ստանալ ծանր ընթացք։ Նման դեպքերի պատճառը սովորաբար այդ մարդկանց իմունային համակարգի խնդիրներն են՝ պատճառված դիմադրողականությունը հյուծող հիվանդություններով (օրինակ՝ ՄԻԱՎ-ի ուշ փուլեր) կամ քիմիոթերապիայով։

Եթե կինը հղիության ընթացքում նոր վարակվել է ՑՄՎ-ով, կա որոշակի ռիսկ, որ նրա պտուղը նույնպես կվարակվի (կոչվում է «բնածին ցիտոմեգալովիրուս»)։ Բնածին ցիտոմեգալովիրուսով երեխաների մեծ մասը կարող է կյանքի ընթացքում այս վարակի հետ կապված առողջական որևէ խնդիր չունենալ, սակայն երբեմն կարող են զարգանալ լուրջ խնդիրներ, օրինակ՝ լսողության կորուստ։

Ցիտոմեգալովիրուսով պատճառված բարդությունները տարբեր են՝ ձեր ընդհանուր առողջական վիճակից և այն հանգամանքից, թե երբ եք վարակվել։

Ցիտոմեգալովիրուսն ախտորոշվում է օրգանիզմի կենսանյութերի լաբորատոր հետազոտությամբ (վիրուսի կամ վիրուսի նկատմամբ հակամարմինների հայտնաբերում)` արյուն, մեզ, պտղաջերեր և այլն: Ցիտոմեգալովիրուսի հետազոտությունը խորհուրդ է տրվում հատկապես թուլացած իմունիտետով անձանց և այն հղի կանանց, ովքեր հղիության ընթացքում առաջին անգամ վարակվել են այս վիրուսով կամ սոնոգրաֆիայով հայտնաբերվել է պտղի հետ կապված որևէ խնդիր, որը կարող էր պատճառվել ցիտոմեգալովիրուսով։

ՑՄՎ-ով վարակված մարդկանց մեծ մասը լավանում է առանց որևէ բուժում ստանալու։ Հղի կանայք կամ թուլացած իմունային համակարգով հիվանդները պետք է այցելեն իրենց բժշկին՝ քննարկելու, թե ակնկալվող բուժումն իրենց վիճակի հետ կապված ինչ օգուտներ կարող է տալ կամ ինչ ռիսկերի հետ է կապված։ Այս վիրուստի դեմ որևէ բուժում կամ հստակ կանխարգելում գոյություն չունի, թեև որոշ դեպքերում կարող են նշանակվել հակավիրուսային դեղեր։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 31-03-2021