Պարբերական հիվանդություն. ախտանիշներ

Պարբերական հիվանդություն. ախտանիշներ

Պարբերական հիվանդությունը կամ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդը տիպիկ ընթացքի դեպքում բնորոշվում է կրկնվող տենդի դրվագներով (կրիզներ) և որովայնի, կրծքավանդակի և հոդերի ցավերով:

Պարբերական հիվանդության սրացմանը կարող են նպաստել ընդհանուր մրսածությունը (ՍՇՎՎ և գրիպ), սթրեսը, կլիմայի փոփոխությունը, սննդային գործոնը, ինչպես նաև աղիքային վարակները:

Հիվանդության ախտանիշները, որպես կանոն, սկսվում են մանկապատանեկան տարիքում: Հիվանդների 90%-ի մոտ առաջին նոպան լինում է մինչև 18 տարին լրանալը։ ՊՀ նոպաները հիմնականում ուղեկցվում են տենդով և սովորաբար տևում են 2-4 ժամ և անցնում են 6 ժամից մինչև 4 օրվա ընթացքում: Հոդաբորբերի նոպաները կարող են ձգվել ավելի երկար՝ շաբաթներ և ամիսներ։

Նախկինում տարանջատում էին ՊՀ որովայնային, հոդային կամ կրծքային ձևերը։ Ներկա բժշկագիտության մեջ նման տարբերակմանն այլևս առաջնային տեղ չի հատկացվում, քանի որ բոլոր դեպքերում էլ հիմնականում ախտահարվում են տարբեր շճային թաղանթները և ընդգրկվում են մի շարք օրգան-համակարգեր: Այնուամենայնիվ, ձեզ մոտ կարող է գերակշռել այս կամ այն օրգան-համակարգի ախտահարման ախտանիշները։

Տարբերում են ՊՀ տիպիկ և ատիպիկ ընթացքներ: Տիպիկ ընթացքին բնորոշ է կրկնվող տենդը և վերոնշյալ ախտահարումները: Ատիպիկ ընթացքի դեպքում լինում են ոչ հստակ կրկնվող տենդի դրվագներ, գերակշռում է մյուս օրգան-համակարգերի ընդգրկումը, այսինքն՝ որովայնային կրկնվող ցավեր, կրծքային ցավեր, կայուն հոդային համախտանիշ, հոդամկանային ցավեր:

Տարբեր հիվանդների մոտ կարող են տարբերվել նաև հիվանդության նոպաների հաճախականությունը և միջնոպայական տևողությունը:

Այսպիսով, ՊՀ հիմնական ախտանիշներն են՝

  • տենդ (25% դեպքերում), որը սովորաբար ընթանում է առանց ուղեկցող գրիպանման նշանների
  • որովայնի շրջանի ցավեր (95% դեպքերում), որը պատճառվում է ասեպտիկ պերիտոնիտիով (որովայնամզի բորբոքում) և երբեմն կարող է դառնալ ոչ անհրաժեշտ վիրահատության պատճառ
  • կրծքավանդակի ցավեր՝ պատճառված պլևրիտից (թոքամզի բորբոքում) (40% դեպքերում) և հազվադեպ՝ պերիկարդիտով (սրտապարկի բորբոքում)
  • հոդերի այտուցվածություն և ցավ (75% դեպքերում), որը սովորաբար սահմանափակվում է մեկ մեծ հոդով՝ ծունկ, կրունկ-թաթային, արմնկային, ուսային հոդեր
  • ոտքերի սրունքների շրջանում կարմիր բծեր՝ էրիթեմա, որը կարող է նմանվել կարմիր քամուն
  • հազվադեպ՝ մկանային ցավեր (միալգիա)
  • տղամարդկանց մոտ՝ ամորձապարկի այտուց և լարվածություն (5% դեպքերում)։

Հաճախ հանդիպող, սակայն ոչ մշտական ախտանիշներն են կրկնվող մկանացավը, միգրենանման գլխացավը, օրխիտը և փայծաղի մեծացումը (սպլենոմեգալիա):

Նոպաների միջև դուք կարող եք որևէ գանգատ չնշել։ Կախված հիվանդության ընթացքից և բուժման արդյունավետությունից, այս «լուսավոր» շրջանները կարող են տևել մի քանի օրից մինչև մի քանի տարի:

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Եթե ձեզ մոտ կամ ձեր երեխայի մոտ դիտարկվում են որևէ ակնհայտ պատճառ կամ բացատրություն չունեցող կրկնվող տենդ, որովայնի ցավեր, հոդացավեր և վերոնշյալ գանգատներից մեկը կամ մի քանիսը, ապա դիմեք ձեր բժշկին, որ հնարավորինս վաղ ախտորոշվի ՊՀ և ընտրվի համապատասխան բուժում։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021