Բարձր ջերմություն. պատճառներ

Բարձր ջերմություն. պատճառներ

Բարձր ջերմությունը կամ տենդը զարգանում է, երբ գլխուղեղի հիպոթալամուս կոչվող շրջանը (հայտնի է նաև որպես մարմնի «թերմոստատ») ջերմաստիճանի «նորմալ նշանակետը» շեղում է վերև:

Երբ սա տեղի է ունենում, դուք կարող եք զգալ սարսուռ, ավելացնեք ձեր հագուստը, փաթաթվեք վերմակի մեջ կամ սկսել դողալ՝ արձակելով ավելի շատ ջերմություն:

Մարմնի նորմալ ջերմաստիճանն օրվա ընթացքում տատանվում է՝ ցածրանում առավոտյան և բարձրանում երեկոյան: Թեև բազմաթիվ մարդկանց համար 37,0° C ջերմաստիճանը համարվում է նորմալ, ձեզ մոտ կարող է գրանցվել 36,1° C-ից մինչև 37,2° C միջակայքում ընկած ցուցանիշներ՝ առանց ինքնազգացողության որևէ խանգարման, և դա համարվի ձեզ համար նորմալ:

Բժիշկները տարբերում են տենդի զարգացման երեք շրջան:

  • Ջերմաստիճանի բարձրացման փուլ. այս փուլում ջերմառաջացումը գերակշռում է ջերմատվությանը: Ջերմառաջացումն ուժեղանում է հյուսվածքներում «այրման» (օքսիդացման) գործընթացների արագացման, իսկ ջերմատվության թուլացումը՝ ծայրամասային անոթների նեղացման և քրտնարտադրության ընկճման հետևանքով: Եթե չափահասների մոտ ավելի մեծ նշանակություն ունի հետ ջերմատվության թուլացումը, ապա նորածինների մոտ՝ ջերմառաջացման մեծացումը։
  • Ջերմաստիճանի պահպանման փուլ. այս փուլում ջերմառաջացումը և ջերմատվությունը հավասարվում են: Ջերմաստիճանի պահպանման փուլը սկսվում է ջերմաստիճանային նշանակետին հասնելով և կարող է լինել կարճատև (ժամեր, օրեր) կամ երկարատև (շաբաթներ)։ Ջերմության բարձրացման արտահայտման ձևից կախված այս փուլը բաժանվում է 5 դասի՝ սուբֆեբրիլ (մինչև 38°C), ցածր (մինչև 38,5 °C), ֆեբրիլ (մինչև 39 °C), բարձր (մինչև 41 °C) և գերբարձր (41 °C-ից բարձր)։ Գերբարձր տենդը վտանգավոր է կյանքի համար, հատկապես երեխաների համար։
  • Ջերմաստիճանի իջեցման փուլ. այս փուլում մաշկի անոթների լայնացման միջոցով ջերմատվությունը գերակշռում է ջերմառաջացմանը: Ջերմաստիճանի իջեցումը կարող է լինել աստիճանաբար կամ կտրուկ։

Բարձր ջերմության անմիջական պատճառը ջերմածին (պիրոգեն) նյութերն են, որոնք կարող են օրգանիզմ թափանցել արտաքին միջավայրից՝ բակտերիաների և վիրուսների միջոցով (էկզոգեն) կամ առաջանալ օրգանիզմի հյուսվածքների բջիջներում՝ դրանց ախտահարման հետևանքով (էնդոգեն) և մեծամասամբ ունեն լեյկոցիտային ծագում (օրինակ՝ ինտերլեյկին 1, ինտերլեյկին 6, ուռուցքի մեռուկացման գործոն, մակրոֆագային հարուցիչ 1α սպիտակուց)։

Տենդը կամ մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է առաջանալ հետևյալ պատճառներից՝

  • վիրուս
  • բակտերիալ վարակ
  • ջերմային հարված
  • որոշ բորբոքային հիվանդություններ, օրինակ՝ ռևմատոիդ արթրիտ (հոդերի լորձաթաղանթի՝ սինովիումի բորբոքում)
  • չարորակ ուռուցք
  • որոշ դեղամիջոցներ, օրինակ՝ հակաբիոտիկներ, բարձր արյան ճնշման կամ ցնցումների բուժման մեջ նշանակվող դեղեր
  • որոշ պատվաստանյութեր, օրինակ՝ դիֆթերիայի, փայտացման, կապույտ հազի կամ պնևմոկոի դեմ:

Երբեմն բարձր ջերմության պատճառը չի հաջողվում հայտնաբերել: Եթե ունեք ավելի քան երեք շաբաթ շարունակվող ջերմության բարձրացում կամ բժիշկը տարբեր հետազոտություններով չի կարողանում հայտնաբերել ջերմելու պատճառը, ապա ախտորոշվում է որպես անհայտ ծագման տենդ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 30-04-2021