ԳԷՌՀ (ռեֆլյուքս). պատճառներ

ԳԷՌՀ (ռեֆլյուքս). պատճառներ

Ռեֆլյուքսի առաջացման հիմնական պատճառը ստորին կերակրափողային սֆինկտերի գործունեության խանգարումն է։

Ստորին կերակրափողային սֆինկտերը (սեղման) կերակրափողի ստորին հատվածում (որտեղ այն միանում է ստամոքսին) շրջանաձև մկան է, որը գործում է որպես փական։ Սնունդը կամ հեղուկները կուլ տալիս այս սեղմանը թուլանում է ու բացում կերակրափողից դեպի ստամոքս մուտքը, որից հետո կծկվում և «փակվում» է՝ թույլ չտալով, որ ստամոքսի պարունակությունը ետ բարձրանա դեպի կերակրափող:

Գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս-հիվանդության (ԳԷՌՀ) ժամանակ այս սեղմանը թուլանում է, սնունդը կուլ տալիս ոչ լիարժեք է փակվում և ստամոքսի թթվային պարունակությունը բարձրանում կերակրափող (սա էլ հենց կոչվում է «ռեֆլյուքս»)՝ առաջացնել վերջինիս լորձաթաղանթի գրգռում և բորբոքում, ինչպես նաև որպես բարդություն՝ խոցերի առաջացում և կերակրափողի նեղացում։

Մինչև վերջ պարզ չէ, թե ինչու է որոշ մարդկանց մոտ վերոնշյալ սեղմանը թուլանում, սակայն հայտնի է, որ ռեֆլյուքսն ավելի հաճախ հանդիպում է մարդկանց հետևյալ խմբերում՝

  • ովքեր ունեն ավելցուկային կշիռ կամ գեր են
  • ովքեր օգտագործում են մեծ քանակով ճարպային սնունդ (ինչը մարսվելու համար ավելի երկար ժամանակ և թթու ստամոքսահյութի ավելի մեծ քանակների է պահանջում)
  • ովքեր օգտագործում են ստորին կերակրափողային սֆինկտերը թուլացնող նյութեր, օրինակ՝ ծխախոտ, ալկոհոլ, սուրճ կամ շոկոլադ
  • ովքեր հղի են (ներորովայնային ճնշման բարձրացում և վերոնշյալ սֆինկտերը թուլացնող հորմոնային տեղաշարժեր)
  • ովքեր ունեն ստոծանիական ճողվածք
  • ովքեր ունեն գաստրոպարեզ (հաճախ հանդիպում է դիաբետով մարդկանց շրջանում)
  • ովքեր մշտապես ենթարկվում են սթրեսի։

ԳԷՌՀ-ի առաջացմանը նպաստում են նաև սնվելիս հեղուկների, հատկապես՝ գազավորված ըմպելիքների օգտագործումը, ներորովայնային ճնշումը բարձրացնող գործոնները (ամուր կապած գոտի, ֆիզիկական աշխատանք), առատ, կծու, թթու, աղի սնունդը, նստակյաց ապրելակերպը, արագ ուտելը և սնունդ ստանալուց անմիջապես հետո պառկելը։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021