Սրտի առիթմիաներ

Սրտի առիթմիաներ

Առիթմիան սրտի ոչ ռիթմիկ կամ անկանոն աշխատանքն է։

Նորմայում դուք չեք զգում ձեր սրտի կծկումները, ուստի, եթե դուք նկատում եք, որ ձեր սիրտը շատ արագ կամ շատ դանդաղ է աշխատում, դիմեք ձեր բժշկին կամ զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն, քանի որ սրտի որոշ առիթմիաներ կարող են ձեր կյանքին լուրջ վտանգ ներկայացնել։

Ի՞նչ է սրտի նորմալ ռիթմը

Ձեր սիրտը կազմված է չորս խոռոչներից. վերին երկու խոռոչները կոչվում են նախասրտեր, իսկ ստորին երկուսը՝ փորոքներ: Սրտի ռիթմը նորմայում կառավարվում է բնական ռիթմավարով՝ սինուսային հանգույցով, որը տեղակայված է աջ նախասրտում: Սինուսային հանգույցում առաջանում են էլեկտրական ազդակներ, որոնք նորմայում սկիզբ են դնում յուրաքանչյուր սրտազարկը: Այս ազդակներն առաջացնում են նախասրտերի կծում և արյան մղում դեպի փորոքներ:

Այնուհետև էլեկտրական ազդակները հասնում են բջիջների խմբի, որը կոչվում է նախասիրտ-փորոքային (ատրիովենտրիկուլյար, կարճ՝ AV) հանգույց: Այս հանգույցում էլեկտրական ազդանշանը դանդաղում է՝ մինչև փորոքներ ուղարկելը, որը թույլ է տալիս, որ փորոքները լցվեն արյունով: Երբ էլեկտրական ազդանշանը հասնում է փորոքների մկաններ, դրանք կծկվում են՝ արյուը սրտից արտամղելով դեպի թոքեր կամ մարմնի մնացած շրջաններ:

Առողջ սրտում այս գործընթացը տեղի է ունենում հարթ և սինխրոնացված, որի արդյունքում հանգիստ պայմաններում սիրտը կծկվում է րոպեում 60-100 անգամ:

Ի՞նչ են սրտի առիթմիաները

Առիթմիան մի վիճակ է, երբ ձեր սիրտը կծկվում է ոչ նորմալ ռիթմով։ Առիթմիան կարող է առաջանալ սրտի կծկումները կարգավորող էլեկտրական ազդակների հետ կապված խնդիրների պատճառով։

Սիրտը կարող է կծկվել շատ արագ կամ էլ շատ դանդաղ, այլ կերպ ասած՝ սրտի ռիթմը կարող է լինել հաճախացած (տախիկարդիա) կամ հազվադեպացած (բրադիկարդիա

Առիթմիայով որոշ մարդկանց սիրտն առողջ է և ունի արտասրտային ծագում, իսկ մյուսների մոտ այն կարող է հանդիսանալ սրտի իշեմիկ հիվանդության նշաններից մեկը։

Սրտի առիթմիայով բազմաթիվ մարդիկ որևէ գանգատ չեն ներկայացնում։ Սակայն որոշ դեպքերում առիթմիաներն ուղեկցվում են տարբեր նշաններով և զգացումներով։ Օրինակ, առիթմիաների ժամանակ դուք կարող եք զգալ «սրտի կանգի» զգացողություն, սրտխփոց, կրծքավանդակի ներսում սրտի «թփրտոց» և այլն, որոնք կարող են ուղեկցվել կրծքավանդակային ցավերով, «աչքերի առաջ սևանալու» զգացումով կամ գլխապտույտով, հևոցով կամ ուշագնացությամբ։

Եթե կարծում եք, որ ձեզ մոտ կա առիթմիա, դիմեք ձեր բժշկին։

Բժիկն ախտորոշում է ձեզ մոտ սրտի առիթմիայի առկայությունը՝ ելնելով ձեր գանգատներից և զննման արդյունքներից: Սակայն առիթմիայի տեսակը և պատճառը որոշելու համար նա կարող է նշանակել էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ), սթրես-թեստ և այլ հետազոտություններ:

Առիթմիաների բուժումը կախված է ձեր տարիքից, առողջական վիճակից և այլ հիվանդությունների առկայությունից և, բնականաբար, առիթմիայի պատճառից ու տեսակից։ Կան նաև այնպիսի առիթմիաներ, որոնք որևէ հատուկ բուժում չեն պահանջում։ Այլ դեպքերում ձեզ կարող է առաջարկվել դեղորայքային բուժում կամ հատուկ բժշկական միջամտություններ:

Առիթմիայի տեսակները

Սրտի արտահերթ («էքստրա») կծկումները կամ էքստրասիստոլաները առիթմիայի ամենատարածված տեսակներն են։ Ցանկացած մարդու մոտ կարող են լինել եզակի էքստրասիստոլաներ, բայց նա այդ մասին չիմանա։ Սրտի որոշ հիվանդություններ կարող են առաջացնել սրտի արտահերթ կծկումներ, բայց այս առիթմիան ինքնին չներկայացնի որևէ վտանգ։ Էքստրասիստոլաների որոշ տեսակներ, այնուամենայնիվ, վտանգավոր են:

Էքստրասիստոլաների քանակը կարող է ավելանալ սթրեսի պատճառով, կոֆեին պարունակող սուրճ կամ ոչ ոգելից ըմպելիքներ օգտագործելիս կամ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ։

Վերփորոքային (սուպրավենտրիկուլյար) առիթմիաները հաճախացած և հաճախ առիթմիկ (անկանոն) սրտազարկերն են, որոնցից ամենահաճախ հանդիպողը շողացող առիթմիան է, որի ժամանակ սրտի վերին երկու խոռոչները՝ նախասրտերը ոչ թե լիարժեք կծկվում, այլ անկանոն թրթռում են, որի հետևանքով սրտի փորոքները չեն կարողանում դեպի այլ օրգան-համակարգեր բավարար քանակով արյուն արտամղել։

Փորոքային (վենտրիկուլյար) առիթմիաները սրտի ստորին խոռոչներից՝ փորոքներից սկիզբ առնող առիթմիաներն են, որոնք ավելի լուրջ և անհետաձգելի բժշկական օգնություն պահանջող վիճակներ են։

Բրադիառիթմիաները (կամ բրադիկարդիաները) բնորոշվում են սրտի կծկումների հաճախության խիստ դանդաղեցմամբ։ Որոշ դեպքերում այս առիթմիաները կարող են առաջ բերել գլխապտույտ և գիտակցության կորուստ, իսկ հազվադեպ՝ նաև ավելի լուրջ հետևանքներ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 30-03-2021