Սրտի առիթմիաներ

Սրտի առիթմիաներ
Անգլերեն անվանումը՝ Heart Arrhythmia

Առիթմիան սրտի ոչ ռիթմիկ կամ անկանոն աշխատանքն է։

Նորմայում դուք չեք զգում ձեր սրտի կծկումները, ուստի, եթե դուք նկատում եք, որ ձեր սիրտը շատ արագ կամ շատ դանդաղ է աշխատում, դիմեք ձեր բժշկին կամ զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն, քանի որ սրտի որոշ առիթմիաներ կարող են ձեր կյանքին լուրջ վտանգ ներկայացնել։

Ի՞նչ են սրտի առիթմիաները

Առիթմիան մի վիճակ է, երբ ձեր սիրտը կծկվում է ոչ նորմալ ռիթմով։ Առիթմիան կարող է առաջանալ սրտի կծկումները կարգավորող էլեկտրական ազդակների հետ կապված խնդիրների պատճառով։

Սիրտը կարող է կծկվել կամ շատ արագ կամ էլ շատ դանդաղ, այլ կերպ ասած՝ սրտի ռիթմը կարող է լինել հաճախացած (տախիկարդիա) կամ հազվադեպացած (բրադիկարդիա

Սրտի առիթմիայով որոշ մարդկանց սիրտն առողջ է և ունի արտասրտային ծագում, իսկ մյուսների մոտ այն կարող է հանդիսանալ սրտի իշեմիկ հիվանդության նշաններից մեկը։

Առիթմիայի որոշ տեսակները

Սրտի արտահերթ («էքստրա») կծկումները կամ էքստրասիստոլաները առիթմիայի ամենատարածված տեսակներն են։ Ցանկացած մարդու մոտ կարող են լինել եզակի էքստրասիստոլաներ, բայց նա այդ մասին չիմանա։ Սրտի որոշ հիվանդություններ կարող են առաջացնել սրտի արտահերթ կծկումներ, բայց այս առիթմիան ինքնին չներկայացնի որևէ վտանգ։ Էքստրասիստոլաների որոշ տեսակներ, այնուամենայնիվ, վտանգավոր են:

Էքստրասիստոլաների քանակը կարող է ավելանալ սթրեսի պատճառով, կոֆեին պարունակող սուրճ կամ ոչ ոգելից ըմպելիքներ օգտագործելիս կամ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ։

Վերփորոքային (սուպրավենտրիկուլյար) առիթմիաները հաճախացած և հաճախ առիթմիկ (անկանոն) սրտազարկերն են, որոնցից ամենահաճախ հանդիպողը շողացող առիթմիան է, որի ժամանակ սրտի վերին երկու խոռոչները՝ նախասրտերը ոչ թե լիարժեք կծկվում, այլ անկանոն թրթռում են, որի հետևանքով սրտի փորոքները չեն կարողանում դեպի այլ օրգան-համակարգեր բավարար քանակով արյուն արտամղել։

Փորոքային (վենտրիկուլյար) առիթմիաները սրտի ստորին խոռոչներից՝ փորոքներից սկիզբ առնող առիթմիաներն են, որոնք ավելի լուրջ և անհետաձգելի բժշկական օգնություն պահանջող վիճակներ են։

Բրադիառիթմիաները (կամ բրադիկարդիաները) բնորոշվում են սրտի կծկումների հաճախության խիստ դանդաղեցմամբ։ Որոշ դեպքերում այս առիթմիաները կարող են առաջ բերել գլխապտույտ և գիտակցության կորուստ, իսկ հազվադեպ՝ նաև ավելի լուրջ հետևանքներ:

Սրտի առիթմիաների ախտանիշները

Սրտի առիթմիայով բազմաթիվ մարդիկ որևէ գանգատ չեն ներկայացնում։ Սակայն որոշ դեպքերում առիթմիաներն ուղեկցվում են տարբեր նշաններով և զգացումներով։ Օրինակ, առիթմիաների ժամանակ դուք կարող եք զգալ՝

  • «սրտի կանգի» զգացողություն, երբ ձեր սիրտը բաց է թողնում հերթական կծկումը
  • սրտխփոց՝ որպես սրտի խիստ ուժգնացած կամ խիստ հաճախացած աշխատանք
  • կրծքավանդակի ներսում սրտի «թփրտոցի» զգացում
  • սրտի զարկերի դանդաղում
  • սրտի աշխատանքի անկանոնություն
  • սրտի հետ միասին՝ ողջ կրծքավանդակի բաբախում
  • կրծքավանդակի շրջանի ցավեր
  • գլխում «դատարկության» զգացում կամ գլխապտույտ
  • առատ քրտնարտադրություն
  • ուշագնացություն։

Եթե կարծում եք, որ ձեզ մոտ կա առիթմիա, դիմեք ձեր բժշկին։

Դուք պետք է անհապաղ զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն, եթե զգում եք, որ ձեր սիրտն արտասովոր կերպով է կծկվում և առկա է ստորև թվարկվածից որևէ մեկը՝

Սրտի առիթմիաների ախտորոշումը

Եթե ձեր բժիշկը կասկածում է, որ դուք ունեք առիթմիա, նա կարող է առաջարկել հետևյալ հետազոտությունները։

  • էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ), որը թույլ է տալիս գրանցել ձեր սրտի էլեկտրական ակտիվությունը և էլեկտրական ազդակների ռիթմիկությունը։ ԷՍԳ-ն կարող է անցկացվել շարժական ԷՍԳ ապարատով կամ որպես հոլտեր-մոնիթոր։
  • Սրտի սթրես թեստ (տրեդմիլ), որը թույլ է տալիս հայտնաբերել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ ձեր սրտի ռիթմի շեղումները։
  • Հետազոտություն, որով չափվում է սրտի հաճախականությունը ձեր մարմնի տարբեր դիրքերում (նշանակվում է, եթե եղել են ուշագնացության դրվագներ)։
  • Էլեկտրաֆիզիոլոգիական հետազոտություններ, որով գնահատվում է ձեր սրտի հաղորդականությունը։

Առիթմիաների բուժումը

Առիթմիաների բուժումը կախված է տարիքից, առողջական վիճակից և այլ հիվանդությունների առկայությունից և, բնականաբար, առիթմիայի տեսակից։ Կան նաև այնպիսի առիթմիաներ, որոնք որևէ առանձնահատուկ բուժում չեն պահանջում։

Բժիշկը կարող է ընտրություն կատարել առիթմիայի բուժման հետևյալ տարբերակներից՝

  • դեղեր (օրինակ՝ բետա-բլոկատորներ)
  • ներդրվող (իմպլանտ) սարքեր (օրինակ՝ փեյսմեյքեր, որը կարող է ձեր սրտին օժանդակել դանդաղ ռիթմի ժամանակ կամ իմպլանտացիոն սրտային դեֆիբրիլյատորներ՝ եթե առկա են կյանքին սպառնացող առիթմիաներ)
  • վիրահատական աբլացիա, որը երբեմն օգտագործվում է շողացող առիթմիայի կամ առիթմիայի այլ տեսակների բուժման մեջ։

Ձեր բժիշկը կարող է որպես առիթմիաների բուժման նպատակ ընտրել՝

  • ձեր սրտի ռիթմի վերահսկում, որ հնարավորինս կանխվեն խիստ արագացած կամ խիստ դանդաղած առիթմիաները
  • սրտի մակարդուկների առաջացման և դրա միջոցով՝ ձեզ մոտ ինսուլտի առաջացման ռիսկը նվազեցում
  • հնարավորության դեպքում՝ ձեր սրտի նորմալ ռիթմը վերականգնում
  • առիթմիայի հնարավոր պատճառները վերացում կամ մեղմացում։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 18-05-2019