Սրտային հիվանդություն. ախտանիշներ

Սրտային հիվանդություն. ախտանիշներ

Սրտային հիվանդության ախտանիշները կախված են հիվանդության տեսակից:

Արյունատար անոնթերի հետ կապված սրտային հիվանդության ախտանիշները

Սրտի իշեմիկ հիվանդությունը (ՍԻՀ) սրտի տարածված հիվանդություն է, որն ախտահարում է սրտամկանին արյուն մատակարարող գլխավոր արյունատար անոթները՝ պսակային զարկերակները (այստեղից էլ մյուս անվանումը՝ սրտի պսակային հիվանդություն): Սրտի զարկերակների պատին խոլեսթերինային կուտակումը (վահանիկներ) ՍԻՀ հիմնական պատճառն է: Նման վահանիկների ձևավորումը կոչվում է աթերոսկլերոզ: Աթերոսկլերոզը թուլացնում է դեպի սիրտ և այլ օրգաններ արյան հոսքը: Այն կարող է հանգեցնել սրտամկանի ինֆարկտի, ետկրծոսկրային ցավի (կրծքահեղձուկ) կամ ինսուլտի:

ՍԻՀ ախտանիշները տղամարդկանց և կանանց մոտ կարող են տարբերվել: Օրինակ, տղամարդկանց մոտ ավելի հավանական է ետկրծոսկրային ցավը, մինչդեռ կանանց մոտ ետկրծոսկրային անհարմարավետությունից (դիսկոմֆորտ) բացի նաև կարող են զարգանալ օդի պակաս և հևոց, սրտխառնոց և խիստ թուլություն:

ՍԻՀ ախտանիշները կարող են ներառել՝

  • ետկրծոսկրային ցավ, կրծքավանդակում լարվածություն, ճնշման կամ սեղմման զգացում (կրծքահեղձուկ)
  • օդի պակասի զգացում և հևոց
  • ցավ պարանոցում, ստորին ծնոտում, կոկորդում, ստամոքսի շրջանում կամ թիկունքում
  • ոտքերի կամ ձեռքերի շրջանում ցավ, թմրածություն, թուլություն կամ սառնություն, եթե տվյալ շրջանների զարկերակները նեղացած են:

ՍԻՀ կարող է մնալ չախտորոշված, քանի դեռ չեն զարգացել սրտամկանի ինֆարկտ, կրծքահեղձուկ, ինսուլտ կամ սրտային անբավարարություն: Ուստի, խիստ կարևոր է, որ բժշկի հետ զրուցեք սրտային ախտանիշների կամ ձեր մտահոգությունների մասին: Կանոնավոր բժշկական ստուգումներով որոշ դեպքերում ՍԻՀ հնարավոր է հայտնաբերել զարգացման վաղ փուլերում:

Անկանոն սրտազարկի (սրտի առիթմիայի) հետ կապված սրտային հիվանդության ախտանիշները

Սիրտը կարող է բաբախել խիստ արագ, խիստ դանդաղ կամ անկանոն: Սրտի առիթմիայի ախտանիշները կարող են ներառել՝

  • կրծքավանդակային (ետկրծոսկրային) ցավ կամ դիսկոմֆորտ
  • գլխապտույտ
  • ուշագնացություն (սինկոպե) կամ նախաուշագնացություն
  • կրծքավանդակի թրթռոց
  • արագացած սրտխփոց (տախիկարդիա)
  • օդի պակասի զգացում և հևոց
  • դանդաղած սրտխփոց (բրադիկարդիա):

Սրտի բնածին արատի հետ կապված սրտային հիվանդության ախտանիշները

Լուրջ բնույթի սրտի բնածին արատները սովորաբար հայտնաբերվում են ծնվելուց շատ չանցած: Երեխաների մոտ սրտի բնածին արատի ախտանիշները կարող են ներառել՝

  • բաց մոխրագույն կամ կապտավուն մաշկ կամ շրթունքներ (ցիանոզ)
  • ոտքերի, որովայնի կամ աչքերը շրջապատող շրջանի այտուցվածություն
  • նորածինների մոտ՝ կերակրելիս շնչարգելություն և հևոց, որը բերում է թերսնուցման և անբավարար քաշի ավելացման:

Ավելի քիչ լրջության արատները հաճախ չեն ախտորոշվում մինչև ուշ մանկական տարիք կամ նույնիսկ չափահաս տարիքում: Անմիջապես կյանքին չսպառնացող արատների ախտանիշներից են՝

  • ֆիզիկական գործ անելիս օդի պակասի զգացում և հևոց
  • ֆիզիկական գործ անելիս վաղ հոգնածություն
  • ձեռքերի, սրունք–ոտնաթաթային շրջանի կամ ոտնաթաթերի այտուցվածություն:

Ախտահարված սրտամկանի (կարդիոմիոպաթիա) հետ կապված սրտային հիվանդության ախտանիշները

Կարդիոմիոպաթիայի վաղ փուլերը որևէ նկատելի ախտանիշ չարող են չառաջացնել: Երբ հիվանդությունը ծանրանում է, ի հայտ են գալիս հետևյալ ախտանիշները՝

  • գլխապտույտ, նախաուշաթափություն կամ ուշագնացություն
  • թուլություն կամ հոգնածություն
  • ֆիզիկական գործ անելիս կամ հանգիստ վիճակում օդի պակասի զգացում և հևոց
  • գիշերները՝ քնելիս կամ առավոտյան՝ արթնանալիս օդի պակասի զգացում և հևոց
  • անկանոն սրտազարկ, որը զգացվում է արագ, թփրտացող կամ այլ բնույթի սրտխփոցով
  • այտուցված ոտքեր, սրունք–ոտնաթաթեր կամ ոտնաթաթեր:

Սրտի փականային խնդիրների (սրտի փականային հիվանդություն) հետ կապված սրտային հիվանդության ախտանիշները

Սիտն ունի 4 փականներ՝ աորտալ, միտրալ, թոքային (պուլմոնալ) և եռփեղկ (տրիկուսպիդալ): Դրանք բացվում և փակվում են՝ ուղղորդելով արյան հոսքը սրտի խոռոչներում: Սրտի փականները կարող են ախտահարվել տարբեր պատճառներից: Սրտի փականը կարող է նեղանալ (սթենոզ), թուլանալ (ռեգուրգիտացիա կամ անբավարարություն) կամ ոչ պատշաճ փակվել (պրոլափս):

Փականային սրտային հիվանդությունը կոչվում է նաև սրտի փոկանային հիվանդություն: Կախված նրանից, թե որ փականն է ոչ ճիշտ աշխատում, սրտի փականային հիվանդության ախտանիշները սովորաբար ներառում են՝

  • կրծքավանդակային ցավ
  • ուշագնացություն (սինկոպե)
  • թուլություն
  • անկանոն սրտազարկ
  • շնչարգելություն և հևոց
  • այտուցված ոտնաթաթեր կամ սրունք–ոտնաթաթային շրջան։

Էնդոկարդիտը վարակ է, որն ախտահարում է սրտի փականները և սրտի խոռոչների ներքին շերտը՝ լորձաթաղանթը: Էնդոկարդիտի ախտանիշներից են՝

  • չոր կամ կայուն հազ
  • ջերմություն
  • սրտազարկի շեղումներ
  • շնչարգելություն և հևոց
  • մաշկի քոր կամ անսովոր բծեր
  • ոտքերի կամ որովայնի շրջանի այտուց
  • թուլություն կամ հոգնածություն:

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Դիմեք անհետաձգելի բուժօգնության, եթե ունեք սրտային հիվանդության հետևյալ ախտանիշները՝

  • կրծքավանդակային (ետկրծոսկրային) ցավ
  • շնչարգելություն և հևոց
  • գիտակցության կորուստ (ուշագնացություն):

Առանց ուշացնելու զանգեք 1-03, եթե կարծում եք, որ կարող եք ունենալ սրտամկանի ինֆարկտ:

Սրտային հիվանդությունն ավելի հեշտ է բուժվում, եթե հայտնաբերվում է հնարավորինս վաղ: Զրուցեք ձեր բժշկի հետ, եթե ունեք սրտի առողջական վիճակի վերաբերյալ որևէ անհանգստություն: Միասին դուք կարող եք քննարկել այն ուղիները, որոնց շնորհիվ կկրճատվի ձեր սրտային հիվանդության ռիսկը: Սա առանձնահատուկ կարևորություն է ստանում, եթե ունեք սրտային հիվանդության վերաբերյալ ընտանեկան պատմություն:

Եթե կարծում եք, որ ունեք սրտային հիվանդության ախտանիշներ, պայմանավորվեք և այցելեք ձեր բժշկին:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 24-01-2023