Հեպատիտ B

Հեպատիտ B-ն վարակային հիվանդություն է, որն առաջացնում է ձեր լյարդի բորբոքում։

Լյարդը ձեր ամենամեծ ներքին օրգանն է, որը մասնակցում է մարսողությանը, էներգիայի կուտակմանը և թույների հեռացմանը։ Հեպատիտը լյարդի բորբոքային հիվանդություն է, որն ունի տարբեր պատճառներ, ներառյալ՝ վիրուսները։

Վիրուսային հեպատիտների պատճառ կարող են դառնալ A, B, C, D կամ E վիրուսները։ Լյարդի վիրուսային ախտահարում կարող են առաջացնել նաև վարակային մոնոնուկլեոզի վիրուսը (EBV) և ցիտոմեգալովիրուսը:

Հեպատիտ B-ի ժամանակ վիրուսն ախտահարում է լյարդի բջիջները և առաջ բերում իմունային պատասխան, ինչն էլ ժամանակի ընթացքում հանգեցնում է լյարդի վնասման։

Ի՞նչն է հեպատիտ B-ի պատճառը

Հեպատիտ B-ով մարդկանց մեծ մասն այն վիրուսով վարակվում է ծննդաբերության ժամանակ կամ վաղ մանկական տարիքում։ Նման դեպքեր սովորաբար գրանցվում են այնպիսի տարածաշրջաններում, որտեղ հեպատիտ B-ն լայնորեն տարածված է։

Որոշ մարդիկ հեպատիտ B-ով վարակվում են ավելի մեծ կամ չափահաս տարիքում։ Վարակումը կարող է տեղի ունենալ վարակված արյունով կամ օրգանիզմի այլ կենսահեղուկներով հետևյալ իրավիճակներում՝

  • ներարկիչների, ասեղների և ներարկման այլ պարագաների համատեղ օգտագործում (սովորաբար՝ ապօրինի ներարկային թմրամիջոցներ օգտագործողների շրջանում)
  • սափրիչների, ատամի խոզանակների կամ եղունգի մկտրատների համատեղ օգտագործում
  • սեռական հարաբերություն (հետերոսեքսուալ կամ հոմոսեքսուալ)
  • տատու (դաջվածք) ոչ ստերիլ ասեղներով և հարակից պարագաներով
  • ընտանեկան սերտ շփում հեպատիտ B-ով հիվանդ ինչ-որ մեկի հետ
  • հեպատիտ B-ով հղի մորից ծնվելը (թեև սա խիստ հազվադեպ է հանդիպում, եթե ծնվելուց հետո նորածիններն անմիջապես պատվաստվում են)
  • վարակված ասեղներով մատի կամ մարմնի այլ մասերի պատահական ծակում կամ վարակված արյան և այլ կենսահեղուկներով պատահական շփում
  • արյան փոխներարկում (հազվադեպ)։

Դուք չեք կարող հեպատիտ B-ով վարակվել վարակված մարդու հազալուց, փռշտալուց, ինչպես նաև վարակված սնունդ կամ ըմպելիքներ օգտագործելուց: Վարակը չի փոխանցվում նաև կրծքի կաթով կամ արցունքով:

Սուր և քրոնիկ հեպատիտ B

Հեպատիտ B վարակը կարող է լինել կարճատև (սուր) կամ երկարատև շարունակվող (քրոնիկ):

  • Սուր հեպատիտ B վարակը շարունակվում է մինչև 6 ամիս: Ձեր իմունային համակարգը հավանական է, որ կարող է օրգանիզմից «մաքրել» վիրուսը և դուք լիարժեքորեն վերականգնվեք մի քանի ամսվա ընթացքում: Չափահաս տարիքում այս վիրուսով վարակված մարդկանց մեծ մասի մոտ զարգանում է սուր վարակ, սակայն այն կարող է վերածվել քրոնիկ վարակի:
  • Քրոնիկ հեպատիտ B վարակը շարունակվում է 6 ամիս և ավելի երկար: Այն ձգձգվում է, քանի որ ձեր իմունային համակարգը չի կարողանում համարժեքորեն պայքարել վարակի դեմ: Քրոնիկ հեպատիտ B-ն կարող է շարունակվել ողջ կյանքի ընթացքում և հնարավոր է, որ բերի ծանր բարդությունների, օրինակ՝ լյարդի ցիռոզ և քաղցկեղ:

Որքան փոքր տարիքում եք հիվանդանում հեպատիտ B-ով (մասնավորապես՝ նորածնային կամ մինչև 5 տարեկան հասակում), այդքան ավելի բարձր է ռիսկը, որ վարակը կդառնա քրոնիկ: Մինչև լյարդային լուրջ հիվանդություններով բարդանալը քրոնի վարակը կարող է տասնամյակներ շարունակ մնալ չհայտնաբերված:

Ինչպե՞ս իմանալ, որ ես ունեմ հեպատիտ B

Հեպատիտ B վարակի ախտորոշումը կատարվում է արյան հետազոտություններով:

Բազմաթիվ մարդիկ հեպատիտ B-ով վարակվելուց հետո կարող են չունենալ հիվանդության որևէ ախտանիշ և նրանց մոտ հիվանդությունը կարող է մնալ չախտորոշված: Ահա թե ինչու բազմաթիվ մարդկանց խորհուրդ է տրվում անցնել հեպատիտ B-ի սքրինինգային հետազոտություն, այդ թվում՝

  • «բարձր ռիսկի» խմբեր
  • ապօրինի ներարկային թմրամիջոցներ օգտագործող մարդիկ
  • տղամարդկանց հետ սեռական հարաբերություն ունեցող տղամարդիկ
  • մարդիկ, ովքեր ծնվել են հեպատիտ B-ի բարձր տարածվածությամբ շրջաններում
  • մարդիկ, ովքեր ստանում են քիմիոթերապիա կամ այնպիսի բուժում, որը կարող է ընկճել նրանց իմունային համակարգը
  • ՄԻԱՎ-ով կամ հեպատիտ C-ով վարակված մարդիկ
  • հղի կայանք։

Եթե դուք կարծում եք, որ կարող եք ենթարկված լինել վարակված արյան կամ կենսահեղուկների ազդեցությանը, առանց ձգձգելու այցելեք ձեր բժշկին։ Կան որոշ բուժումներ, որոնք կարող են կրճատել վարակի զարգացման ռիսկը, եթե տրվեն նման ազդեցությունից շատ չանցած:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 28-05-2020