Թիրեոտոքսիկոզ

Թիրեոտոքսիկոզ
Անգլերեն անվանումը՝ Hyperthyroidism, Тhyrotoxicosis

Թիրեոտոքսիկոզը վահանաձև գեղձի հիվանդություն է, որն ընթանում է գեղձի գործունեության գերակտիվությամբ։

Ի՞նչ է վահանաձև գեղձը

Վահանաձև գեղձը փոքրիկ ներզատական (էնդոկրին) օրգան է, որը տեղակայված է պարանոցի վրա, կոկորդի հիմքի մոտ։ Վահանաձև գեղձն արտադրում է հորմոններ, որոնք մասնակցում են օրգանիզմի նյութափոխանակության կարգավորմանը։ Վահանաձև գեղձի հորմոններն անփոխարինելի նշանակություն ունեն սրտի կծկումների, զարկերակային ճնշման, մարմնի ջերմաստիճանի և զանգվածի կարգավորման գործընթացներում։

Ի՞նչ է թիրեոտոքսիկոզը

Թիրեոտոքսիկոզը (մյուս անվանումներն են՝ «հիպերթիրեոզ», «հիպերթիրեոիդիզմ») վահանաձև գեղձի գերակտիվ վիճակն է, որն ուղեկցվում է գեղձի հորմոնների արտադրության խթանմամբ։ Հիվանդությունն ավելի հաճախ սկսվում է դեռահաս տարիքում, սակայն կարող է զարգանալ տարիքային բոլոր խմբերում։

Թիրեոտոքսիկոզի պատճառ կարող են դառնալ տարբեր խանգարումները, այդ թվում վահանաձև գեղձի աուտոիմուն վիճակները (օրինակ՝ Գրեյվի հիվանդություն կամ դիֆուզ տոքսիկ խպիպ), երբ գեղձի գերակտիվ վիճակը կապված է իմունային համակարգի շեղումների հետ։

Թիրեոտոքսիկոզը կարող է պատճառվել նաև վահանաձև գեղձի բորբոքային հիվանդություններով (թիրեոիդիտներ) կամ գեղձի ներսում գտնվող հանգույցների գերակտիվությամբ։

Թիրեոտոքսիկոզի ախտանիշները

Թիրեոտոքսիկոզի ամենահաճախ դրսևորվող ախտանիշներն են անհանգստության զգացումը կամ գերգրգռվածությունը, տաքությանը չդիմանալու վիճակը, սրտխփոցը, որը կարող է ուղեկցել հաճախասրտությանը կամ շողացող առիթմիային, ընդհանուր թուլությունը և հոգնածության զգացումը, մարմնի զանգվածի նվազումը (նույնիսկ առանց ընդունվող սննդի քանակի փոփոխության)։

Թիրեոտոքսիկոզի մյուս նշաններն են՝

Այցելեք ձեր բժշկին, եթե ձեզ մոտ առկա է այս նշաններից որևէ մեկը։

Բժիշկը կզրուցի ձեզ հետ, կզննի ձեր պարանոցը՝ տեսնելու, թե արդյոք վահանաձև գեղձը մեծացած է կամ արդյոք շոշափվում են մեծացած հանգույցներ։ Բժիշկը կանցկացնի նաև ձեր ընդհանուր առողջական վիճակի ստուգում (զարկերակային ճնշման և անոթազարկի չափում և այլն)։

Թիրեոտոքսիկոզի ախտորոշման համար հսկայական նշանակություն ունի արյան մեջ վահանաձև գեղձի հորմոնների մակարդակների որոշումը։ Կարող են նշանակվել նաև վահանաձև գեղձի սոնոգրաֆիա և այլ հետազոտություններ։

Թիրեոտոքսիկոզի բուժումը

Թիրեոտոքսիկոզի ախտորոշումը հաստատվելու դեպքում բժիշկը կառաջարկի բուժման հնարավոր փոքրաթիվ մեթոդներից մեկնումեկը։ Դեղերը կարող են նվազեցնել վահանաձև գեղձի հորմոնների բարձրացած մակարդակները։ Հնարավոր մեթոդներից է նաև ռադիոակտիվ յոդով բուժումը։ Եթե այս բուժումները արդյունք չտան, ձեզ կարող է առաջարկվել վիրահատական բուժում՝ վահանաձև գեղձի մասնահատում։

Ըստ անհրաժեշտության, բժիշկը ձեզ կարող է նշանակել նաև սրտի կծկումների հաճախականությունը կարգավորող և սրտխփոցը մեղմացնող դեղեր։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 10-05-2019