Անքնություն

Օրվա եռուզեռից հետո չկա ավելի լավ բան, քան գիշերային խաղաղ քունը։

Այնուամենայնիվ, անքնությամբ տառապող մարդկանց համար գիշերային քունը շատ ավելի դժվար գործ է, քան կարելի է պատկերացնել կամ նկարագրել։

Ի՞նչ եք կարծում, դուք դժվարությա՞մբ եք քուն մտնում։ Գիշերները հաճախակի՞ եք արթնանում և դժվարությամբ փորձում կրկին ննջել։ Կամ, առավոտյան շա՞տ վաղ եք արթնանում։ Չե՞ք հագենում ձեր քնից։ Ցերեկները քնկո՞տ եք։ Այս բոլոր հարցադրումները վերաբերվում են անքնության վիճակին։

Անքնությունը տարածված քնի խանգարում է, որը դժվարացնում է գիշերային քուն մտնելը և քունը պահպանելը կամ պատճառում նորմայից ավելի վաղ ժամերի արթնացում և կրկին քնելու անհնարինություն: Առավոտյան արթնանալիս դուք դեռևս հոգնած եք: Անքնությունը ոչ միայն ձեզ զրկում է գիշերային քնից և հյուծում է ձեր կենսաուժը, այլև բացասաբար ազդում ձեր առողջության, աշխատանքային գործունեության և կյանքի որակի վրա: Այն առաջացնում է ցերեկային ժամերի քնկոտություն, ուշադրության կենտրոնացման դժվարացում, տրամադրության փոփոխություններ և այլն։

Այն, թե որքան է նորմալ քնի տևողությունը, կախված է տվյալ անձից, սակայն չափահաս մարդկանց մեծ մասն ունեն 7-8 ժամյա գիշերային քնի կարիք:

Հետազոտություններով պարզվել է, որ բազմաթիվ երկրներում չափահաս մարդկանց շուրջ 1/3 իրենց կյանքի որոշակի շրջանում ունեցել է անքնություն։ Բազմաթիվ մարդիկ իրենց կյանքի որևէ շրջանում ունենում են կարճաժամկետ (սուր) անքնություն, որը տևում է օրեր կամ շաբաթներ: Նման վիճակը հիմնականում սթրեսի կամ տրավմատիկ իրադարձության արդյունք է: Սակայն որոշ մարդիկ ունեն երկարաժամկետ (քրոնիկ) անքնություն, որը տևում է 3 ամիս և ավելի երկար (երբ շաբաթվա առնվազն 3 օրը քունը խանգարված է):

Անքնությունը կարող է լինել առաջանային խնդիր կամ կապված լինել այլ հիվանդությունների, առողջական վիճակների կամ դեղամիջոցների ընդունման հետ: Անքնությամբ ավելի հաճախ տառապում են կանայք և մեծ տարիքով անձինք։

Մարդկանց մեծ մասն ունի գիշերային 7-9 ժամյա քնի կարիք: Եթե քնի խանգարումը ստանում է շարունակական բնույթ, կարող է բացասաբար ազդել մարդու ինչպես հոգեկան, այնպես էլ ֆիզիկական առողջության վրա:

Որոշ դեպքերում խիստ դժվար է հայտնաբերել անքնության տեսանելի որևէ պատճառ, իսկ ավելի հաճախ անքնությունը զարգանում է որպես այլ հիվանդության ախտանիշ։

Շատ հաճախ առողջ քնի սովորույթներ սովորելն ու կիրառելը, ինչպես նաև ապրելակերպի առողջացումը կարող են օգնել անքնության հաղթահարմանը։ Բժիշկը կարող է ձեզ առաջարկել արդյունավետ այլ մոտեցումներ ևս։ Միայն հազվադեպ դեպքերում է, որ անքնությունը պահանջում է դեղորայքային բուժում, որի համար դարձյալ կարիք կլինի դիմելու ձեր բժշկին։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 08-05-2021