Օստեոմիելիտ

Օստեոմիելիտը կամ ոսկրածուծաբորբը ոսկրի բակտերիալ վարակային բորբոքումն է։

Բակտերիաները ոսկոր ներթափանցում են վերքերից կամ տարածվում այլ շրջաններում առկա վարակային օջախներից։ Օստեոմիելիտները պետք է վաղ բուժվեն, քանի դեռ ախտահարված ոսկորը չի հասցրել անդառնալի փոփոխությունների ենթարկվել։

Օստեոմիելիտի պատճառները

Դեպքերի մեծ մասի ժամանակ օստեոմիելիտը պատճառվում է մաշկի վրա առկա «ստաֆիլոկոկ» տեսակի բակտերիայով։ Ոսկորը կարող է մաշկային հարուցիչներով վարակվել վնասվածքներից հետո, օրինակ՝ ոսկրերի բաց կոտրվածքներ, հրազենային վիրավորումներ, վիրահատություն և այլն։ Նման դեպքերում զարգանում է թարախային օստեոմիելիտ։ Օստեոմիելիտի այս տեսակն ավելի հաճախ ախտահարում է երկար խողովակավոր ոսկրերը (ազդրոսկր, սրունքի ոսկրեր, բազկոսկր), իսկ թարախային օջախը սովորաբար զարգանում է ոսկրի հոդային ծայրում։

Օստեոմիելիտի պատճառ կարող են հանդիսանալ նաև մարմնի այլ շրջաններում առկա վարակային բորբոքումները, օրինակ՝ միզուղիների վարակը կամ թոքաբորբը։ Նման դեպքերում վարակը ոսկոր ներթափանցում է արյան միջոցով և առաջացնում է արյունածին (հեմատոգեն) օստեոմիելիտ։

Վերջապես, օստեոմիելիտը կարող է զարգանալ նաև առանձնահատուկ վարակներից (օրինակ՝ տուբերկուլոզային օստեոմիելիտ):

Երբ օստեոմիելիտը զարգանում է որպես վարակի, վնասվածքի կամ առողջական այլ խնդրի հետևանք, այն կոչվում է սուր։ Քրոնիկ օստեոմիելիտն ախտորոշվում է, եթե սուր օստեոմիելիտը լիարժեքորեն չի վերանում և ժամանակի ընթացքում կրկնվում է։ Չբուժված քրոնիկ օստեոմիելիտը ձգձգվում է տարիներ շարունակ։

Օստեոմիելիտի ախտանիշները

Եթե ձեզ մոտ զարգացել է օստեոմիելիտ, դուք կարող եք նշել՝

  • բարձր ջերմություն
  • ախտահարված ոսկրի ցավեր
  • ախտահարված շրջանի այտուցվածություն, կարմրություն և տեղային տաքություն
  • ընդհանուր անհարմարության զգացում (դիսկոմֆորտ)։

Օստեոմիելիտի ախտորոշումը

Բժիշկն ախտորոշում է օստեոմիելիտը՝ զրուցելով ձեզ հետ և զննելով ախտահարված ոսկրի շրջանը, նշանակելով արյան հետազոտություններ և այդ ոսկրի ռենտգենոգրաֆիա։ Արյան հետազոտությունը չի կարող հայտնաբերել օստեոմիելիտի առկայությունը, սակայն կարող է օգնել նույնականացնելու վարակի հարուցիչը։ Երբեմն կարող է առաջանալ նաև ախտահարված ոսկրի բիոպսիայի անհրաժեշտություն։

Օստեոմիելիտի բուժումը

Սուր օստեոմիելիտը սովորաբար բուժվում է հակաբիոտիկներով, որոնք նշանակվում են առնվազն 4-6 շաբաթվա տևողությամբ։ Դրանք սովորաբար նշանակվում են ներերակային ճանապարհով, իսկ ախտանիշները մեղմանալուց հետո փոխարինվում հաբերով։

Ավելի ծանր կամ քրոնիկ օստեոմիելիտի ժամանակ ձեզ կարող են առաջարկել վիրահատական բուժում, որի նպատակը խորը ախտահարված և չվերականգնվող կամ մեռուկացած ոսկորը կամ հյուսվածքները հեռացնելն է։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 02-02-2021