Ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղ․ պատճառներ

Ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղ․ պատճառներ

Դեռևս պարզ չէ, թե ինչու է որոշ մարդկանց մոտ զարգանում ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղ:

Բժիշկներն առանձնացրել են որոշ գործոններ, որոնք կարող են բարձրացնել ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի ռիսկը, այդ թվում՝ ծխախոտի օգտագործում և որոշ ժառանգված գենային մուտացիաներ:

Ինչպե՞ս է առաջանում ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղը

Ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղն առաջանում է, երբ գեղձային բջիջներում զարգանում են ԴՆԹ-ի փոփոխություններ (մուտացիաներ): Բջջի ԴՆԹ-ն պարունակում է հրահանգներ, թե ինչ անի այդ բջիջը: Մուտացիաները հրահանգում են բջիջներին, որ դրանք անկառավարելիորեն աճեն և շարունակեն ապրել, երբ նորմալ բջիջները կմահանային: Այս կուտակվող բջիջները կարող են ձևավորել ուռուցք: Չբուժվելու դեպքում քաղցկեղային բջիջները կարող են տարածվել հարևան օրգաններ և արյունատար անոթներ, իսկ ավելի ուշ՝ օրգանիզմի հեռավոր շրջաններ (մետաստազներ):

Ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղների մեծ մասը սկսվում է գեղձային ծորանը պատող լորձաթաղանթի բջիջներից: Քաղցկեղի այս տեսակը կոչվում է պանկրեատիկ ադենոկարցինոմա կամ պանկրեատիկ էքզոկրին քաղցկեղ: Ավելի հազվադեպ քաղցկեղը կարող է ձևավորվել ենթաստամոքսային գեղձի հորմոն արտադրող բջիջներից կամ նեյրոէնդոկրին բջիջներից: Քաղցկեղի այս տեսակը կոչվում է պանկրեատիկ նեյրոէնդոկրին ուռուցքներ, կղզյակաբջջային ուռուցքներ կամ պանկրեատիկ էնդոկրին քաղցկեղ:

Ռիսկի գործոններ

Ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի ռիսկը բարձրացնող գործոններից են՝

  • ծխախոտի օգտագործում
  • դիաբետ
  • ենթաստամոքսային գեղձի քրոնիկ բորբոքում (քրոնիկ պանկրեատիտ)
  • քաղցկեղի ռիսկը բարձրացնող գենետիկական համախտանիշներ, օրինակ՝ BRCA2 գենի մուտացիա, Լինչի համախտանիշ և FAMMM համախտանիշ
  • ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի ընտանեկան պատմություն
  • գիրություն
  • մեծ տարիք, ելնելով նրանից, մարդկանց մեծ մասն ախտորոշվում է 65-ից հետո:

Մեծածավալ հետազոտությամբ պարզվել է, որ ծխախոտը, երկարատև դիաբետը և վատ սննդակարգը միասին ավելի են բարձրացնում ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի ռիսկը, քան դրանցից յուրաքանչյուրն առանձին վերցրած:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 07-06-2021