Պարկինսոնի հիվանդություն․ ախտանիշներ

Պարկինսոնի հիվանդություն․ ախտանիշներ

Պարկինսոնի հիվանդությունը բնորոշվում է շարժական ախտանիշներով՝ դող հանգստի ժամանակ, դանդաղաշարժություն, մկանային կարկամություն և հավասարակշռության խանգարմամբ պոստուռալ անկայունություն։

Պարկինսոնի հիվանդության ախտանիշները կարող են տարբերվել ինչպես տարբեր մարդկանց մոտ, այնպես էլ մի մարդու մոտ՝ հիվանդության տարբեր փուլերում։

Պարկինսոնի իվանդությունն ազդում է մարդու շարժողական գործունեության վրա։ Հիվանդությանը բնորոշ և ամենահաճախ հանդիպող շարժողական ախտանիշներն են՝

  • հանգստի դող (տրեմոր) կամ թույլ ցնցումներ, որոնք սովորաբար սկսվում են մեկ ձեռքում և անհետանում շարժումներ կատարելիս (կամ քնի խորը փուլերի ընթացքում), սակայն կարող են ընդգրկել նաև շրթունքները, կզակը, լեզուն:
  • մկանային կարկամություն (ռիգիտություն) կամ «քարացում», որը դիմադրությունն է վերջույթների շարժման հանդեպ, սկսվում է պարանոցի և ուսերի մկաններից, հետո անցնում դեմքի և վերջույթների մկաններ և վերջում ընդգրկում ողջ մարմինը
  • դանդաղաշարժություն, որը բերում է կենցաղային գործողություններ կատարելու խանգարման (օրինակ՝ հագնվելը, սնվելը և լոգանք ընդունելը)
  • պոստուռալ անկայունություն, որը զարգանում է հիվանդության ուշ փուլերում և բնորոշվում ինքնուրույն կանգնելու և քայլելու դժվարությամբ կամ անկարողությամբ, հավասարակշռության խախտմամբ և հաճախակի ընկնումներով․ սա պատճառ է դառնում կոտրվածքների, ինքնավստահութան կորստին և շարժվելու սահմանափակման
  • խանգարումներ՝ կապված դիրքի և քայլելու հետ, ինչպիսիք են մանր քայլքը (արագ, «քստքստացող» քայլք՝ առաջ թեքված մարմնի դիրքով), քայլվածքի «սառեցումը» (կարճատև քայլելու անկարողություն, երբ թվում է թե ոտքը անհնար է շարժել)։

Հիվանդության այլ նշաններից են՝

  • դիմականման դեմքի արտահայտություն
  • խոսքի ձևափոխում՝ մոնոտոն, ցածր ձայն
  • ենթագիտակցական շարժումների կորուստ, օրինակ՝ աչքերը թարթելը կամ ժպտալը
  • ձեռքով գրելու հետ կապված դժվարություններ (մանր և ոչ հստակ ձեռագիր)
  • անհանգստություն կամ դեպրեսիա
  • հոտառության թուլացում
  • փորկապություն
  • մեզի վերահսկման թուլացում
  • քնի խանգարումներ
  • ուժասպառություն
  • իմպոտենցիա
  • արյան ճնշման անկում (հիպոտոնիա), որը բերում է գլխապտույտի
  • կլման հետ կապված դժվարություններ
  • քրտնարտադրություն։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 18-03-2021