Պերիկարդիտ

Պերիկարդիտ
Անգլերեն անվանումը՝ Pericarditis

Պերիկարդիտը սիրտն արտաքինից շրջապատող պարկանման թաղանթի՝ պերիկարդի բորբոքումն է։

Պերիկարդիտները հաճախ ուղեկցվում են կրծքավանդակի ցավերով, իսկ երբեմն նաև այլ ախտանիշներով։

Պերիկարդիտի առկայությունը պահանջում է մշտական հսկողություն և արդյունավետ բուժում, որ մեղմացվեն գանգատները և կանխարգելվեն հնարավոր բարդությունները։ Բարդություններ զարգանալու դեպքում կարող է առաջանալ վիրահատական բուժման կարիք։

Պերիկարդիտի տեսակները

Պերիկարդիտի հիմնական տեսակներն են՝

  • սուր պերիկարդիտ, երբ ախտանիշները սկսվում են հանկարծակի, բայց երկար չեն տևում
  • քրոնիկ պերիկարդիտ, երբ ախտանիշները զարգանում են աստիճանաբար և ստանում են երկարատև ընթացք կամ կայունանում են սուր պերիկարդիտից հետո
  • կրկնվող (ռեկուրենտ) պերիկարդիտ, որն իրենից ներկայացնում է ժամանակ առ ժամանակ կրկնվող սուր պերիկարդիտ։

Պերիկարդիտի պատճառները

Սովորաբար պերիկարդիտի պատճառը մնում է անհայտ։ Հաճախ կասկածվում է վիրուսային վարակի դերը, որը սակայն դժվար է հաստատել։

Պերիկարդիտը կարող է զարգանալ նաև սրտամկանի ինֆարկտից հետո։ Ավելի հազվադեպ հանդիպող պատճառներից են աուտոիմուն հիվանդությունները (օրինակ՝ համակարգային կարմիր գայլախտ, ռևմատոիդ արթրիտ), բակտերիային վարակի բարդությունը, սրտի կամ կրծքավանդակի վնասվածքները։

Պերիկարդիտի ախտանիշները

Պերիկարդիտի ամենահիմնական ախտանիշը կրծքավանդակի սուր ցավերն են, որոնք տեղակայված են ձեր կրծոսկրի կենտրոնում կամ կրծքավանդակի ձախ կեսում։ Ցավը կարող է ճառագայթվել դեպի պարանոց կամ թիակներ, սաստկանալ շարժվելիս և զգալի կերպով մեղմանալ իրանն առաջ թեքելիս ու ձեռքերին հենվելիս:

Պերիկարդիտի պատճառից կախված, կարող են գրանցվել նաև՝

Պերիկարդիտի բարդությունները

Պերիկարդիտի բարդություններից են՝

  • կոնստրիկտիվ պերիկարդիտ, երբ պերիկարդիումն անդառնալի կերպով հաստանում և սպիանում է՝ խոչընդոտելով սրտի նորմալ աշխատանքը և առաջացնելով սրտային անբավարարություն (ոտնաթաթերի և որովայնի այտուցվածություն)
  • սրտի տամպոնադա, որը կյանքին սպառնացող վիճակ է, քանի որ պերիկարդի տակ հավաքված հեղուկը սեղմում է սիրտը՝ խաթարելով վերջինիս աշխատանքը (սուր սրտային անբավարարություն) և բերելով զարկերակային ճնշման կտրուկ անկման (կտրուկ հիպոտոնիա և կոլապս)։

Պերիկարդիտի ախտորոշումը

Բժիշկը կզրուցի ձեզ հետ, ստետոսկոպով կլսի ձեր սիրտը, ըստ անհրաժեշտության կնշանակի արյան և այլ հետազոտություններ, և եթե ձեզ մոտ կասկածի պերիկարդիտ, կավելացնի կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտություն՝ ստուգելու ձեր սրտի չափսերը և ձևը։ Որոշ դեպքերում կարող է առաջանալ նաև համակարգչային տոմոգրաֆիկ (ԿՏ) կամ մագինսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիկ (ՄՌՏ) հետազոտության անհրաժեշտություն։

Պերիկարդիտի ժամանակ բավականին օգտակար տվյալներ կարող է տրամադրել նաև էլեկտրասրտագրությունը (ԷՍԳ):

Պերիկարդիտի բուժումը

Բուժումը կախված է պերիկարդիտի տեսակից։ Այն կարող է ներառել՝

  • ոչ ստերոիդ հակաբորբոքային դեղեր՝ բորբոքումն ու այտուցը նվազեցնելու համար
  • հակաբիոտիկներ, եթե առկա է բակտերիային վարակ
  • կոլխիցին, որը հաճախ նշանակում են ռեկուրենտ պերիկարդիտի բուժման մեջ
  • սովորական ցավազրկողներ։

Եթե հայտնաբերվում է պերիկարդիտի պատճառը, առանձին բուժում է տարվում նաև դրա դեմ։

Բուժումից հետո ձեզ կարող են որոշ ժամանակ պահել մշտական հսկողության ներքո՝ վերահսկելու հնարավոր բարդությունները։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 18-05-2019