Սթրես․ պատճառներ

Սթրես․ պատճառներ

Սթրեսի պատճառ դարձող հանգամանքները կամ իրավիճակները կոչվում են «սթրեսորներ»։

Սթերսորները տարբեր մարդկանց վրա ներգործում են տարբեր մեխանիզմներով, և մի անձի մոտ «գերսթրեսային» կամ անհանգստություն պատճառող իրավիճակը կարող է մեկ այլ անձի մոտ որևէ պատասխան ռեակցիա կամ խնդիր չառաջացնել։

Սթրես կարող է պատճառվել մեզ հետ կապ ունեցող դեպքերից կամ իրավիճակներից, ինչպես նաև մեր իսկ մտքերից, վերաբերմունքներից և ակնկալիքներից։

Կյանքի կարևոր իրադարձություններ

Մեր կյանքի մեծ իրադարձությունները կարող են վերածվել սթրեսածին հզոր գործոնների։

Բացասական դեպքերը (օրինակ՝ ընտանիքի անդամի կորուստ կամ ամուսնալուծություն) և նույնիսկ դրական դեպքերը (օրինակ՝ ամուսնություն, ծննդաբերություն) կարող են լինել սթրեսային։ Հետազոտությունները վկայում են, որ որոշ իրադարձություններ կարող են ավելի մեծ սթրես առաջացնել, քան մյուսները։

Սովորական սթրես

Սովորական (ռուտին) սթրեսը կապված է առօրյա կյանքի ներկայացրած պահանջների և նորմալ պարտականությունների հետ (օրինակ՝ աշխատանքային կամ ծնողական)։

Սովորական սթրեսի այլ պատճառներից են՝

  • ընտանեկան խնդիրներ
  • առողջական խնդիրներ
  • առողջ ապրելակերպը պահելու փորձեր
  • այլ մարդկանց առողջության վերաբերյալ անհանգստություն
  • աշխատավայրում առկա խնդիրներ։

Տրավմատիկ (վնասվածքային) սթրես

Կյանքին սպառնացող կամ բռնությամբ ուղեկցվող իրավիճակները կարող են առաջացնել սուր սթրեսային ռեակցիա։ Բազմաթիվ մարդիկ ժամանակի ընթացքում վերականգնվում և մոռացության են մատնում իրենց հետ պատահած նմանատիպ դեպքերը։ Այնուամենայնիվ, սակավաթիվ մարդկանց մոտ վերոնշյալ բնույթի դեպքերը կարող են առաջացնել հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարում (ՀՏՍԽ)։

Վիճակագրական տվյալները վկայում են, որ զարգացած բազմաթիվ երկրներում ֆինանսական խնդիրները համարվում են սթրեսի առաջատար պատճառ։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 25-04-2021