Անմիզապահություն (ակամա միզարձակություն)

Անմիզապահությունը մեզը «պահելու» և ըստ պահանջի միզարձակելու անկարողությունն է:

Միզապարկից մեզի հանկարծակի արտահոսումը նորմալ երևույթ չէ, սակայն բավականին տարածված խնդիր է:

Եթե ձեզ մոտ առաջացել է միզապարկի գործունեության վերահսկման հետ կապված որևէ խնդիր, ապրելակերպի փոփոխությունը կամ բուժումը կարող են դառնալ այն ամենը, ինչ ձեզ պետք է: Սակայն կան անմիզապահության բերող ավելի լուրջ առողջական խնդիրներ, որոնք պահանջում են երկարատև կայուն բուժում:

Անմիզապահության տեսակները

Անմիզապահությունը կամ միզապարկի գործունեության վերահսկման խնդիրները բավականին տարածված են: Այն կարող է հանդիպել ինչպես երեխաների, այնպես էլ չափահաս տղամարդկանց և կանանց շրջանում, սակայն ավելի հաճախ գրանցվում է տարեց մարդկանց մոտ:

Կան անմիզապահության տարբեր տեսակներ, որոնք ունեն առանձնահատուկ պատճառներ, ուստի և՝ միմյանցից տարբերվող բուժումներ:

Սթրեսային անմիզապահություն

Սա այն վիճակն է, երբ միզապարկի վրա բարձրացած ճնշման ազդեցությամբ մեզի փոքր քանակները միզապարկից արտահոսում են դուրս: Այսինքն, այն որևէ կապ չունի սթրեսի հետ և ի հայտ է գալիս ներորովայնային ճնշման հանկարծակի և կտրուկ բարձրացման պատճառով՝ հազալիս, փռշտալիս, ծիծաղելիս կամ մարզական խաղերի ժամանակ:

Սթրեսային անմիզապահությունը հաճախ հանդիպում է նաև հղի կանանց ծննդաբերության ընթացքում կամ դաշտանադադարից հետո:

Սթրեսային անմիզապահությունը կարող է հանդիպել նաև դիաբետով, քրոնիկ հազով (ասթմա, բրոնխիտ կամ ծխախոտ), փորկապությամբ կամ մարմնի ավելցուկային քաշով մարդկանց մոտ:

«Ստիպողական» անմիզապահություն

Սա անմիզապահության այն տեսակն է, որն ի հայտ է գալիս միզարձակման հանկարծակի և անզուսպ ցանկություն առաջանալուց հետո: Այլ կերպ ասած, անմիզապահության այս տեսակը միզարձակման սուր ցանկությունը զսպելու անկարողությունն է: Նման վիճակը երբեմն անվանում են նաև «գերակտիվ միզապարկ» կամ «անկայուն միզապարկ»: Որոշ դասակարգումներով «ստիպողական» անմիզապահությունը չի համարվում անմիզապահության տեսակ:

«Ստիպողական» անմիզապահությամբ մարդիկ զգում են, թե իրենց միզապարկն ավելի լիքն է լցված, քան իրականում է, և ստիպված են ավելի հաճախ գնալ զուգարան, այդ թվում՝ նաև գիշերային ժամերին:

«Ստիպողական» անմիզապահությունը տարիքի հետ հաճախ ավելի է վատթարանում: Այն կարող է դրսևորվել թեյ, սուրճ, գազալցված ըմպելիքներ կամ ալկոհոլ օգտագործելուց հետո: Նման վիճակը կապված է նաև ինսուլտի, Պարկինսոնի հիվանդության, ցրված սկլերոզի և առողջական այլ խնդիրների հետ, որոնք ազդում են միզապարկի և գլխուղեղի միջև նյարդահաղորդականության վրա:

«Գերլցվածության» անմիզապահություն

Անմիզապահության այս տեսակի պատճառը միզապարկի ոչ նորմալ դատարկումն է, որի պատճառով գերլցված միզապարկից ակամա արտահոսում է քիչ քանակով մեզ: Այլ կերպ ասած, մեզը հոսում է միզապարկի գերլցվածության և միզելու անկարողության պատճառով:

Գերլցվածության անմիզապահությունը կարող է զարգանալ միզուկի (միզապարկն արտաքին միջավայրի հետ միացնող խողովակը) խցանման (օրինակ՝ միզապարկի վզիկի կարծրացում, միզուկի նեղացում), տղամարդկանց մոտ՝ շագանակագեղձի մեծացման (օրինակ՝ ադենոմա կամ քաղցկեղ), ինչպես նաև միզապարկը կամ փոքր կոնքի մկանային հատակը շրջապատող նյարդերի վնասվածքներից:

Այս վիճակը կարող է առաջանալ նաև որպես մի շարք դեղերի կողմնակի ազդեցության հետևանք, ինչպես նաև դիաբետի, ցրված սկլերոզի, ինսուլտի և Պարկինսոնի հիվանդության ժամանակ:

Ֆունկցիոնալ անմիզապահություն

Ֆունկցիոնալ անմիզապահության պատճառը զուգարան գնալու հետ կապված ֆիզիկական, մտավոր կամ այլ խնդիրներն են, օրինակ, երբ հիվանդը ի վիճակի չի լինում քայլել մինչև զուգարան, եթե որևէ մեկը նրան չօգնի:

Ֆունկցիոնալ անմիզապահությունը հաճախ հանդիպում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն տեղաշարժման հետ կապված խնդիրներ (օրինակ՝ անկողնում գամող ծանր հոդաբորբեր) կամ մտավոր խնդիրներ (օրինակ՝ դեմենցիա):

Հոդվածը վերանայվել է՝ 09-02-2021