Հիշողության կորուստ (ամնեզիա)

Այն, որ բոլորս էլ երբեմն մոռանում ենք վայրկյաններ առաջ լսած անունը, դա նորմալ է։

Սակայն լինում են դեպքեր, երբ հիշողության կորուստը վերածվում է առողջական և սոցիալական խնդրի։ Օրինակ, արդեն նորմալ չի կարելի համարել այնպիսի իրավիճակները, երբ ինչ-որ մեկը մշտապես մեծ ջանք պետք է գործադրի, որ հիշի իր կամ իր ընտանիքի անդամների անունները կամ էլ իրեն վաղուց հայտնի առարկաների անունները։

Ի՞նչ է ամնեզիան

Ամնեզիան հիշողության կորուստն է։ Ամնեզիայով մարդիկ դժվարությամբ են կարողանում մտապահել նոր բաները կամ վերհիշել (կամ չկարողանալ մտաբերել) ավելի վաղ տեղի ունեցած իրադարձությունները և գործերը։ Ամնեզիայով մարդիկ կարող են նաև ընկնել խառնաշփոթ իրավիճակների մեջ և դժվարությամբ որևէ նոր բան սովորեն։

Սակայն ոչ բոլոր դեպքերում է ամնեզիան ստանում նման ծանր ընթացք։ Ավելի հաճախ տեղ է գտնում մասնակի ամնեզիան, այսինքն հիշողության ոչ լիարժեք կորուստը։

Հիշողության կորուստն ինքնուրույն հիվանդություն կամ վիճակ չէ։ Այն ավելի հաճախ այլ հիվանդության կամ վիճակի ախտանշաններից մեկն է։ Հիշողության կորուստը սովորաբար ունենում է ժամանակավոր բնույթ, թեև որոշ իրավիճակներում կարող է դառնալ կայուն կամ մնայուն։

Որո՞նք են ամնեզիայի պատճառները

Ամնեզիան կարող է զարգանալ գլխուղեղի այն շրջանների վնասման ժամանակ, որոնք պատասխանատու են հիշողության համար։ Օրինակներից են՝

  • գլխի վնասվածքներ, որոնք ուղեկցվում են ուղեղի ցնցումով կամ ավելի լուրջ վնասումներով
  • ինսուլտ
  • գլխուղեղի բորբոքային հիվանդություններ՝ պատճառված վարակներից (էնցեֆալիտ և այլն)։

Ամնեզիան կարող է զարգանալ նաև ամբողջ գլխուղեղը ներառող հիվանդություններից ու պատճառներից, որոնցից են՝

  • հոգեբանական իրավիճակներ, օրինակ՝ տագնապ կամ դեպրեսիա
  • թուլամտություն (դեմենցիա)
  • ալկոհոլի և թմրամիջոցների օգտագործում
  • որոշ դեղերի ընդունում, օրինակ՝ հանգստացնողներ, տագնապամարիչներ, քնաբերներ
  • գլխուղեղի թթվածնով մատակարարման կորուստ, ինչը կարող է տեղ գտնել սրտամկանի ինֆարկտի կամ սրտի վիրահատության ժամանակ։

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Եթե դուք կամ ինչ-որ մեկը դժվարանում է հիշել այնպիսի բաները, ինչպիսիք են ընտանիքի անդամների կամ մոտիկ հարազատների ու ընկերների անունները, ապա պետք է դիմել բժշկի։

Նույն կերպ, եթե հիշողության կորուստն առաջացել է գլխի վնասվածքից հետո, ապա բժշկին դիմելը պարտադիր է։

Ամնեզիայի ախտորոշումը

Ձեր բժիշկը կզրուցի ձեզ հետ և կզննի ձեզ։ Բժիշկը կարող է առաջարկել նաև հետևյալ հետազոտությունները՝

Ամնեզիայի հետ ապրելու ուղիները

Եթե ձեզ մոտ առկա է հիշողության կորստի լուրջ առողջական պատճառ-հիվանդություն, ապա այդ հիվանդության բուժումը և պատճառի վերացումը կամ մեղմացումը կօգնի ձեզ վերգտնելու ձեր հիշողությունը։

Սակայն, եթե ձեզ մոտ ախտորոշվել է մնայուն ամնեզիա, ապա, նշանակված բուժումից զատ, դուք ինքներդ կարող եք մշակել որոշ մոտեցումներ, որ բարելավեք ձեր հիշողությունը կամ նվազեցնեք ամնեզիայի բացասական ազդեցությունները ձեր և ձեր ընտանիքի անդամների առօրյա կյանքի վրա։ Ահա մի քանի օրինակներ.

  • օգտագործեք օրագիր-նոթատետր (պլանշետ, սմարթֆոն)՝ գրի առնելու կարևոր տեղեկությունները
  • տեղեկացրեք ձեր ընտանիքի անդամներին կամ ընկերներին կարևոր տեղեկությունների մասին։

Առաջարկում ենք նաև դիտել հիշողության խանգարումների վերաբերյալ տեսանյութ

Հոդվածը վերանայվել է՝ 27-05-2020