Հիշողության կորուստ (ամնեզիա)

Հիշողության կորուստ (ամնեզիա)
Անգլերեն անվանումը՝ Amnesia

Այն, որ բոլորս էլ երբեմն մոռանում ենք վայրկյաններ առաջ լսած անունը, դա նորմալ է։

Սակայն լինում են դեպքեր, երբ հիշողության կորուստը վերածվում է առողջական և սոցիալական խնդրի։ Օրինակ, արդեն նորմալ չի կարելի համարել այնպիսի իրավիճակները, երբ ինչ-որ մեկը մշտապես մեծ ջանք պետք է գործադրի, որ հիշի իր կամ իր ընտանիքի անդամների անունները կամ էլ իրեն վաղուց հայտնի առարկաների անունները։

Ի՞նչ է ամնեզիան

Ամնեզիան հիշողության կորուստն է։ Ամնեզիայով մարդիկ դժվարությամբ են կարողանում մտապահել նոր բաները կամ վերհիշել (կամ չկարողանալ մտաբերել) ավելի վաղ տեղի ունեցած իրադարձությունները և գործերը։ Ամնեզիայով մարդիկ կարող են նաև ընկնել խառնաշփոթ իրավիճակների մեջ և դժվարությամբ որևէ նոր բան սովորեն։

Սակայն ոչ բոլոր դեպքերում է ամնեզիան ստանում նման ծանր ընթացք։ Ավելի հաճախ տեղ է գտնում մասնակի ամնեզիան, այսինքն հիշողության ոչ լիարժեք կորուստը։

Հիշողության կորուստն ինքնուրույն հիվանդություն կամ վիճակ չէ։ Այն ավելի հաճախ այլ հիվանդության կամ վիճակի ախտանշաններից մեկն է։ Հիշողության կորուստը սովորաբար ունենում է ժամանակավոր բնույթ, թեև որոշ իրավիճակներում կարող է դառնալ կայուն կամ մնայուն։

Որո՞նք են ամնեզիայի պատճառները

Ամնեզիան կարող է զարգանալ գլխուղեղի այն շրջանների վնասման ժամանակ, որոնք պատասխանատու են հիշողության համար։ Օրինակներից են՝

  • գլխի վնասվածքներ, որոնք ուղեկցվում են ուղեղի ցնցումով կամ ավելի լուրջ վնասումներով
  • ինսուլտ
  • գլխուղեղի բորբոքային հիվանդություններ՝ պատճառված վարակներից (էնցեֆալիտ և այլն)։

Ամնեզիան կարող է զարգանալ նաև ամբողջ գլխուղեղը ներառող հիվանդություններից ու պատճառներից, որոնցից են՝

  • հոգեբանական իրավիճակներ, օրինակ՝ տագնապ կամ դեպրեսիա
  • թուլամտություն (դեմենցիա)
  • ալկոհոլի և թմրամիջոցների օգտագործում
  • որոշ դեղերի ընդունում, օրինակ՝ հանգստացնողներ, տագնապամարիչներ, քնաբերներ
  • գլխուղեղի թթվածնով մատակարարման կորուստ, ինչը կարող է տեղ գտնել սրտամկանի ինֆարկտի կամ սրտի վիրահատության ժամանակ։

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Եթե դուք կամ ինչ-որ մեկը դժվարանում է հիշել այնպիսի բաները, ինչպիսիք են ընտանիքի անդամների կամ մոտիկ հարազատների ու ընկերների անունները, ապա պետք է դիմել բժշկի։

Նույն կերպ, եթե հիշողության կորուստն առաջացել է գլխի վնասվածքից հետո, ապա բժշկին դիմելը պարտադիր է։

Ամնեզիայի ախտորոշումը

Ձեր բժիշկը կզրուցի ձեզ հետ և կզննի ձեզ։ Բժիշկը կարող է առաջարկել նաև հետևյալ հետազոտությունները՝

Ամնեզիայի հետ ապրելու ուղիները

Եթե ձեզ մոտ առկա է հիշողության կորստի լուրջ առողջական պատճառ-հիվանդություն, ապա այդ հիվանդության բուժումը և պատճառի վերացումը կամ մեղմացումը կօգնի ձեզ վերգտնելու ձեր հիշողությունը։

Սակայն, եթե ձեզ մոտ ախտորոշվել է մնայուն ամնեզիա, ապա, նշանակված բուժումից զատ, դուք ինքներդ կարող եք մշակել որոշ մոտեցումներ, որ բարելավեք ձեր հիշողությունը կամ նվազեցնեք ամնեզիայի բացասական ազդեցությունները ձեր և ձեր ընտանիքի անդամների առօրյա կյանքի վրա։ Ահա մի քանի օրինակներ.

  • օգտագործեք օրագիր-նոթատետր (պլանշետ, սմարթֆոն)՝ գրի առնելու կարևոր տեղեկությունները
  • տեղեկացրեք ձեր ընտանիքի անդամներին կամ ընկերներին կարևոր տեղեկությունների մասին։

Առաջարկում ենք նաև դիտել հիշողության խանգարումների վերաբերյալ տեսանյութ

Հոդվածը վերանայվել է՝ 17-05-2019