Ասթմա. պատճառներ

Ասթմա. պատճառներ

Դեռևս լիարժեք պարզաբանված չէ, թե ինչու է որոշ մարդկանց մոտ առաջանում ​ասթմա:

Այնուամենայնիվ, ըստ ընդունված տեսության, ասթման զարգանում է արտաքին միջավայրի և ժառանգական (գենետիկական) տարբեր գործոնների համակցության պատճառով:

Ասթմայի խթանիչ գործոններ (տրիգերներ)

Տարբեր գրգռիչների և ալերգիայի զարգացումը խթանող նյութեր (ալերգեններ) կարող են նպաստել ասթմայի ախտանիշների դրսևորմանը: Այսպիսի գործոնները կոչվում են «տրիգերներ», որոնք կարող են տարբեր մարդկանց համար լինել տարբեր, սակայն դրանց մեծ մասն ունi շնչուղիները գրգռող ազդեցություն:

Այսպիսով, ասթմայի տրիգերներից են՝

  • օդածին ալերգեններ, օրինակ՝ ծաղկափոշի, փոշի (այդ թվում՝ տնային և գրադարանային փոշի), փոշու տիզ, միկրոսկոպիկ սնկեր, ընտանի կենդանիների մազ կամ մորթի, միջատների արտաթորանքների և չորացած թքի մասնիկներ, կարպետների և գորգերի մազմզուկներ և այլն
  • շնչառական վարակներ, օրինակ՝ սուր շնչառական վիրուսային վարակ (ՍՇՎՎ կամ մրսածություն)
  • ֆիզիկական ակտիվություն
  • սառը օդ, քամոտ եղանակ և մթնոլորտի ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխություն
  • օդն աղտոտող գրգռիչ նյութեր, օրինակ՝ ծխախոտի կամ այլ ծուխ
  • որոշ դեղեր, այդ թվում՝ բետա-պաշարիչներ, Ասպիրին, ոչ ստերոիդ հակաբորբոքային դեղամիջոցներ (ՈՍՀԲԴ), օրինակ՝ Իբուպրոֆեն (Ադվիլ, Մոտրին IB և այլն) և Նապրոքսեն (Ալեվե)
  • ուժեղ հույզեր (օրինակ՝ պոռթկուն ծիծաղ) և սթրես
  • որոշ մթերքներին և ըմպելիքներին, այդ թվում՝ ծովախեցգետիններին (креветки), մրգաչրին, մրգային խտահյութերին, ջեմերին, մշակված կարտոֆիլին, գարեջրին կամ գինուն ավելացվող սուլֆիտներ, սննդային գունանյութեր և կոնսերվանտներ
  • գաստրո-էզոֆագիալ ռեֆլյուքս հիվանդություն (ԳԷՌՀ), երբ ստամոքսի թթուն ետ է բարձրանում դեպի կերակրափող և ըմպան:

Ռիսկի գործոններ

Բազմաթիվ գործոններ կարող են բարձրացնել ձեզ մոտ ասթմայի զարգացման ռիսկը: Դրանցից են՝

  • ասթմայի կամ ալերգիկ այլ վիճակների վերաբերյալ ընտանեկան պատմություն և արյունակից հարազատ (ծնող, քույր կամ եղբայր)
  • այլ ատոպիկ (ալերգիկ բնույթի) հիվանդության առկայություն, օրինակ՝ էկզեմա (ատոպիկ դերմատիտ), սննդային ալերգիա, եղնջացան (քոր պատճառող մաշկացան, աչքերի քոր և հարբուխ) կամ ալերգիկ ռինիտ (հարբուխ` քթահոսություն կամ քթի փակվածություն)
  • ավելցուկային քաշ կամ գիրություն
  • ծխախոտի օգտագործում (այդ թվում՝ հղի կնոջ)
  • երկրորդային ծխի ազդեցություն (հատկապես՝ մանկահասակ տարիքում)
  • արտանետվող գոլորշիների, գազերի, շրջակա միջավայրի և օդի աղտոտվածության այլ տեսակների ազդեցություն
  • մասնագիտական (աշխատանքային) տրիգերների ազդեցություն, օրինակ՝ գյուղատնտեսության, վարսավիրության և տեքստիլ արդյունաբերության մեջ օգտագործվող գրգռիչներ և քիմիական այլ ալերգեններ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 15-04-2021