Աթերոսկլերոզ

Աթերոսկլերոզ
Անգլերեն անվանումը՝ Arteriosclerosis

Աթերոսկլերոզը վերջին տասնամյակների ընթացքում բժշկագիտության ամենթեժ քննարկումների և ամենալուրջ ուշադրության արժանացած հիվանդություններից մեկն է:

Այս հիվանդության նկատմամբ բժշկագիտական մեծ հետաքրքրությունը պայմանավորված է այն փաստով, որ բարձր մահացությամբ և հաշմանդամությամբ բոլորին հայտնի մեծ թվով հիվանդությունների հիմքում ընկած է զարկերակների աթերոսկլերոզը, օրինակ՝ սրտի իշեմիկ հիվանդություն (կրծքային հեղձուկ և սրտամկանի ինֆարկտ), ուղեղանոթային հիվանդություններ (տրանզիտոր իշեմիկ գրոհ և ինսուլտ), ծայրամասային զարկերակների հիվանդություն և այլն:

Աթերոսկլերոզը զարգանում է, երբ ձեր սրտից դեպի մյուս օրգաններն ու հյուսվածքները թթվածին և սննդանյութեր պարունակող արյուն տեղափոխող զարկերակները հաստանում և կարծրանում-պնդանում են, երբեմն առաջացնելով արյունամատակարարվող օրգանների և հյուսվածքների արյան հոսքի նվազեցում: Առողջ զարկերակները ճկուն և էլաստիկ են, սակայն, տարիքի հետ, դրանց պատը կարող է կարծրանալ (անվանում են «զարկերակների կարծրացում»):

Աթերոսկլերոզը համարվում է էլաստիկ և մկանաէլաստիկ տիպի զարկերակների քրոնիկ և հարաճուն զարգացող հիվանդություն, որի հիմքում ընկած են ճարպային և սպիտակուցային փոխանակության խանգարումները, և որի արդյունքում զարկերակների պատին խոլեսթերինի և լիպոպրոտեիդների որոշ ֆրակցիաների կուտակմամբ առաջանում են այսպես կոչված «աթերոմատոզ թիթեղիկներ» (կամ վահանիկներ): Հետագայում այս վահանիկներին արտաճում է շարակցական հյուսվածքը (սկլերոզ) և անոթի պատի կալցինոզը բերում է այդ զարկերակի պատի ձևափոխման (դեֆորմացիա) և լուսանցի նեղացման՝ ընդհուպ մինչև ամբողջական խցանման (օբտուրացիա):

Աթերոսկլերոտիկ թիթեղիկը (կոչվում է նաև աթերոմա) կարող է պատռվել՝ հարուցելով արյան մակարդուկի ձևավորման:

Աթերոսկլերոզի ժամանակ, այսպիսով, թուլանում է «թիրախ-օրագանների» կամ դրանց մի մասի արյունամատակարարումը: Օրգանը դառնում է «թիրախ», երբ առաջինը կամ ամենաշատն է տուժում աթերոսկլերոտիկ նեղացման ենթարկված զարկերակներից կամ առաջինն է բերում ախտանիշների դրսևորմանը: Աթերոսկլերոզը հաճախ կապվում է սրտային խնդիրների հետ, սակայն այն կարող է ախտահարել բոլոր զարկերակները:

Աթերոսկլերոզը կանխարգելվող և բուժելի հիվանդություն է:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 18-05-2019