Բրուցելոզ

​Բրուցելոզը վարակիչ հիվանդություն է, որի հարուցիչը մարդկանց փոխանցվում է հիվանդ ընտանի կենդանիներից (ավելի հաճախ՝ այծեր, ոչխարներ, կովեր և խոզեր)։

Ավելի հաճախ մարդիկ վարակվում են հում (թարմ) կամ ոչ պաստերիզացված կաթ և կաթնամթերք (պանիր, կարագ, կաթնաշոռ և այլն), ինչպես նաև անբավարար եփած ու տապակած միս օգտագործելիս: Ավելի հազվադեպ բրուցելոզի հարուցիչները՝ «բրուցելաներ» կոչվող բակտերիաները կարող են տարածվել օդով (փոշու հատիկների հետ) կամ վարակված կենդանիների հետ ուղղակի շփվելիս (վնասված մաշկի միջոցով):

Բրուցելոզի հանրահայտ ախտանիշներից են ջերմելը, հոդացավերն ու ընդհանուր թուլությունը: Հիվանդությանը բնորոշ է սուր գրիպանման սկիզբը և երկարատև ընթացքը, երբ զարգանում են նյարդային, սրտանոթային, ինչպես նաև ոսկրահոդային համակարգերի քրոնիկ ախտահարումներ։ Հիվանդությունը կարող է ձգվել մինչև 1-2 տարի և ավելի։ Տևական մնացորդային երևույթները կարող են հանգեցնել հաշմանդամության, իսկ վարակված հղի կանայք կարող են վիժել։

Բրուցելոզի ախտորոշումը հաստատվում է լաբորատոր հետազոտությամբ (բակտերիայի կամ դրա դեմ հակամարմինների հայտնաբերում): Այս վարակը կարող է բուժվել որոշ հակաբիոտիկներով (Դոքսիցիկլին, Ռիֆամպին և այլն), սակայն պահանջվում է երկարատև՝ շաբաթներից ամիսներ տևող բուժում, որից հետո երբեմն վարակը կարող է կրկնվել, քանի որ բրուցելան ունի ներբջջային տեղակայում: Հիվանդությունը կարող է ընթանալ նաև բարդություններով՝ սրտի ներքին թաղանթի բորբոքում (էնդոկարդիտ), հոդաբորբեր, ամորձիների բորբոքում և վարակում (էպիդիդիմո-օրխիտ), լյարդի և փայծաղի բորբոքում և վարակում, կենտրոնական նյարդային համակարգի վարակներ և այլն:

Բրուցելոզն աշխարհում ազդում է հարյուր հազարավոր մարդկանց և կենդանիների վրա: Հում կաթնամթերքներից հրաժարվելը և կենդանիների հետ կամ լաբորատորիաներում աշխատելիս կանխարգելիչ միջոցառումների անցկացումը կարող է օգնել հիվանդության կանխարգելմանը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 08-03-2021