COVID-19. կանխարգելում

COVID-19. կանխարգելում

Ներկա պահին Ամերիկյան Սննդի և դեղերի գործակալությունը (FDA) անհետաձգելի օգտագործման թույլատվություն է տվել COVID-19-ի երեք պատվաստանյութերի:

Դրանք են՝

  • Pfizer-BioNTech-ի COVID-19 պատվաստանյութ
  • Moderna-ի COVID-19պատվաստանյութ
  • Janssen/Johnson & Johnson-ի COVID-19 պատվաստանյութ:

Ռուսաստանի Դաշնությունը ևս հայտարարագրել է COVID-19-ի պատվաստանյութ, որը «Спутник V» անվան ներքո հաջողությամբ ներդրվել է այդ և մի շարք այլ երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում:

Պատվաստանյութը կարող է կանխարգելել COVID-19-ով վարակումը կամ կանխել հիվանդության ծանր ընթացքը, եթե, այնուամենայնիվ, վարակվեք վիրուսով:

COVID-19-ի կանխարգելման ընդհանուր կանոններ

Դուք կարող եք ձեռնարկել լրացուցիչ քայլեր՝ կրճատելու COVID-19-ով վարակվելու ռիսկը: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO) և ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնը (CDC) խորհուրդ են տալիս հետևյալ նախազգուշական միջոցառումները:

  • Խուսափե՛ք սերտ շփումից (մինչև 2 մետր) որևէ մեկի հետ, ով վատառողջ է կամ ունի COVID-19-իախտանիշներ:
  • Ձեր և մյուս մարդկանց միջև պահե՛ք տարածություն (մինչև 2 մետր): Սա առանձնահատուկ կարևոր է, եթե ունեք ծանր հիվանդության բարձրացած ռիսկ: Հիշեք, որ որոշ մարդիկ կարող են վարակված լինել COVID-19-ով և տարածել այն մյուսներին՝ նույնիսկ եթե չունեն որևէ ախտանիշ կամ չգիտեն, որ վարակված են COVID-19-ով:
  • Խուսափե՛ք մարդաշատ միջավայրերից և վատ օդափոխվող սենյակներից:
  • Հաճախակի լվացե՛ք ձեր ձեռքերն օճառով առնվազն 20 վայրկյան կամ օգտագործե՛ք ալկոհոլային հիմքով ձեռքերի ախտահանման միջոցներից, որոնք պարունակում են նվազագույնը 60% ալկոհոլ:
  • Հանրային վայրերում, օրինակ՝ խանութներում, որտեղ դժվար է խուսափել այլ մարդկանց հետ սերտ կոնտակտից, ծածկե՛ք ձեր դեմքը կտորե դիմակով: Առկայության դեպքում կարող են օգտագործել բժշկական (վիրաբուժական) դիմակներ: Բուժաշխատողները պետք է պաշտպանվեն N95 ռեսպիրատորներով (շնչադիմակ):
  • Հազալիս կամ փռշտալիս ծածկե՛ք ձեր բերանը և քիթը արյունքով կամ անձեռոցիկով: Աղբամանը նետեք օգտագործած անձեռոցիկը և անմիջապես լվացեք ձեր ձեռքերը:
  • Խուսափե՛ք ձեր աչքերին, քթին կամ բերանին հպվելուց:
  • Խուսափե՛ք ձեր ափսեները, բաժակները, սրբիչները, անկողնային սպիտակեղենը կամ կենցաղային այլ իրերը մյուսների հետ համատեղ օգտագործելուց, եթե վատառողջ եք:
  • Ամեն օր մաքրե՛ք և ախտահանե՛ք շատ շփվող մակերեսները, օրինակ՝ դռան բռնակներ, լույսի անջատիչներ, էլեկտրոնիկա և հաշվիչներ:
  • Եթե վատառողջ եք, մնացե՛ք տանը և դուրս մի՛ եկեք աշխատանքի, դպրոց կամ հանրային վայրեր, քանի դեռ չեք ստացել բժշկական օգնություն կամ խորհրդատվություն: Եթե վատառողջ եք, խուսափե՛ք հանրային տրանսպորտից, տաքսիներից և համատեղ ուղևորություններից:

Եթե ունեք որևէ քրոնիկ առողջական խնդիր և կարող եք հայտնվել ծանր հիվանդության ռիսկի խմբում, քննարկեք բժշկի հետ ձեզ պաշտպանելու անհատական լրացուցիչ ուղիները:

Անհրաժեշտություն կա՞, որ ես մեկուսանամ մյուսներից

Որոշ իրավիճակներում, նույնիսկ եթե որևէ գանգատ չի զարգացել, ձեր ընտանիքի մյուս անդամներից և, ընդհանուր առմամբ, այլ մարդկանցից ժամանակավորապես մեկուսանալը խիստ ցանկալի է: Օրինակ, եթե դուք սերտ շփման մեջ եք գտնվել հաստատված Covid-19-ով վարակված մարդու հետ, ապա խորհուրդ է տրվում առնվազն 14 օրվա ընթացքում կտրուկ սահմանափակել որևէ «արտաքին շփումը»:

Նման դեպքերում խնդրում ենք ձեր տարածքային կամ մարզային առողջապահական կազմակերպությունից տեղեկանալ ժամանակավոր ինքնամեկուսացման լավագույն մեթոդների և հմտությունների մասին:

Իհարկե, ըստ անհրաժեշտության դուք կարող եք և պետք է տնից դուրս գաք և այցելեք ձեր բժշկին կամ որևէ բուժհիմնարկ, սակայն ցանկալի է, որ մինչև ձեր այցը տեղեկացնեք նրան հավանական վարակման պատմության մասին:

Ի՞նչ է նշանակում տանը մեկուսանալը

Covid-19-ին բնորոշ գանգատներ զարգանալիս կամ այս վիրուսով վարակման փաստը հաստատվելիս դուք պետք է՝

  • առնվազն 14 օր մնաք տանը (բացառությամբ` ձեր բժշկին կամ բուժհիմնարկ այցելելը) և չհաճախեք դպրոց, աշխատավայր, որևէ հանրային տարածք, չօգտվեք հանրային տրանսպորտից կամ այլ փոխադրամիջոցից
  • մինչև ձեր բժշկին կամ որևէ բուժհիմնարկ այցելելը նախապես տեղեկացնեք ձեր վերջին ուղևորությունների, Covid-19 կորոնավիրուսով վարակված մարդու հետ շփման կամ ձեր հավանական վարակված լինելու մասին
  • չշփվեք ընտանիքի մյուս անդամների հետ, առանձնանաք սենյակներից որևէ մեկում, ըստ հնարավորության՝ օգտվեք միայն առանձին սանհանգույցից և բաղնիքից
  • առավելագույնս խուսափեք տարեց, քրոնիկ առողջական խնդիրներով մարդկանց հետ ուղղակի շփումներից (սրտային, թոքային, երիկամային և այլ քրոնիկ հիվանդություններ, դիաբետ և այլն)
  • սահմանափակեք ձեր տուն կամ բնակարան այլ մարդկանց և հյուրերի այցերը
  • համոզվեք, որ տան ընդհանուր օգտագործման տարածքները լավ օդափոխվում են (օդորակիչ, եթե եղանակային պայմանները թույլ են տալիս՝ բաց պատուհան և այլն)
  • այլ մարդկանց (այդ թվում՝ ձեր բժշկի) հետ շփվելիս կրեք վիրաբուժական դիմակ
  • հազալիս կամ փռշտալիս ծածկեք ձեր բերանը և քիթը արմունկով կամ միանգամյա օգտագործման անձեռոցիկով, որն օգտագործելուց հետո պետք է անմիջապես նետել փակ աղբարկղ և առնվազն 20 վրկ. լվանալ ձեռքերը օճառաջրով
  • հաճախակի և լիարժեք առնվազն 20 վրկ. տևողությամբ օճառաջրով լվանաք ձեր ձեռքերը կամ, եթե դա անհնար կամ անհարմար է, օգտագործեք առնվազն 60% ալկոհոլ պարունակող ախտահանիչներ, որոնք նույնպես օգտագործելուց հետո պետք է անմիջապես նետեք փակ աղբարկղը և առնվազն 20 վրկ. լվանաք ձեր ձեռքերը օճառաջրով
  • խուսափեք ձեր աչքերին, քթին կամ բերանին չլվացած ձեռքերով դիպչելուց
  • օգտագործեք հատուկ ձեզ համար առանձնացված սպասք, սրբիչներ, սպիտակեղեն և այլ կենցաղային կամ անձնական օգտագործման իրեր, որոնք օգտագործելուց հետո պետք է օճառաջրով լավ լվանալ
  • անհապաղ դիմեք բուժօգնության, եթե ի հայտ են գալիս գանգատներ կամ առկա գանգատները վատթարանում են:

Ինչպե՞ս վարվել, եթե ինքս խնամում եմ տանը մեկուսացած անձին

Եթե դուք խնամում եք Covid-19-ով ենթադրյալ կամ հաստատված վարակված մարդու, ապա պետք է հետևել այս կանոններին՝

  • կրել միանգամյա օգտագործման բժշկական դիմակ, ձեռնոց կամ անձեռոցիկ, հատկապես, երբ հպվում եք խնամվող անձի արյան, քրտինքի, թքի, փսխման զանգվածների, մեզի, կղանքի կամ այլ արտաթորանքների հետ
  • դիմակները, ձեռնոցները կամ անձեռոցիկներն օգտագործել միայն մեկ անգամ և օգտագործելուց հետո անմիջապես նետել փակ աղբարկղը
  • անմիջապես լվալ ձեռքերը օգտագործված դիմակը, ձեռնոցները կամ անձեռոցիկները փակ աղբարկղ նետելուց հետո
  • ամեն օր լավ մաքրել հաճախակի հպվող մակերեսները, օրինակ՝ սեղաններ, դռների և պատուհանների բռնակներ, հեռախոսներ, համակարգչային պարագաներ (մկնիկ, ստեղնաշար), սանհանգույցի և բաղնիքի իրեր և պարագաներ, կողապահարաններ և այլն
  • լավ մաքրել արյունով, արտազատուկով կամ օրգանիզմի որևէ այլ կենսահեղուկով աղտոտված մակերեսները
  • լիարժեք լվանալ օգտագործված հագուստը և այլ փափուկ իրերը (սրբիչ և այլն):

Կարո՞ղ է երեխաս հաճախել մանկապարտեզ կամ դպրոց

Դուք պետք է խուսափեք երեխաներին մանկապարտեզ, դպրոց կամ մեկ այլ վայր ուղարկելուց, եթե նրանք շփում են ունեցել Covid-19-ով հաստատված վարակված անձի հետ (նման իրավիճակում երեխաներին պետք է տանը մեկուսացնել առնվազն 14 օրվա ընթացքում):

Խնդրում ենք ձեր տարածքային կամ մարզային առողջապահական կազմակերպությունից ստանալ դպրոց կամ այլ վայր երեխաների հաճախելու վերաբերյալ լրացուցիչ խորհուրդներ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 30-03-2021