Դեմենցիա. ախտանիշներ

Դեմենցիա. ախտանիշներ

Դեմենցիայի ախտանիշները տարբերվում են՝ կախված պատճառից։

Դեմենցիայի վաղ նշանները

Դեմենցիայով մարդիկ հիվանդության վաղ փուլերում կարող են՝

  • ամենօրյա խոսակցություններում դառնալ անորոշ կամ ցրված
  • կորցնել այն գործերի վերաբերյալ հետաքրքրությունը, որոնք մի ժամանակ հաճույքով էին կատարում
  • սովորական գործերը կատարել դժվարությամբ և ավելի դանդաղ
  • մոռանալ այն մարդկանց կամ հասցեները, որոնք մի ժամանակ գիտեին
  • դժվարանալ հրահանգներին հետևելուն
  • հուզական առումով դառնալ ավելի անկանխատեսելի։

Մարդիկ սխալմամբ կարծում են, որ այս նշաններն ու ախտանիշները տարիքով պայմանավորված նորմալ երևույթներ են։ Բայց դա այդպես չէ։

Դեմենցիայի մյուս ախտանիշներից են՝

  • խոսքի հետ կապված խնդիրներ, օրինակ՝ սովորական առօրյա բառերը մոռանալը
  • ժամանակին և տեղանքին հետևելու դժվարություններ, օրինակ՝ մոռանում են` առավոտ է, թե՞ ցերեկ կամ կորցնում են բնակության վայրը
  • քննադատական մտածողության կորուստ, օրինակ՝ գնում են ապրանքներ, որոնք պետք չեն կամ դժվարությամբ են մեքենա վարում
  • վերացական մտածողության հետ կապված խնդիրներ
  • առօրյա առարկաները կամ իրերը հաճախակի կորցնելը կամ ոչ իրենց տեղերում դնելը
  • տրամադրության կամ վարքագծերի փոփոխություններ՝ սկսած լռակյացությունից մինչև անհասկանալի զայրույթ ու բարկություն
  • անձի փոփոխություններ, օրինակ՝ վախվորած կամ ահով լի դառնալը
  • նախաձեռնությունների կորուստ և կյանքի բոլոր ոլորտներում պասիվություն։

Դեմենցիայի ախտանիշները կարող են սրանալ երեկոյան ժամերին: Այս նշանները կարող են զարգանալ ոչ միայն դեմենցիայի պատճառով, հատկապես, եթե զարգանում են արագ։ Դեմենցիայի ժամանակ ախտանիշները զարգանում են աստիճանաբար՝ ամիսների կամ տարիների ընթացքում։

Դեմենցիայի ուշ նշանները

Ժամանակի ընթացքում դեմենցիայով բազմաթիվ մարդիկ աստիճանաբար՝

  • կորցնում են իրենց հիշողությունը, սկզբում՝ միայն վերջերս կատարված կամ ընթացիկ դեպքերի և ավելի ուշ՝ անցյալում կատարվածի վերաբերյալ
  • դրսևորում են անձի փոփոխություններ
  • կորցնում են կյանքի նկատմամբ հետաքրքրությունը
  • դադարում են զբաղվել նախկինում իրենց հաճույք պատճառող կամ սովորական գործերով
  • դժվարությամբ են հաղորդակցվում, բառեր գտնում, խոսք կառուցում
  • դժվարությամբ են կողմնորոշվում տեղի և ժամանակի մեջ
  • կորցնում են ինքնուրույն առօրյա գործերը կատարելու, իրենց և մյուսներին խնամելու ունակությունները։

Դեմենցիայի հոգեբանական ախտանիշները

Ժամանակի ընթացքում դեմենցիայի ֆոնի վրա զարգանում են հոգեկան հիվանդություններին բնորոշ հետևյալ լրացուցիչ նշանները՝

Հոդվածը վերանայվել է՝ 25-04-2021