Դիաբետ. դեղեր

Դիաբետ. դեղեր

Ներկայում շաքարախտի (դաիբետի) բուժման մեջ նշանակվում են տարբեր խմբերի և ազդեցության դեղեր։

Այն, թե բժիշկը ձեզ ինչ դեղ կնշանակի, կախված է ինչպես դիաբետի տեսակից, այնպես էլ հիվանդության ընթացքից, ծանրության աստիճանից, առողջական ընդհանուր վիճակից և ձեր ապրելակերպից։

Դիաբետի դեղերի նպատակն է ձեր արյան գլյուկոզի մակարդակը նորմալ՝ «առողջ» միջակայքում կայուն կերպով երկարատև պահպանելը և հնարավոր բարդությունների կանխարգելումը։

Ինսուլին

Ինսուլինը հորմոն է, որն օգնում է գլյուկոզն արյունից դեպի բջիջներ տեղափոխմանը և որպես էներգիայի աղբյուր յուրացմանը։

1-ին տիպի դիաբետի ժամանակ ենթաստամոքսային գեղձն արտադրում է շատ քիչ քանակով ինսուլին կամ ընդհանրապես ինսուլին չի արտադրում։ «Ինսուլինակախյալ» դիաբետը պահանջում է ինսուլինային փոխարինող բուժում, որը պետք է շարունակվի ողջ կյանքի ընթացքում։ 2-րդ տիպի և հեստացիոն (հղիների) դիաբետով որոշ անձանց բուժման որոշ փուլերում ևս բժիշկը կարող է նշանակել ինսուլին։

2-րդ տիպի դիաբետի բուժման դեղամիջոցներ

2-րդ տիպի դիաբետով մարդկանց մեծ մասը հիվանդության սկզբնական փուլում կարող է հիվանդության ընթացքը հսկելի դարձնել սննդակարգն առողջացնելու, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվության և մարմնի քաշը կարգավորելու միջոցով։ Սակայն, հիվանդության զարգացումը կարող է բերել նրան, որ արյան գլյուկոզի մակարդակի կարգավորման և հեռավոր բարդությունները կանխելու համար կարիք առաջանա ընդունելու որոշ դեղամիջոցներ։

Գոյություն ունեն դիաբետի դեմ (հակադիաբետային) դեղամիջոցների տարբեր տեսակներ, որոնք ազդում են տարբեր մեխանիզմներով, ունեն տարբեր օգուտներ և կողմնակի ազդեցություններ։

Մետֆորմին

2-րդ տիպի դիաբետով բազմաթիվ մարդիկ իրենց բուժումը սկսում են Մետֆորմինով, որը նվազեցնում է բարձր արյան շաքարը (հիպերգլիկեմիա) և որոշ չափով խթանում բջիջների կողմից գլյուկոզի յուրացումը։

Սուլֆոնիլմիզանյութի խումբ

Սուլֆոնիլուրեաները խթանում են ենթաստամոքսային գեղձը, որ ուժեղանա ինսուլինի արտադրությունը։ Որոշ դեպքերում այս խմբի դեղերը նշանակվում են որպես Մետֆորմինին այլընտրանք կամ ավելացվում են վերջինիս, եթե Մետֆորմինը, առողջ սննդակարգը և ֆիզիկական ակտիվությունը միասին չեն կարողանում գլյուկոզի մակարդակը պահպանել կայուն ցանկալի ցուցանիշների վրա։

Մինչ օրս ստեղծվել են սուլֆոնիլուրեաների երեք սերունդներ։

  • Առաջին սերնդի դեղամիջոցներ՝ Ացետոհեքամիդ, Կարբուտամիդ, Քլորպրոպամիդ, Գլիցիկլամիդ, Մետահեքամիդ, Տոլազամիդ և Տոլբուտամիդ
  • Երկրորդ սերնդի դեղամիջոցներ՝ Գլիբենկլամիդ, Գլիբորնուրիդ, Գլիպիզիդ, Գլիխիդոն, Գիզօքսեպիդ և Գլիկոպիրամիդ
  • Երրորդ սերնդի դեղամիջոցներ՝ Գլիմեպիրիդ (երբեմն սա դասվում է երկրորդ խմբին)։

Այլ դեղամիջոցներ

Վերջին տարիներին արտադրված նոր դեղամիջոցներից են՝ Գլիպտիններ, Գլիտազոններ (թիազոլիդինեդիոններ), Ակարբոզ և GLP-1 անալոգներ (էքսենատիդ)։

Պարտադիր չէ, որ դրանք լինեն ավելի լավը, քան մինչ այդ օգտագործվողները։ Դրանք կարող են արդյունավետ կերպով նվազեցնել արյան գլյուկոզի մակարդակը, սակայն դեռ վերջնական նկարագրված չէ, թե կարող են արդյոք այս դեղերը կանխարգելել դիաբետի երկարաժամկետ բարդությունները։

Ժամանակի ընթացքում դեղամիջոցների փոփոխություններ

Ժամանակի ընթացքում դիաբետի ընթացքը կարող է փոփոխվել, ինչը նշանակում է, որ ձեր նշանակումները ևս կարող են վերանայումների ենթարկվել։ Օրինակ, բժիշկը կարող է առաջարկել նվազեցնել կամ ավելացնել ձեր սովորական հաբի դեղաչափը, փոխարինել մեկ դեղամիջոցը մյուսով կամ ավելացնել այլ անվանումներ։

Անկախ նրանից, թե որ խմբի կամ ինչ դամիջոց կամ դեղեր եք ընդունում, շատ կարևոր է, որ շարունակեք ձեր արյան գլյուկոզը պահել մշտական հսկողության ներքո։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 25-04-2021