Ուշագնացություն (սինկոպե)

Ուշագնացություն (սինկոպե)
Անգլերեն անվանումը՝ Fainting, Syncope

Ուշագնացությունը կամ ուշաթափությունը գիտակցության կարճատև կորուստն է, որն առաջանում է դեպի գլխուղեղ արյան հոսքի կտրուկ նվազման պատճառով:

Ուշագնացության պատճառները

Կան գիտակցության կարճատև կորստի բերող տարբեր պատճառներ, որոնցից են՝

Որոշ դեպքերում ուշագնացությունը կարող է պատճառվել սրտի կծկումների հաճախականության կտրուկ փոփոխություններից կամ արյան ճնշումը կարգավորող ավտոմատ նյարդային համակարգի ժամանակավոր խանգարումից: Նման իրավիճակներ կարող են առաջանալ հետևյալ դեպքերում՝

  • սաստիկ ցավեր
  • տհաճություն պատճառող որոշ իրավիճակներ (օրինակ՝ արյան տեսքը)
  • խիստ արտահայտված տագնապ
  • երկար ժամանակ ոտքերի վրա կանգնած մնալը
  • նոպայաձև ուժեղ հազ, փռշտոց կամ ծիծաղ
  • զուգարանում տեղ գտած ճիգեր
  • տոթ և խիստ շոգ միջավայր կամ արևի ճառագայթների ազդեցություն:

Ուշագնացության ախտանիշները

Սովորաբար, մինչև ուշաթափվելը տվյալ անձը զգում է՝

  • գլխապտույտ
  • գլխում դատարկության զգացում («գլուխն օդերի մեջ է»)
  • առատ քրտնարտադրություն
  • շնչառության հաճախացում և խորացում
  • տեսողական խանգարումներ (աչքերում առկայծումներ, մշուշոտ տեսողություն)
  • նողկանք (սրտխառնոց):

Ուշագնացությունից հետո սովորաբար գիտակցությունը արագորեն վերականգնվում է:

Եթե ձեր ներկայությամբ որևէ մեկը գիտակցությունը հանկարծակի կորցնում է, դուք կարող եք արագ ձեռնարկել հետևյալ քայլերը՝

  • այդ մարդուն պառկած վիճակում շրջել կողքի վրա և բարձրացնել ոտքերը (որը թույլ է տալիս, որ դեպի գլուխ արյան հոսքը մեծանա)
  • ապահովել թարմ օդ (բացել պատուհանը, թույլ չտալ, որ հարևանությամբ ծխեն)
  • եթե գիտակցությունը շուտ չի վերականգնվում, համոզվել, որ այդ մարդու վերին շնչուղիները անցանելի են (ստուգել շնչառությունը)
  • եթե ուշագնացությունը շարունակվում է, զանգել 1-03 և կանչել շտապբուժօգնություն:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 19-06-2019