Սրտամկանի ինֆարկտ

Սրտամկանի սուր ինֆարկտը ( «սրտի նոպա») անհետաձգելի բուժօգնություն պահանջող ծանր հիվանդություն է՝ պատճառված սրտամկանի արյունամատակարարման կտրուկ դադարեցմամբ։

Առավել հաճախ սրտամկանի արյունամատակարարման սուր խանգարումը զարգանում է սրտի մեկ կամ մի քանի պսակային զարկերակների աթերոսկլերոտիկ խցանմամբ, երբ այդ անոթի լուսանցքը փակվում է ճարպից, խոլեսթերինից և այլ նյութերից կազմված թիթեղիկով կամ վահանիկով։ Սրտամկանի արյան հոսքի ընտհատումը կարող է լրջորեն վնասել կամ մեռուկացնել (նեկրոզ) սրտամկանի մի մասը։

Սրտամկանի ինֆարկտը հայտնի է նաև որպես «սրտի նոպա» («սրտի գրոհ»)։ Այս կոչվում է նաև «սուր սրտամկանի ինֆարկտ»` ընդգծելու հիվանդության սրընթաց բնույթը:

Անհապաղ զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն, եթե դուք կասկածում եք, որ ձեզ մոտ կամ ձեր ընտանիքի անդամներից մեկնումեկի մոտ զարգացել է «սրտի նոպա»։

Սրտամկանի ինֆարկտի ախտանշանները կարող են ներառել՝ ցավ կրծոսկրի տակ, սրտի շրջանում կամ ամբողջ կրծքավանդակում, երբ կարծես այդ շրջաններն ուժգին սեղմվում կամ ճզմվում են ինչ-որ ծանր առարկայով և (կամ) ճառագայթում դեպի ստորին ծնոտ, պարանոց, ձեռքեր կամ ուսագոտի և թիկունք, սուր օդի պակասի զգացում և շնչարգելություն, ընդհանուր թուլությույն և գլխապտույտ, սաստիկ վախի, անհանգստության և տագնապի զգացում («մահվան վախ»), սառը կպչուն քրտնարտադրություն, երբեմն՝ սրտխառնոց և այլն:

Եթե ձեզ մոտ առկա է այս նշաններից մեկնումեկը, դա կարող է վկայել սրտամկանի ինֆարկտի մասին։

Եթե այդ նշանները սուր են, արագ վատթարանում և տևում են 10 րոպեից ավելի, ապա առանց ուշացնելու զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն։ Հիշեք, որ ինֆարկտի վաղ բուժումը կարող է փրկել մարդու կյանքը։

Շատ կարևոր է իմանալ, որ ոչ բոլոր դեպքերում է սրտի նոպան ուղեկցվում սուր ետկրծոսկրային կամ կրծքավանդակի ձախ կեսի ցավերով։ Հաճախ ցավը լինում է չափավոր ուժգնության կամ ընդգրկում միայն որովայնի վերին շրջանները՝ գրեթե չտարբերվելով «ստամոքսի խանգարման» նշաններից։ Ավելին, որոշ դեպքերում, հատկապես մեծահասակների մոտ, ցավը որպես այդպիսին կարող է ընդհանրապես բացակայել («համր» ինֆարկտ)։

Նման իրավիճակներում ավելի կարևոր է տարբեր ախտանիշների զուգակցումը և ոչ թե առանձին վերցրած կրծքավանդակի ցավերի ուժգնությունը։

Սրտամկանի ինֆարկտը կարող է ունենալ մահացու ելք, սակայն վերջին տարիներին բուժման մեթոդները և դրանց արդյունքները զգալիորեն բարելավվել են: Հստակ պետք է գիտակցել, որ բուժման արդյունավետությունը հաճախ կապված է վաղ ախտորոշման հետ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 07-06-2021