Հեպատիտ А

Հեպատիտ А
Անգլերեն անվանումը՝ Hepatitis A

Հեպատիտ A-ն վարակային հիվանդություն է, որն առաջացնում է լյարդի բորբոքում։

Այն հարուցվում է վիրուսով, որը վարակված մարդուց առողջին կարող է փոխանցվել հետևյալ ուղիներով՝

  • ուղղակի շփմամբ
  • վարակված սննդամթերքներով, ջրով կամ ըմպելիքներով
  • վարակված սպասքից օգտվելով։

Հիվանդությունը կարող է տևել միայն մի քանի շաբաթ, սակայն որոշ, ծանր դեպքերում կարող է ձգձգվել մինչև 6 ամիս։ Ի տարբերություն հեպատիտի մյուս տեսակներին, հեպատիտ A-ն սովորաբար երկարատև առողջական խնդիրներ չի առաջացնում։

Ի՞նչն է հեպատիտ A-ի պատճառը

Հեպատիտ A-ի պատճառը համանուն վիրուսն է, որն ախտահարում է ձեր լյարդը։ Դուք կարող եք հեպատիտ A-ի վիրուս «ձեռք բերել» նույն վիրուսով վարակված մեկ այլ մարդուց նրա հետ ուղղակի շփվելուց կամ օգտվելով հիվանդ մարդու կղանքով աղտոտված և վարակված մթերքից, ջրից կամ ըմպելիքներից։ Հեպատիտ A-ն կարող է փոխանցվել նաև սեռական ճանապարհով։

Հեպատիտ A-ն ավելի հաճախ է հանդիպում մաքուր ջրից աղքատ երկրներում կամ տեղանքներում կամ այնպիսի միջավայրերում, որտեղ զուգարանից օգտվեուց հետո ձեռքերը լվանալը և հիգիենայի այլ կանոնները սոցիալական նորմ չեն դարձել։

Հեպատիտ A-ի ախտանիշները

Հեպատիտ А-ի նշանները կարող են ի հայտ գալ վարակվելուց մի քանի շաբաթվա ընթացքում (ավելի հաճախ՝ 30-րդ օրվա մոտակայքում)։

Որոշ մարդկանց, հատկապես մանկահասակ երեխաների մոտ հիվանդությունը կարող է ընթանալ առանց որևէ նշանների։

Հեպատիտ А-ի ախտանիշներից են՝

  • որովայնի ցավեր
  • աջ թուլակողի շրջանում ցավեր կամ ծանրության զգացում (աջ կողմից՝ ստորին կողերից ներքև, որտեղ գտնվում է ձեր լյարդը)
  • դեղնուկ, որը կարող է ընդգրկել մաշկը և աչքերը
  • նողկանքի զգացում և ախորժակի անկում
  • մարմնի ջերմության բարձրացում
  • մկանա-հոդացավեր
  • ընդհանուր թուլություն
  • մեզի մգացում
  • կղանքի գունազրկում կամ կավե գույնի ստացում։

Որոշ մարդկանց մոտ այս ախտանիշները կարող են կրկնակի հայտնվել լավանալուց մի քանի ամիս անց, որից հետո մարդկանց մեծ մասը վերջնականորեն առողջանում է և հիվանդության նկատմամբ կայուն իմունիտետ ձեռք բերում։

Հեպատիտ A-ի ախտորոշումը և բուժումը

Արյան հետազոտությունը կարող է հաստատել հեպատիտ A վիրուսի առկայությունը։

Հեպատիտ A-ի դեմ որևէ բուժում գոյություն չունի։ Բժիշկը կարող է խորհուրդ տալ, որ ձեզ համար ապահովեք հանգիստ պայմաններ, ինչը թույլ կտա նաև, որ մեղմանան սրտխառնոցը կամ որովայնի ցավերը։

Ձեր լյարդը պաշտպանելու համար դուք պետք է նաև զերծ մնաք ալկոհոլից, ընդ որում, այնքան ժամանակ, քանի դեռ ձեր հիվանդությունը չի նահանջել և դրանից հետո՝ քանի դեռ ձեր բժիշկը թույլ չի տվել։

Հիշեք, որ եթե ունեք հեպատիտ A, դուք վարակիչ եք և կարող եք տարածել այս վարակը։ Ձեր վարակիչ լինելու շրջանը սկսվում է գանգատները հայտնվելուց մոտ երկու շաբաթ առաջ ու ևս մեկ շաբաթ՝ լավանալուց հետո (երբ գանգատներն անհետանում են)։

Երբ դուք վարակիչ եք, դուք պետք է հնարավորության սահմաններում սահմանափակեք մարդկանց հետ շփվելը և չեք կարող աշխատանքի դուրս գալ, եթե կապ ունեք սննդի սպասարկման ոլորտի հետ։

Հեպատիտ A-ի կանխարգելումը

Դուք կարող եք արդյունավետ կերպով պատվաստվել հեպատիտ A-ի դեմ։

Վիրուսը կարող է ապրել ձեր ձեռքերի վրա մի քանի ժամ, իսկ սենյակային ջերմաստիճանում թողված մթերքների վրա՝ շատ ավելի երկար։ Վիրուսը կայուն է տաքացման և սառեցման նկատմամբ։ Լավ լվացեք ձեր ձեռքերը զուգարանից օգտվելուց առաջ և հետո, ինչպես նաև կերակուր պատրաստեուց և սնունդ ընդունելուց առաջ և հետո։

Անվտանգ սեռական հարաբերության սկզբունքներին հետևելը նույնպես կարող է օգտակար լինել։

Բժիշկը կարող է ձեզ առաջարկել, որ ճանապարհորդություններ կատարելուց առաջ պատվաստվեք, հատկապես, եթե պատրաստվում եք այցելել հիգիենայի առումով ոչ անվտանգ երկրներ։ Նման երկրներ այցելելիս առավել մանրակրկիտ հետևեք ձեր անձնական հիգիենային։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 13-05-2019