Հեպատիտ C

Հեպատիտ C
Անգլերեն անվանումը՝ Hepatitis C

Հեպատիտ C-ն լյարդի ծանր ախտահարումն է, որը պատճառվում է նույնանուն վիրուսով։

Հեպատիտ C վիրուսը սովորաբար փոխանցվում է նույն վիրուսով վարակված մարդու արյան հետ շփվելիս։

Հեպատիտ C-ի տեսակները

Հեպատիտ C-ն կարող է լինել՝

  • սուր, որը կարճատև հիվանդություն է և դրսևորվում է վարակվելուց հետո
  • քրոնիկ, որը երկարատև կամ ողջ կյանքի ընթացքում շարունակվող հիվանդություն է և կարող է առաջացնել լյարդի լուրջ խնդիրներ:

Սուր հեպատիտ C-ով մարդկանց 75-85%-ի մոտ հիվանդությունը քրոնիկանում է։ Մյուսներն առանց որևէ բուժման կարող են առողջանալ։

Դուք կարող եք ունենալ քրոնիկ հեպատիտ C և չներկայացնել որևէ գանգատ։

Ի՞նչն է հեպատիտ C-ի պատճառը

Հեպատիտ C-ով վարակման ամենահանրահայտ ուղին այս վիրուսով վարակված մարդու արյան հետ որևէ տեսակի շփումն է, երբ նրա արյան նույնիսկ չնչին քանակները հայտնվում են ձեր արյան հունում։ Վիրուսի փոխանցման այս ճանապարհը գործում է վարակված ասեղներից, ներարկիչներից կամ ներարկման պարագաներից օգտվելիս (հատուկ է ապօրինի ներարկային թմրամիջոցներ օգտագործողներին) և վարակված դոնորական արյան փոխներարկման ենթարկվելիս։ Նույն այս մեխանիզմով հեպատիտ C-ով հիվանդ հղի մայրը կարող է վարակել իր պտղին։

Կրծքով կերակրումը մոր վարակված լինելու պարագայում երեխայի համար սովորաբար լինում է անվտանգ։

Հեպատիտ C-ով վարակվելու ձեր ռիսկը բարձրանում է, եթե դուք՝

  • երբևէ օգտագործել եք տնայնագործական եղանակներով պատրաստած ապօրինի ներարկային ապօրինի թմրամիջոցներ
  • անպաշտպան սեռական հարաբերություն եք ունեցել հեպատիտ C-ով վարակված զուգընկերոջ հետ
  • ենթարկվել եք արյան փոխներարկման մինչև 1990 թվականը կամ այնպիսի երկրում, որտեղ առկա է հեպատիտ C-ի բարձր տարածվածություն
  • պատահաբար ձեզ վնասել եք օգտագործված և վարակված բժշկական ասեղով
  • ունեք տատու (դաջվածք) կամ պիրսինգ, որը կատարվել է հիգիենիկ վատ պայմաններում
  • երկար ժամանակ ստացել եք դիալիզ
  • ունեք ՄԻԱՎ վարակ։

Հեպատիտ C-ի ախտանիշները

Սուր հեպատիտ C

Սուր հեպատիտ C-ով բազմաթիվ մարդկանց մոտ հիվանդությունը կարող է սկսվել և ընթանալ առանց որևէ ախտանիշի։ Մյուսների մոտ կարող են առաջանալ՝

Այս նշանները սովորաբար ի հայտ են գալիս վարակվելուց 6-7 շաբաթ հետո։

Քրոնիկ հեպատիտ C

Որոշ մարդիկ երկար տարիների ընթացքում ունենում են քրոնիկ հեպատիտ C՝ առանց իմանալու այդ մասին։ Սակայն վիրուսը կարող է նույնիսկ ախտանիշներ չառաջացնելու պայմաններում լրջորեն ախտահարել այդ մարդկանց լյարդը։ Միևնույն ժամանակ, նման մարդիկ կարող են շրջապատի համար դառնալ վարակիչ։

Քրոնիկ հեպատիտ C-ն կարող է բերել լյարդի ցիռոզի կամ քաղցկեղի։

Հեպատիտ C-ի ախտորոշումը և բուժումը

Այցելեք ձեր բժշկին, եթե կարծում եք, որ կարող եք ունենալ հեպատիտ C։

Եթե արյան անալիզներով ձեր հեպատիտը հաստատվում է և բժիշկը գտնում է, որ ձեզ ցուցված է բուժում, ապա ձեզ կնշանակվեն հակավիրուսային դեղեր։

Եթե ձեզ մոտ առկա է սուր հեպատիտ C, ապա բուժումը կարող է օգնել, որ նվազի հիվանդության քրոնիկացման հավանականությունը։

Եթե ձեզ մոտ ախտորոշվել է հեպատիտ C, դուք պետք է խուսափեք ալկոհոլի օգտագործումից։

Հեպատիտ C-ի կանխարգելումը

Հեպատիտ C-ի դեմ որևէ պատվաստանյութ գոյություն չունի։

Պաշտպանված սեռական հարաբերությունները և արյուն-արյուն շփման բացառումը կարող են զգալի կերպով կանխարգելել այս վարակը։

Եթե օգտագործում եք ապօրինի ներարկային թմրամիջոցներ, դուք պետք է խուսափեք նաև ասեղները, ներարկիչները և ներարկման այլ պարագաները ձեր ընկերների հետ համատեղ օգտագործելուց։

Հեպատիտ C ունենալու դեպում դուք չեք կարող լինել արյան կամ սերմնահեղուկի դոնոր։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 13-05-2019