ՄԻԱՎ վարակ և ՁԻԱՀ. կանխարգելում

ՄԻԱՎ վարակ և ՁԻԱՀ. կանխարգելում

Ներկա դրությամբ պահպանակները հանդիսանում եմ ՄԻԱՎ վարակի սեռական ուղիով տարածման լավագույն կանխարգելման միջոցը։

Մինչ օրս դեռևս չկա ՄԻԱՎ վարակը կանխարգելող պատվաստանյութ, սակայն դուք կարող եք ինչպես ինքներդ ձեզ, այնպես էլ, եթե վարակված եք, ապա՝ մյուսներին պաշտպանել այս վարակից:

ՄԻԱՎ-ով չվարակվելու ուղիները շատ պարզ են՝ սեռական հարաբերության ժամանակ օգտագործեք պահպանակներ և ջրային հիմքով լուբրիկանտներ, երբեք մի օգտագործեք արդեն օգտագործված ասեղներ, ներարկիչներ կամ ներարկման համար նախատեսված այլ պարագաներ և համոզվեք, որ ձեր մարմնի վրա տատու, փիրսինք կամ մեկ այլ միջամտությունը կատարվում է ստերիլ պարագաներով:

ՄԻԱՎ-ի տարածումը կանխարգելելու համար՝

  • Օգտագործեք բուժումը որպես կանխարգելում. եթե ձեզ մոտ հայտնաբերել են ՄԻԱՎ, վիրուսի դեմ դեղեր ընդունելը կարող է ձեր սեռական զուգընկերոջը պաշտպանել ՄԻԱՎ-ով վարակվելուց: Եթե լաբորատոր հետազոտությամբ պարզվում է, որ հակառետրովիրուսային բուժման (ՀՌԲ) շնորհիվ ձեր արյան վիրուսային բեռնվածությունը նվազել է այնքան, որ հասել է չհայտնաբերվող մակարդակի, նշանակում է դուք այլևս չեք կարող այլ մարդկանց վարակել ՄԻԱՎ-ով: Կարևոր է նաև, որ ձեր դեղերն ընդունեք ճիշտ այնպես, ինչպես նշանակել է բժիշկը և վերջինիս ուղեգրմամբ պարբերաբար անցնեք անհրաժեշտ բոլոր հետազոտությունները:
  • Օգտագործեք «հետազդեցության կանխարգելումը», եթե ենթարկվել եք ՄԻԱՎ-ով վարակվելու ռիսկին. եթե կարծում եք, որ կարող էիք սեռական հարաբերության, ասեղի միջոցով կամ մեկ այլ ճանապարհով ենթարկվել ՄԻԱՎ-ով վարակվելու վտանգին, այցելեք ձեր բժշկին կամ ՁԻԱՀ-ի կենտրոն: Նման դեպքից հետո առաջին 72 ժամվա ընթացքում (որքան շուտ՝ այդքան լավ) իրականացվող «կանխարգելիչ բուժումը» կարող է զգալիորեն նվազեցնել ՄԻԱՎ-ով վարակվելու ձեր ռիսկը: Բժիշկը կարող է նշանակել դեղեր, որոնք պետք է ընդունեք 28 օրվա ընթացքում:
  • Յուրաքանչյուր սեռական հարաբերության համար օգտագործեք միայն նոր պահպանակ. ինչպես հետանցքային (անալ), այնպես էլ հեշտոցային (վագինալ) յուրաքանչյուր սեռական հարաբերության ժամանակ օգտագործեք միայն նոր՝ տուփից նոր հանված պահպանակ: Կանայք կարող են նաև օգտագործել «կանացի պահպանակ»: Եթե օգտագործեում եք լուբրիկանտ, համոզվեք, որ պատրաստված է ջրային հիմքի վրա, քանի որ յուղային հիմքով լուբրիկանտները կարող են թուլացնել պահպանակը և դառնալ վերջինիս պատռման պատճառ: Բերանային (օրալ) հարաբերության դեպքում օգտագործեք ոչ լուբրիկանտային միանգամյա օգտագործման պահպանակ կամ «ատամի պահպանակ»:
  • Մտածեք «նախաազդեցության կանխարգելման» մասին. Էմտրիցիտաբեն/Տենոֆովիր (Տրուվադա) և Էմտրիցիտաբեն/Տենոֆովիր (Դեսկովի) համակցված հակավիրուսային դեղերը խիստ բարձր ռիսկի խմբի մարդկանց մոտ կարող են նվազեցնել սեռական ճանապարհով փոխանցվող ՄԻԱՎ-ով վարակվելու ռիսկը: Այս մոտեցումը կարող է ՄԻԱՎ-ով վարակվելու ձեր ռիսկը կրճատել ինչպես սեռական ճանապարհով (90%-ով), այնպես էլ՝ ներերակային թմրամիջոցների օգտագործման միջոցով (70%-ով) փոխանցման դեպքում: Բժիշկն այս դեղամիջոցները դուրս է գրում զուտ ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման, այլ ոչ թե բուժման համար: ՄԻԱՎ-ը հաստատվելու համար անհրաժեշտ է լաբորատոր հետազոտություն: Հիշեք նաև, որ ՄԻԱՎ-ի դեղերը ձեզ չեն պաշտպանում այլ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդություններից (ՍՃՓՀ):
  • Տեղեկացրեք սեռական զուգընկերոջը, եթե ունեք ՄԻԱՎ. կարևոր է, որ ներկա և անցյալ սեռական զուգընկերներին տեղեկացնեք ձեր ՄԻԱՎ-դրական կարգավիճակի մասին: Շատ հավանական է, որ նրանք նույնպես հետազոտվելու կարիք ունեն:
  • Օգտագործեք միայն ստերիլ ներարկման ասեղներ և պարագաներ. եթե օգտագործում եք ներարկային թմրամիջոցներ, ապա համոզվեք, որ ձեր ներարկման ասեղները, ներարկիչները և մյուս պարագաները ստերիլ են: Խուսափեք ընկերների հետ ասեղները, ներարկիչները կամ պարագաները համատեղ օգտագործելուց: Օգտվեք ներարկային թմրամիջոցներ օգտագործող մարդկանց համար նախատեսված վնասի նվազեցման ծրագրերից, որոնք կարող են տրամադրել ստերիլ ներարկիչներ, պահպանակներ. օգտակար այլ պարագաներ և տեղեկատվական-կրթական նյութեր:
  • Եթե հղի եք, անպայման դիմեք բուժծառայություն. եթե ՄԻԱՎ-դրական հղի կին եք, կարող եք վարակը փոխանցել ձեր պտղին: Սակայն, եթե հղիության ընթացքում հնարավորինս շուտ ստանում եք ՀՌԲ, ձեր երեխային վարակելու ռիսկը զգալիորեն կրճատվում է:
  • Տղամարդկանց թլպատում. կան որոշ հետազոտություններ, որոնց արդյունքները վկայում են, որ տղամարդկանց թլպատումը կարող է օգնել ՄԻԱՎ-ով վարակվելու ռիսկի նվազեցմանը:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 23-06-2021