Skip to main content

Ներկայումս ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պատվաստանյութ կամ բուժում չկա:

Երբ դուք ունեք վարակ, ձեր օրգանիզմը չի կարող ազատվել դրանից: Այնուամենայնիվ, կան բազմաթիվ դեղամիջոցներ, որոնք կարող են վերահսկել ՄԻԱՎ-ը և կանխել բարդությունները: Այս դեղամիջոցները կոչվում են հակառետրովիրուսային բուժում (ՀՌԲ): ՄԻԱՎ-ով ախտորոշված յուրաքանչյուր ոք պետք է սկսի ՀՌԲ, անկախ վարակի փուլից կամ բարդություններից:

ՀՌԲ-ը սովորաբար մի քանի տարբեր դեղերի դասերից երկու կամ ավելի դեղամիջոցների համակցություն է: Այս մոտեցումն ունի արյան մեջ ՄԻԱՎ-ի քանակն իջեցնելու լավագույն հնարավորությունը: Կան բազմաթիվ ՀՌԲ տարբերակներ, որոնք միավորում են ՄԻԱՎ-ի բազմաթիվ դեղամիջոցները մեկ դեղահաբի մեջ, որն ընդունվում է օրական մեկ անգամ:

Դեղերի յուրաքանչյուր դաս արգելափակում է վիրուսը տարբեր ձևերով: Բուժումը ներառում է տարբեր դասերի դեղերի համակցություններ, որի նպատակն է՝

  • հաշվի առնել անհատական դեղակայունությունը (վիրուսային գենոտիպ)
  • խուսափել ՄԻԱՎ-ի նոր դեղակայուն շտամների ստեղծումից
  • առավելագույնի հասցնել արյան մեջ վիրուսի քչացումը:

Սովորաբար օգտագործվում են մեկ դասի երկու դեղամիջոց՝ գումարած երկրորդ դասից երրորդ դեղամիջոց:

ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարող դեղերի դասերը ներառում են հետևյալը:

  • Ոչ նուկլեոզիդային հակադարձ տրանսկրիպտազի արգելակիչներ (ՈՆՀՏԱ-ներ, NNRTIs). սրանք արգելակում են ՄԻԱՎ-ի համար անհրաժեշտ սպիտակուցը՝ ինքն իրեն կրկնօրինակելու համար: Օրինակներից են՝ Էֆավիրենցը (Սուստիվա), Ռիլպիվիրին (Էդուրանտ) և Դորավիրին (Պիֆելտրո):
  • Նուկլեոզիդային կամ նուկլեոտիդային հակադարձ տրանսկրիպտազի արգելակիչներ (ՆՀՏԱ-ներ, NRTIs). սրանք կառուցվածքային բլոկների սխալ տարբերակներն են, որոնք անհրաժեշտ են ՄԻԱՎ-ի իրեն կրկնօրինակելու համար: Օրինակներից են՝ Աբակավիր (Զիագեն), Տենոֆովիրի դիզօպրոքսիլ ֆումարատ (Վիրեադ), Էմտրիցիտաբին (Էմտրիվա), Լամիվուդին (Էպիվիր) և Զոդովուդին (Ռետրովիր): Հասանելի են նաև համակցված դեղամիջոցներ, ինչպիսիք են emtricitabine/Տենոֆովիրի դիզօպրոքսիլ ֆումարատ (Տրուվադա) և Էմտրիցիտաբին/Տենոֆովիրի ալաֆենամիդ ֆումարատ (Դեսկովի):
  • Պրոտեազի արգելակիչներ (ՊԱ-ներ, PIs). այս դեղամիջոցներն ապաակտիվացնում են ՄԻԱՎ-ի պրոթեզերոնը՝ մեկ այլ սպիտակուց, որի կարիքը ՄԻԱՎ-ն ունի՝ կրկնօրինակվելու համար: Օրինակներից են՝ Ատազանավիր (Ռեյաթազ), Դարունավիր (Պրեզիստա) և Լոպինավիր/Ռիտոնավիր (Կալետրա):
  • Ինտեգրազի արգելակիչներ. այս դեղամիջոցներն ազդում են՝ արգելակելով ինտեգրազ կոչվող սպիտակուցը, որը ՄԻԱՎ-ն օգտագործում է իր գենետիկ նյութը CD4 T բջիջների մեջ ներմուծելու համար: Օրինակներից են՝ Բիկտեգրավիր նատրիում/Էմտրիցիտաբին/Տենոֆովիր ալաֆենամիդ ֆումարատ (Բիկտարվի), Ռալտեգրավիր (Իզենտրես), Դոլուտեգրավիր (Տիվիսայ) և Կաբոտեգրավիր (Վոկաբրիա):
  • Մուտքի կամ միաձուլման արգելակիչներ. այս դեղամիջոցներն արգելափակում են ՄԻԱՎ-ի մուտքը CD4 T բջիջներ: Օրինակներից են՝ Էնֆուվիրտիդ (Ֆուզեոն) և Մարավիրոկ (Սելզենտրի):

Մեկնարկային և պահպանողական բուժումներ

ՄԻԱՎ վարակ ունեցող յուրաքանչյուր մարդու, անկախ CD4 T բջիջների քանակից կամ ախտանիշներից, պետք է հակավիրուսային դեղամիջոց առաջարկվի:

Արդյունավետ ՀՌԲ-ի մեջ մնալը արյան մեջ ՄԻԱՎ-ի վիրուսային չհայտնաբերվող բեռվածությամբ ձեր առողջ մնալու լավագույն միջոցն է:

Որպեսզի ՀՌԲ-ն արդյունավետ լինի, կարևոր է, որ դուք ընդունեք դեղերն այնպես, ինչպես նշանակված և հրահանգված է, առանց որևէ դեղաչափ մոռանալու կամ բաց թողնելու: Չհայտնաբերելի վիրուսային բեռվածությամբ ՀՌԲ-ում մնալն օգնում է, որ՝

  • պահպանեք ձեր իմունային համակարգն ամուր
  • նվազեցնեք վարակելու ձեր հնարավորությունը
  • նվազեցնեք բուժման նկատմամբ կայուն ՄԻԱՎ-ի զարգացման ձեր հնարավորությունները
  • նվազեցնեք այլ մարդկանց ՄԻԱՎ-ի փոխանցման ձեր հնարավորությունները:

Այնուամենայնիվ, մշտապես ՄԻԱՎ-ի բուժման մեջ մնալը կարող է դժվար լինել: Կարևոր է խոսել ձեր բժշկի հետ հնարավոր կողմնակի ազդեցությունների, դեղորայք ընդունելու դժվարության և հոգեկան առողջության կամ թմրամիջոցների օգտագործման հետ կապված ցանկացած խնդրի մասին, որոնք կարող են դժվարացնել ՀՌԲ-ի պահպանումը:

Կարևոր է նաև ձեր բժշկի հետ պարբերաբար հանդիպումներ ունենալը՝ ձեր առողջությունը և բուժմանն արձագանքը վերահսկելու համար: Անմիջապես տեղեկացրեք ձեր բժշկին, եթե դուք խնդիրներ ունեք ՄԻԱՎ-ի բուժման հետ, որ կարողանաք միասին աշխատել այդ դժվարությունները լուծելու համար:

Բուժման կողմնակի ազդեցություններ

Բուժման կողմնակի ազդեցությունները կարող են ներառել՝

  • սրտխառնոց, փսխում կամ փորլուծություն
  • սրտային հիվանդություն
  • երիկամների և լյարդի վնասում
  • թուլացած ոսկորներ կամ ոսկրային կորուստ
  • շեղված խոլեստերինի մակարդակ
  • արյան շաքարի բարձրացում
  • ճանաչողական (կոգնիտիվ) և հուզական խնդիրներ, ինչպես նաև քնի հետ կապված խնդիրներ:

Տարիքային հիվանդությունների բուժում

Որոշ առողջական խնդիրներ, որոնք ծերացման բնական մասն են, կարող են ավելի դժվար կառավարել, եթե դուք ունեք ՄԻԱՎ: Որոշ դեղամիջոցներ, որոնք լայնորեն նշանակվում են տարիքի հետ կապված սրտային, ոսկորների կամ նյութափոխանակության խանգարումների դեպքում, կարող են լավ չփոխազդել ՄԻԱՎ-ի դեմ դեղամիջոցների հետ: Կարևոր է խոսել ձեր բժշկի հետ ձեր առողջական այլ վիճակների և ձեր ընդունած դեղերի մասին:

Եթե դուք սկսել եք դեղեր ընդունել մեկ այլ բժշկի նշանակումներով, կարևոր է տեղեկացնել նրան ձեր ՄԻԱՎ-ի բուժման մասին: Սա թույլ կտա բժշկին համոզվել, որ դեղերի միջև անցանկալի փոխազդեցություն չկա:

Բուժման պատասխան

Ձեր բժիշկը կվերահսկի ձեր վիրուսային բեռնվածությունը և CD4 T բջիջների քանակը՝ որոշելու ձեր արձագանքը ՄԻԱՎ-ի բուժմանը: Դրանք սկզբում կստուգվեն 4-ից 6 շաբաթվա ընթացքում, այնուհետև յուրաքանչյուր 3-6 ամիսը մեկ:

Բուժումը պետք է նվազեցնի ձեր վիրուսային բեռնվածությունը, որ այն չհայտնաբերվի արյան մեջ: Դա չի նշանակում, որ ձեր ՄԻԱՎ-ը վերացել է: Նույնիսկ եթե այն չի կարող հայտնաբերվել արյան մեջ, ՄԻԱՎ-ը դեռ առկա է ձեր օրգանիզմի այլ հյուսվածքներում, օրինակ՝ ավշային հանգույցներում և ներքին օրգաններում:

Հոդվածը հրապարակվել է՝ 22-04-2020
Վերջին վերանայում՝ 07-04-2024