Բարձր արյան ճնշման դեղեր

Բարձր արյան ճնշման դեղեր
Անգլերեն անվանումը՝ Hypertension Medication, High Blood Pressure Medication

Բարձր արյան ճնշումը նվազեցնող դեղերը կոչվում են նաև հակագերճնշումային (հակահիպերտենզիվ) դեղեր կամ, ինչպես ընդունված է պացիենտների շրջանում, «ճնշման» դեղեր:

Բժիշկը կարող է ձեզ նշանակել «ճնշման» դեղ ձեզ մոտ պարբերաբար կամ մշտապես գրանցված նորմայից բարձր զարկերակային ճնշումը նվազեցնելու համար: Սակայն բժիշկը կարող է այս դեղերի փոքր դեղաչափեր նշանակել նաև այլ դեպքերում, երբ զարկերակային ճնշման ուշադրության արժանի բարձրացում չկա (օրինակ, սրտային անբավարարության ժամանակ):

Եթե ձեր արյան ճնշումը բարձր է, դա դեռ չի նշանակում, որ դուք պետք է սկսեք ընդունել այս դեղերը: Սակայն, հիշեք նաև, որ որոշ դեպքերում հակագերճնշումային դեղեր ստանալը կարող է դառնալ ձեր առօրյա կյանքի մշտական ուղեկիցը: Բոլոր դեպքերում, ինչպես այլ, այնպես էլ հակագերճնշումային բուժում նշանակող անձը պետք է լինի ձեր բժիշկը՝ ձեզ հետ միասին, գնահատելով ձեզ մոտ սրտանոթային հիվանդությունների առաջացման ռիսկերը:

Բարձր ճնշման բուժումը կարևորվում է վաղուց արդեն ապացուցված այն փաստով, որ հիպերտոնիան բերում է սրտանոթային հիվանդությունների, օրինակ, ինսուլտի և սրտամկանի ինֆարկտի առաջացման ռիսկերի բարձրացման: Ընդ որում, որքան բարձր են այդ ռիսկերը, այդքան հակագերճնշումային դեղերի ընդունումը դառնում է էլ ավելի անհրաժեշտ:

Արյան ճնշման դեղերի տեսակները

Ներկայում լայնորեն օգտագործվում են հակագերճնշումային ազդեցությամբ օժտված դեղերի հետևյալ խմբերը՝ ԱՓՖ պաշարիչներ կամ ԱՌՊ, կալցիումական ուղիների պաշարիչներ, բետա պաշարիչներ և միզամուղներ:

Որոշ մարդկանց բավարար է լինում ճնշումը կարգավորել միայն մեկ խմբի դեղերից մեկնումեկով (մոնոթերապիա), այլ դեպքերում բժիշկը գուցե նշանակի երկու կամ ավելի շատ խմբերի հակագերճնշումային դեղեր (կոմբինացված բուժում): Այսօր դեղատներում կարող եք հանդիպել ինչպես միայն մեկ ակտիվ դեղ պարունակող «ճնշման» հաբեր, այնպես էլ մի քանի դեղեր պարունակող «համակցված» հաբեր:

ԱՓՖ պաշարիչներ և ԱՌՊ

ԱՓՖ (անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտ, անգլերեն՝ ACE) պաշարիչները կամ ԱՌՊ (անգիոտենզինային ռեցեպտորների (ընկալիչների) պաշարիչներ, անգլերեն՝ ARB) նվազեցում են ճնշումը՝ լայնացնելով արյունատար անոթները և նպաստելով լայնացած անոթներով արյան ավելի հեշտացած հոսքին, այսպիսով հեշտացնելով նաև սրտի աշխատանքը:

Կալցիումական ուղիների պաշարիչներ

Կալցիումի ուղիների պաշարիչները կամ կալցիումի ներհակորդները (բլոկատորներ) արգելակում են կալցիումի մուտքը սրտամկանի և արյունատար անոթների բջիջներ, որի շնորհիվ թուլանում է սրտամկանի կծկողական ուժը և լայնանում են անոթները: Արդյունքում, սրտի համար հեշտանում է արյան արտամղումը դեպի արյունատար համակարգ:

Բետա պաշարիչներ

Բետա պաշարիչները կամ բետա-բլոկատորները (ադրենոբլոկատորներ) արգելակում են դեպի սիրտ և արյունատար անոթներ հաղորդվող նյարդային ազդակները, որի շնորհիվ թուլանում է սրտի կծկողական ուժը և նվազում զարկերակային ճնշումը:

Միզամուղներ

Միզամուղները կամ դիուրետիկները դեղեր են, որոնք խթանում են միզարձակումը՝ այսպիսով օրգանիզմից հեռացնելով հեղուկների ավելցուկային քանակները: Այս մեխանիզմով միզամուղները նվազեցնում են արյունատար անոթներով շրջանառող արյան ծավալը, որի շնորհիվ թուլանում է անոթների վրա արյան ճնշումը և «թեթևանում» սրտի աշխատանքը:

Բարձր արյան ճնշման բուժմանը նպաստող ապրելակերպի փոփոխություններ

Դուք կարող եք նվազեցնել ձեր զարկերակային ճնշումը և սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը այլ՝ ոչ դեղորայքային ճանապարհներով ևս: Որոշ մարդկանց մոտ հաջողվում է առանց հակահիպերտենզիվ դեղեր ընդունելու կարգավորել բարձրացած ճնշումը: Ահա ձեր բարձր արյան ճնշումը կարգավորող որոշ ոչ դեղորայքային օրինակներ՝

Բժիշկը կարող է ձեզ առաջարկել նաև ձեր առողջական վիճակին համապատասխանող այլ խորհուրդներ ևս: Բոլոր դեպքերում հիշեք, որ ձեր ճնշումը պետք է կարգaվորեք, առավել ևս՝ սկսեք դեղեր ընդունել ոչ թե միայնակ որոշումներ կայացնելով, այլ ձեր բժշկի հետ միասին:

Բարձր արյան ճնշմամբ բազմաթիվ մարդիկ չեն նշում որևէ հատուկ գանգատ, ուստի շատ կարևոր է, որ բոլոր չափահաս մարդիկ ստուգեն իրենց զարկերակային ճնշումներն առնվազն երկու տարին մեկ անգամ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 17-05-2019