Համակարգային կարմիր գայլախտ (լուպուս)

Համակարգային կարմիր գայլախտը կամ Լիբման-Սաքսի հիվանդությունն օրգանիզմի իմունային համակարգի հիվանդություն է:

Հիվանդությունն իր «գայլախտ» անվանումը ստացել է բնորոշ նշանի շնորհիվ՝ քթի վրա և այտերին թիթռնիկաձև ցան, որը, ինչպես համարվում էր միջնադարում, հիշեցնում է գայլի կծածի հետք։

Համակարգային կարմիր գայլախտի կամ պարզապես գայլախտի պատճառները լիարժեք բացահայտված չեն, սակայն հիվանդության ախտանիշների և բարդությունների բուժման մեթոդները կարող են զգալիորեն բարելավել կյանքի որակը:

Գայլախտը քրոնիկ աուտոիմուն հիվանդություն հիվանդություն է, որը կարող է ախտահարել բազմաթիվ օրգան-համակարգեր: Այն շարակցական հյուսվածքի հիվանդությունների («մեծ կոլագենոզներ») ցայտուն տարատեսակներից է, որի զարգացման մեջ որոշակի նշանակություն ունեն ժառանգական և շրջակա միջավայրային գործոնները:

Կան գայլախտի բազմաթիվ տարբեր տեսակներ, որոնց ախտանիշները կարող են զգալիորեն տարբերվել: Հիվանդությունը կարող է ախտահարել գրեթե ցանկացած օրգան կամ համակարգ, թեև հաճախ հոդային համախտանիշը լինում է հիվանդության առաջին և միակ կլինիկական դրսևորումը։

  • Դիսկոիդ գայլախտն ընդհանուր առմամբ ավելի թեթև տեսակն է, որը մարդկանց մեծ մասի մոտ դրսևորվում է միայն մաշկային ախտանիշներով:
  • Ենթասուր մաշկային գայլախտը համակարգայինին նման, բայց ևս ավելի թեթև տեսակն է:
  • Դեղերով պատճառված գայլախտը որևէ դեղամիջոցի նկատմամբ ռեակցիա է, որը սովորաբար անհետանում է այդ դեղի ընդունումը դադարձնելիս:

Գայլախտը խիստ հազվադեպ հանդիպող հիվանդություն է: Հիվանդների շուրջ 90%-ը կանայք են, որոնց մեծ մասի մոտ հիվանդությունը զարգանում է 15-45 տարեկան հասակում:

Ախտորոշումը դժվար է և պահանջում է որոշակի ժամանակ: Գայլախտի ախտանիշները և բարդությունները բուժելի են: Գայլախտով մարդկանց մեծ մասը կարող է կառավարել հիվանդությունը և ապահովել կյանքի որակ՝ հետևելով բուժմանը և անցնելով առողջ ապրելակերպի:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 18-05-2021