Նորովիրուսային վարակ

Նորովիրուսը վիրուս է, որն առաջացնում է գաստրոէնտերիտին բնորոշ կրկնակի լուծ և փսխումներ, սակայն ինքնուրույն անցնում է 1-2 օրվա ընթացքում:

Այն հեշտությամբ վարակված մարդուց փոխանցվում է առողջին, ուստի անձնական հիգիենայի կանոններին հետևելը կարևոր է ինչպես վարակից խուսափելու, այնպես էլ (եթե վարակված եք) այլ մարդկանց վարակելը կանխելու համար:

Նորովիրուսը հայտնի է նաև որպես «ձմեռային փսխումներ», քանի որ հակում ունի իր տարածման գագաթնակետին հասնել ձմեռային ամիսներին, երբ մարդիկ ավելի շատ են միասին հավաքվում մի տեղում: Նորովիրուսի մյուս տարածված անուններից են «ստամոքսի գրիպ», «վիրուսային ստամոքս»:

Նորովիրուսային վարակի պատճառը

«Նորովիրուսը» այն վիրուսի անվանումն է, որը հարուցում է գաստրոէնտերիտով ընթացող վարակային այս հիվանդությունը: Բազմաթիվ վիրուսներ կարող են առաջացնել գաստրոէնտերիտ, և նորովիրուսը դրանցից ամենահաճախ հանդիպողն է:

Նորովիրուսը խիստ վարակիչ է և վարակված մարդուց մեկ այլ մարդու կարող է փոխանցվել, եթե վերջինս անմիջականորեն շփվում է՝

  • վարակված մարդու փսխման կամ կղանքային արտաթորանքների մնացուկների հետ
  • վարակված մարդու չլվացած ձեռքերի հետ
  • վարակված մարդու կողմից ձեռք տված մակերևույթների և առարկաների հետ
  • վարակված սննդամթերքի կամ ջրի հետ:

Նորովիրուսն ավելի հավանական է, որ հիվանդություն առաջացնի հիվանդանոցներում կամ խնամքի հաստատություններում, ռեստորաններում, դպրոցներում և կրուիզային նավերում: Թվարկվածները համարվում են փակ հաստատություններ, որտեղ բազմաթիվ մարդիկ օգտագործում են այլ մարդկանց կողմից պատրաստված սնունդը: Վարակված մեկ մարդը կարող է հեշտությամբ նորովիրուսը տարածել և փոխանցել բազմաթիվ այլ մարդկանց:

Նորովիրուսի ախտանիշները

Նորովիրուսի հիմնական ախտանիշներն են՝

Այս ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս վարակվելուց 1-2 օր հետո, սակայն կարող են զարգանալ նաև ավելի սրընթաց՝ մինչև 12 ժամվա ընթացքում: Դրանք հաճախ շարունակվում են 1-2 օր և խիստ հազվադեպ են առաջացնում երկարատև քրոնիկ խնդիրներ, հատկապես՝ առողջ մարդկանց մոտ:

Ախտանիշները կարող են ավելի ծանր կամ երկարատև դառնալ մեծ տարիքով մարդկանց, մանկահասակ երեխաների կամ թուլացած իմունային համակարգով մարդկանց շրջանում: Սրընթաց կամ ծանր նորովիրուսային վարակը կարող է պահանջել կարճատև հիվանդանոցային բուժում:

Նորովիրուսի ախտորոշումը

Նորովիրուսային վարակը սովորաբար ախտորոշվում է՝ ելնելով ախտանիշներից: Ախտորոշումը կարող է հաստատվել կղանքի հետազոտության միջոցով:

Նորովիրուսաի բուժումը

Ինչպես մյուս գաստրոէնտերիտի, այնպես էլ նորովիրուսային վարակի բուժման լավագույն տարբերակը հանգիստն է և առատ հեղուկներ ընդունելը, որպեսզի կանխարգելվի փսխման և փորլուծության առաջացրած ջրազրկումը: Սա առավել կարևոր նշանակություն է ստանում մեծ տարիքով մարդկանց և մանկահասակ երեխաների համար:

Ապահովեք ջրի համարժեք մուտքն օրգանիզմ՝ խմելով առատ հեղուկներ, օրինակ՝ խմելու ռեհիդրատացիոն լուծույթներ, որոնք առանց դեղատոմսի վաճառվում են բազմաթիվ դեղատներում:

Հյութերը, ըմպելիքները և կորդիալը (քաղցրահամ մրգային թուրմ) ունեն շաքարի բարձր պարունակություն և կարող են վատթարացնել փորլուծությունը: Եթե տանը չունեք ռեհիդրատացիոն լուծույթ, ապա կարող եք օգտագործել այս հեղուկները՝ չմոռանալով նախապես դրանք նոսրացնել՝

  • հյութ կամ այլ ոչ գազավորված ըմպելիք. խառնեք 1 չափաբաժին հյութը 4 չափաբաժին ջրի հետ (օրինակ՝ 40 մլ հյութը 160 մլ ջրի հետ)
  • կորդիալ. խառնեք 1 չափաբաժին կորդիալը 20 չափաբաժին ջրի հետ (օրինակ՝ 5 մլ կորդիալը 100 մլ ջրի հետ):

Նորովիրուսի վրա ազդող որևէ դեղ կամ հակաբիոտիկ գոյություն չունի: Դուք պետք է խուսափեք փսխման կամ լուծի դեմ դեղեր օգտագործելուց, քանի դեռ բժիշկը խորհուրդ չի տվել դրանք:

Նորովիրուսի կանխարգելումը

Նորովիրուսը խիստ վարակիչ է, ուստի պատշաճ հիգիենան խիստ կարևոր է:

Վարակը կանխարգելելու նպատակով՝

  • մշտապես օճառով լվացեք ձեռքերը հոսող մաքուր ջրով զուգարանից օգտվելուց կամ երեխայի կամ խնամյալի տակդիրները փոխելուց հետո
  • մշտապես օճառով լվացեք ձեռքերը հոսող մաքուր ջրով սնունդ ընդունելուց կամ սննդամթերքի հետ գործ ունենալուց առաջ
  • հոսող մաքուր ջրով լավ լվացեք հում սննդամթերքները, հատկապես՝ մրգերը, բանջարեղենները և ծովամթերքը
  • լավ լվացեք անկողնային սպիտակեղենը, շորերը, ներքնաշորերը և բոլոր մնացած այն պարագաները, որոնք կեղտոտվել են ձեր փորլուծության կամ փսխման մնացուկներով
  • սրբեք, լվացեք և մանրէազերծեք բնակարանի աղտոտված մակերևույթները, փափուկ գույքը կամ գորգերը (վերջիններս պետք է լվանալ տաք ջրով):

Եթե դուք նորովիրուսով վարակված եք եղել, ապա շարունակում եք վարակիչ մնալ փորլուծության կամ փսխումների ավարտվելուց հետո մի քանի օր ևս: Դուք կամ ձեր վարակված երեխան պետք է մնաք տանը, քանի դեռ ձեր գանգատներից չի անցել 48 ժամ:

Նորովիրուսային վարակը կանխարգելող պատվաստանյութ գոյություն չունի:

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Այցելեք ձեր բժշկին, եթե՝

  • փորլուծությունը շարունակվում է ավելի քան 2 օր, եթե չափահաս եք կամ ավելի քան 24 ժամ, եթե խոսքը երեխայի մասին է
  • դուք ունեք ջրազրկում, օրինակ՝ միզարձակության քչացում, քնկոտություն կամ բերանի լորձաթաղանթի չորություն
  • դուք ունեք նաև մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում (տենդ)
  • դուք ունեք ուղիղ աղիքի կամ ստամոքսի շրջանի սուր ցավեր
  • ձեր լուծն արյունային է կամ սևացած:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 06-06-2020