Բերանի խոռոչի կանդիդոզ (կաթնախտ)

Բերանի խոռոչի կանդիդոզ (կաթնախտ)
Անգլերեն անվանումը՝ Oral Тhrush

Կաթնախտը բերանի խոռոչի հիվանդություն է, որը պատճառվում է «կանդիդա» տեսակի բորբոսասնկերով։

Աշխարհի բնակչության ավելի քան կեսի բերանի խոռոչում կանդիդան առկա է, սակայն որևէ գանգատ կամ նշան չի առաջացնում։

Կանդիդան բերում է առողջական խնդրի՝ «կաթնախտ» կամ «բերանի խոռոչի կանդիոդոզ» հիվանդության, երբ բերանի խոռոչի քիմիական կազմի փոփոխմամբ «լավ» բակտերիաները պակասում են, իսկ կանդիդան «գլուխ է բարձրացնում»՝ արագ աճելով ու բազմանալով։

Կաթնախտն ավելի հաճախ հանդիպում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր՝

  • ունեն շաքարախտ (շաքարային դիաբետ)
  • ունեն քրոնիկ հիվանդություններ, օրինակ՝ քաղցկեղ կամ չբուժված ՄԻԱՎ
  • ստանում են հակաբիոտիկներ (հատկապես երկար ժամանակ)
  • չարաշահում են թմրամիջոցներ
  • սնվում են շատ վատ (խիստ սահմանափակող կամ «զրկանքի» դիետա, թերսնուցում)
  • կրում են ատամնապրոթեզներ (հատկապես, երբ դրանք լնդերին լավ հարմարեցված չեն)։

Կաթնախտի ախտանիշները

Բերանի խոռոչի կանդիդոզը կարող է առաջացնել սպիտակ բծեր կամ «կղզյակներ», որոնք կարող են մաքրվել՝ իրենցից հետո թողնելով կարմրած կամ թույլ արյունահոսող մակերեսներ։ Այլ նշաններից են՝

  • բերանում ցավի և այրոցի զգացում
  • բերանում տհաճ համի զգացում
  • համի զգացողության խանգարում
  • բերանի խոռոչի և ըմպանի կարմրություն
  • ճաքեր շրթունքների անկյուններում
  • սննդի և ջրի ընդունման ցավոտություն։

Կաթնախտի բուժումը

Դիմեք ձեր բժշկին, ով անհրաժեշտության դեպքում ձեզ կնշանակի որևէ հակասնկային դեղ (խմելու հաբ կամ բերանի խոռոչում պահելու լոզան)։

Տեղեկացրեք բժշկին, եթե բուժումից հետո կաթնախտը կրկնվում է։

Բերանի խոռոչի խնամք

  • Օրը երկու անգամ մաքրեք ձեր ատամները ֆտոր պարունակող ատամի մածուկով, որն ունի որոշ հակասնկային ազդեցություն և կարող է թարմացնել ձեր բերանի խոռոչը։
  • Եթե ունեք ցավեր, օգտագործեք ատամի փափուկ խոզանակ։
  • Եթե կրում եք ատամնապրոթեզ, համոզվեք, որ ինչպես այն, այդպես էլ ձեր լնդերը, որոնց վրա տեղադրվում է պրոթեզը, պարբերաբար լավ մաքրվում են։ Ողողեք ձեր բերանի խոռոչը ուտելուց անմիջապես հետո։
  • Հաճախակի ջուր խմեք (թրջեք բերանը), քանի դեռ ձեր բժիշկը չի սահմանափակել հեղուկների ընդունումը։
  • Հրաժարվեք ծխախոտից, քանի որ ծուխը խախտում է բերանի խոռոչի նորմալ միկրոֆլորան։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 18-05-2019