Ինսուլտ. ախտանիշներ

Ինսուլտ. ախտանիշներ

Եթե որևէ մեկի մոտ կասկածում եք ինսուլտ, առանց հապաղելու զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն։

Նույնիսկ եթե մինչև շտապբուժօգնության ժամանելը ինսուլտի նշանները մեղմանում կամ անհետանում են, անհետաձգելի մասնագիտական օգնության անհրաժեշտությանը դրանից չի նվազում։

Եթե դուք կամ կամ հարևանությամբ ինչ-որ մեկն ունի ինսուլտ, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձրեք ախտանիշների սկսվելու ժամին: Բուժման որոշ մեթոդներ առավել արդյունավետ են, երբ սկսում են իրականացվել ինսուլտը սկսվելուց անմիջապես հետո:

Ինսուլտի գանգատներն ու ախտանիշները ներառում են՝

  • խոսելու կամ մյուսների խոսքը հասկանալու դժվարություն. լեզվի և խոսքի աղավաղում, շփոթվածություն և դիմացինի խոսքը հասկանալու դժվարություն
  • դեմքի, ձեռքի կամ ոտքի կաթված (պարալիզ) կամ թմրածություն. դեմքի, ձեռքի կամ ոտքի հանկարծակի թմրածություն, թուլություն կամ կաթված, հաճախ՝ միակողմանի
  • մեկ կամ երկու աչքերում տեսողության խնդիրներ. հանկարծակի ի հայտ եկող մեկ կամ զույգ աչքերում մշուշոտ կամ «մթնած» տեսողություն կամ երկտեսություն
  • գլխացավ. հանկարծակի ի հայտ եկող սուր գլխացավ, որը կարող է ուղեկցվել փսխման, գլխապտույտի, պարանոցի կարկամության (ձգվածության), իսկ ծանր դեպքերում՝ նաև գիտակցության խանգարման հետ
  • քայլելու դժվարություն. քայլելիս երերում, սայթաքում կամ հավասարակշռության խախտում, ինչպես նաև՝ հանկարծակի գլխապտույտ կամ կորդինացիայի կորուստ:

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Տարբեր անձանց մոտ ինսուլտի ախտանիշները կարող են տարբեր լինել, բայց դրանք սովորաբար սկսվում են հանկարծակի։ Գլխուղեղի տարբեր շրջանները վերահսկում են մեր մարմնի տարբեր մասերը, ուստի ինսուլտի նշաններն ուղղակիորեն կախված են այն հանգամանքից, թե ուղեղի որ շրջանն է տուժել և ինչ խորությամբ։

Եթե ձեզ կամ որևէ մեկի մոտ կասկածում եք ինսուլտ, անհապաղ զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն, նույնիսկ եթե ախտանիշները սկսվում և ինքնուրույն մեղմանում կամ իսպառ անհետանում են:

Ինսուլտի հիմնական ախտանշանները կարելի է հիշել՝ օգտվելով անգլերեն «FAST» հապավումից: FAST-ի օգնությամբ կարելի է արագ կողմնորոշվել և ճանաչել ինսուլտի 10 դեպքերից 9-ը։

  • Face (դեմք). խնդրեք անձին, որ ժպտա: Արդյոք նրա դեմքը մի կողմի վրա թեքված կամ կախվա՞ծ է։
  • Arms (ձեռքեր). խնդրեք անձին, որ բարձրացնի երկու ձեռքերը: Արդյոք նրա մի ձեռքը իջնո՞ւմ է ներքև կամ չի՞ կարողանում բարձրացնել:
  • Speech (խոսք). խնդրեք անձին, որ կրկնի պարզ արտահայտություններ: Արդյոք նրա խոսքը աղավաղված կամ տարօրինա՞կ է։
  • Time is critical (ժամանակը վճռորոշ է). եթե առկա է այս ախտանիշներից որևէ մեկը, զանգեք 1-03 և կանչեք շտապբուժօգնություն։

Զանգե՛ք 1-03 առանց ուշացնելու: Մի՛ սպասեք՝ տեսնելու, թե արդյոք ախտանիշները մեղմանում են: Ամեն րոպեն թանկ է: Որքան երկար ինսուլտը մնաց չբուժված, այդքան ավելի կմեծանա ուղեղի վնասման և հաշմանդամության հավանականությունը:

Շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուր մարդ իմանա FAST-ը, հատկապես, եթե ընտանիքի անդամներից մեկը մեծահասակ է, ունի շաքարային դիաբետ (շաքարախտ) կամ բարձր արյան ճնշում (հիպերտենզիա)։

Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհ կամ «մինի ինսուլտ» («միկրոինսուլտ»)

Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհի նշանները գրեթե նույնն են, ինչ ինսուլտինը (գուցե՝ քիչ ավելի թեթև), սակայն սովորաբար տևում են մի քանի րոպեից մինչև մի քանի ժամ (առավելագույնը՝ 1-2 օր)։

Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհի նշաններն ի վերջո լիարժեք անհետանում են։ Սակայն երբեք պետք չէ անտեսել այս վիճակը, քանի որ տրանզիտոր իշեմիկ գրոհը ոչ այլ ինչ է, քան գլխուղեղի արյան շրջանառության խնդիրների առկայության և հնարավոր ինսուլտի բարձր ռիսկի մասին լուրջ ահազանգ։

Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհից հետո առաջին 4 շաբաթվա ընթացքում «իսկական» ինսուլտ զարգանալու ռիսկը շատ բարձր է։ Ուստի, տրանզիտոր իշեմիկ գրոհի անհետաձգելի վաղ բուժումը խիստ կարևոր է՝ կրճատելու հնարավոր ինսուլտի ռիսկը։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 29-03-2021