Արևայրուք․ կանխարգելում

Արևայրուք․ կանխարգելում
Անգլերեն անվանումը՝ Sunburn Prevention

Ձեզ են ներկայացվում մի շարք հմտություններ, որոնք կարող են օգնել արևի ճառագայթներից ճիշտ պաշտպանությանը։

Ի՞նչ է արևից պաշտպանության գործոնը և պե՞տք է ես այն օգտագործեմ

Արևից պաշտպանության գործոնը (ԱՊԳ, անգլերեն՝ SPF) վերջին տարիներին համացանցում լայնորեն շրջանառվող հասկացություն է։ Այն ցույց է տալիս, թե ձեր մաշկը՝ համեմատած չպաշտպանված մաշկի հետ, արևի ուլտրամանուշակագույն (ՈւՄ) ճառագայթների ազդեցության ներքո որքա՞ն դանդաղ կկարմրի: Օրինակ, եթե տեսականորեն ձեր մաշկն առանց պաշտպանության կարմրում է 30 րոպեի ընթացքում, ապա SPF30-ով արևապատշպան միջոցն այս ժամանակահատվածը երկարացնում է շուրջ 30 անգամ:

Արևայրուքից պաշտպանվելու համար դուք պետք է ընտրեք այնպիսի արևապաշտպան քսուք, որն ունի 30+ և ավելի բարձր SPF։ Արևայրուքով կամ արևի ճառագայթմամբ պայմանավորված հիվանդությունների նկատմամբ ավելի զգայուն մարդիկ՝ երեխաներ, մաշկի քաղցկեղի բարձր ռիսկով կամ մեծ տարիքով անձինք, պետք է օգտագործեն ավելի բարձր ԱՊԳ ունեցող քսուքներ։

Դուք պետք է օգտագործեք լայն սպեկտրի և ջրակայուն քսուքներ։ Օգտագործեք դրանք՝ օծելով ձեր չոր մաշկը տնից դուրս գալուց առնվազն 20 րոպե առաջ, որից հետո կրկնակի օծեք ձեր մաշկը յուրաքանչյուր 2 ժամը մեկ կամ լողալուց և մաշկը լավ չորացնելուց հետո։

Մինչև արևապաշտպան քսուք օգտագործելը համոզվեք, որ այն ժամկետանց չէ և պահպանվել է պատշաճ պայմաններում։ Շոգ մեքենայի մեջ, ծովափնյա տաք ավազի վրա կամ այլ ոչ ճիշտ պահպանման դեպքում քսուքի ակտիվ նյութերը կարող են քայքայվել, իսկ պաշտպանական ազդեցությունը՝ թուլանալ կամ վերանալ։

Ի՞նչ է նշանակում «լայն սպեկտրը»

Կան երեք տեսակի ՈւՄ (անգլերեն՝ UV) ճառագայթներ՝ UVА, UVB և UVC: Եթե արևապաշտպան քսուքը «լայն սպեկտրի» է, այն պաշտպանում է ձեր մաշկը UVА և UVB ճառագայթներից։ UVC ճառագայթներն արգելափակվում են մթնոլորտի օզոնային շերտով։

ԱՊԳ-ն ներկայացնում է UVB ճառագայթների նկատմամբ պաշտպանության չափը, ուստի, եթե որևէ քսուք «լայն սպեկտրի» է, նշանակում է, որ այն կարող է մաշկը պաշտպանել արևի ոչ միայն UVB, այլև UVА ճառագայթներից։ Կարևոր է իմանալ, որ SPF50+ որոշ քսուքներ լայն սպեկտրի չեն, ուստի գնեք այնպիսի արևապաշտպան քսուքներ, որոնք պիտակավորված են որպես «լայն սպեկտր» ունեցող։

Ի՞նչ քանակի արևապաշտպան քսուք պետք օգտագործել

Մարմնի «միջին չափ» ունեցող չափահաս մարդն իր յուրաքանչյուր ձեռքն ու ոտքը, մեջքը և իրանի առաջային մակերեսը պետք է օծի 1-ական թեյի գդալ քսուքով։ Դեմքը (այդ թվում՝ ականջները) և պարանոցը (այդ թվում՝ հետին մակերեսը) պետք է օծել 1/2-ական գդալ քսուքով։ Երեխաների համար այս քանակները կիսվում են։ Մաշկը պետք է կրկնակի օծել յուրաքանչյուր 2 ժամը մեկ կամ լողալուց և մաշկը լավ չորացնելուց հետո։

Արդյոք արևապաշտպան քսուքը արևից պաշտպանության միա՞կ միջոցն է

Արևապաշտպան քսուքները չի կարելի օգտագործել որպես արևի ճառագայթների ներգործությանը ենթարկվելու ժամանակաշրջանը երկարացնելու միջոց։ Դրանք պետք է օգտագործել պաշտպանության այլ միջոցների հետ միասին։ Արևի վնասակար ազդեցություններից պաշտպանվելու լավագույն ուղիներն են՝

  • կրեք արևապաշտպան այնպիսի բաց գույնի հագուստ, որը ծածկում է մարմնի հնարավորինս մեծ մակերես
  • ձեր մաշկն օծեք լայն սպեկտրի ջրակայուն արևապաշտպան SPF30+ քսուքով
  • կրեք լայնեզր «ամառային» գլխարկ, որն արևից պաշտպանում է ձեր գլխի մազածածկ մաշկը, դեմքը, պարանոցը և ականջները
  • աշխատեք մնալ ստվերոտ և համեմատաբար զով տեղանքում
  • կրեք արևապաշտպան ակնոց։

Նոր SPF50+ արևապաշտպան քսուքներ

Շոգ և արևային եղանակով որոշ երկրներում ըստ գործող ուղեցույցների արևի ճառագայթներից պաշտպանությունը SPF30+-ից բարձրացվել է մինչև SPF50+։

Իրականում SPF30+ և SPF50+ քսուքների միջև տարբերությունը փոքր է։ Եթե SPF30+ քսուքները «զտում են» UVB ճառագայթների 96,7%-ը, ապա SPF50+ քսուքները՝ 98%։ Սակայն նոր SPF50+ քսուքները նաև ունեն բարելավված UVA ճառագայթներից պաշտպանության ունակություն։

Ինչպես SPF30+, այնպես էլ SPF50+ քսուքները պետք է կրկնակի օգտագործել 2 ժամը մեկ և ոչ թե որպես եզակի միջոց, այլ արևապաշտպան այլ միջոցների հետ միասին։

Եղանակից անկախ, ստուգեք UV ցուցանիշը

ՈւՄ ճառագայթներն օժտված են առողջությանը հնարավոր վնաս հասցնող ազդեցությամբ։ Այդ ներգործությունը կարող է լինել բարձր նույնիսկ զով և ամպամած եղանակին, ինչը նշանակում է, որ արևի ճառագայթումից պաշտպանվելիս դուք չեք կարող հիմնվել միայն օդի ջերմաստիճանի և երկնքի «մաքուր» լինելու վրա։

Օդերևութաբանական ծառայությունները հաղորդում են օրվա ընթացքում ՈւՄ ճառագայթման ինտենսիվությունը որպես ՈւՄ ցուցանիշ (UV index): Նույն այս ցուցանիշը կարող է ներկայացնել ձեր սմարտֆոնի եղանակային ծրագիրը։

Ամառային ամիսներին դուք կարիք ունեք ստուգելու ՈւՄ ցուցանիշը։ Եթե այն 3 և ավելի բարձր է, դուք պետք է տնից դուրս գալիս օգտագործեք արևապաշտպան միջոցներ կամ, հնարավորության դեպքում, խուսափեք արևի ուղղակի ազդեցությունից։

Պե՞տք է արդյոք օգտվել արևապաշպան միջոցներից լողալիս կամ դահուկ վարելիս

Ինչպես լողալիս, այնպել էլ ձյան պայմաններում դուք կարող եք արևայրուք ստանալ։ Նման դեպքերում ձեր մաշկը սովորաբար ախտահարվում է ձնից, սառույցից կամ ջրից անդրադարձված ճառագայթներով։

Ջուրը մաքրում է արևապաշտպան քսուքները, իսկ ջրի զովացնող ազդեցությունը կարող է մոլորության մեջ գցել, թե արևի ներգործությունը նվազած է։ Ուստի, բացօթյա լողավազաններում կամ ծովափին լողալիս ևս կարող եք հեշտությամբ այրել ձեր մաշկը։ Անգամ եթե արևապաշտպան քսուքը պիտակավորված է որպես «ջրակայուն», դուք պետք է այդ միջոցից օգտվեք ջրից դուրս գալուց հետո 2 ժամ անց։

Հիշեք նաև, որ արևապաշտպան քսուքները մաքրվում են նաև մաշկը սրբիչով չորացնելիս և քրտինքի դեմ դեզադորներ օգտագործելիս։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 28-06-2019