Սիֆիլիս. ախտանիշներ

Սիֆիլիս. ախտանիշներ

Սիֆիլիսով վարակված որոշ մարդիկ որևէ գանգատ չեն ներկայացնում, ուստի մինչև հետազոտություն անցնելը կարող են և չիմանալ, որ վարակված են:

Սիֆիլիսն ունի փուլային զարգացում, և տարբեր փուլերի ախտանիշները կարող են միմյանցից խիստ տարբերվել: Սակայն փուլերը կարող են նաև համընկնել, հանդես գալ միաժամանակ, իսկ ախտանիշներն էլ դրսևորվեն ոչ փուլային հաջորդականությամբ: Միևնույն ժամանակ, դուք կարող եք սիֆիլիսով վարակված լինել և երկար տարիներ որևէ գանգատ չներկայացնել:

Այսպիսով, սիֆիլիսը կարող ներկայացված լինել չորս փուլերից որևէ մեկով՝ առաջնային, երկրորդային, գաղտնի և երրդային: Այս փուլերից բացի կարող է հանդիպել նաև բնածին սիֆիլիս, երբ հղիության ընթացքում կամ ծննդաբերության ժամանակ հարուցիչը վարակված մորից փոխանցվում է չծնված երեխային:

Սիֆիլիսի զարգացման փուլերը

Առաջնային սիֆիլիս

Առաջնային սիֆիլիսն ի հայտ է գալիս վարակվելուց 3-4 շաբաթ անց (թեև մինչև կարծր շանկրի առաջանալը կարող է անցնել մինչև 90 օր):

Սիֆիլիսի առաջին նշանը փոքր մաշկային վերքն է՝ մոտ 1 սմ չափերով, մաքուր հատակով և հարթ եզրերով կոշտ խոց, որը կոչվում է «կարծր շանկր» կամ պարզապես «շանկր» և առաջանում է հարուցիչի՝ օրգանիզմ ներմուծման (շփման) տեղում: Սիֆիլիսով վարակված մարդկանց մեծ մասի մոտ առաջանում է միայն մեկ շանկր, սակայն որոշ դեպքերում, հատկապես ՄԻԱՎ վարակի հետ համատեղվելիս կարող են առաջանալ մի քանի խոցեր:

Սիֆիլիսով վարակված բազմաթիվ մարդիկ կարող են չնկատել շանկրի առկայությունը, որովհետև այն սովորաբար անցավ է, որևէ քոր կամ այլ գանգատ չի առաջացում և կարող է «թաքնված» լինել հեշտոցի մեջ, արգանդի վզիկի վրա կամ հետանցքի խողովակում:

Կանանց մոտ շանկրի ամենատարածված տեղակայումը արգանդի վզիկն է, հետերոսեքսուալ տղամարդկանց մոտ՝ առնանդամը, իսկ հոմոսեքսուալ տղամարդկանց մոտ՝ հետանցքային խողովակը: Հազվադեպ դրանք այլ տեղակայում ունեն (բերան և այլն):

Կարծր շանկրը կարող է 3-6 շաբաթվա ընթացքում ինքնուրույն անցնել՝ մինչ այդ առաջացնելով հարակից ավշային հանգույցների այուցվածություն և մեծացում: Սակայն, նույնիսկ եթե շանկրը լավանում է, չբուժվելու դեպքում դուք մնում եք վարակիչ և կարող եք վարակը փոխանցել ձեր սեռական զուգընկերներին:

Երկրորդային սիֆիլիս

Երկրորդային սիֆիլիսն ի հայտ է գալիս առաջնային վարակից 7-10 շաբաթ անց (կամ շանկրը լավանալուց մի քանի շաբաթ անց): Այս փուլի ախտանիշները բազմազան են, կարող են տևել մինչև 6 ամիս և դրսևորվել հետևյալ նշաններով՝

Հիվանդների 25%-ի մոտ երկրորդային սիֆիլիսի դրսևորումները սովորաբար անցնում են 3-6 շաբաթ անց, սակայն կարող են մոտակա մեկ տարվա ընթացքում կրկնվել:

Թաքնված (լատենտ) սիֆիլիս

Եթե դուք սիֆիլիսի դեմ բուժում չեք ստանում, ապա հիվանդությունը շարունակվում է զարգանալ՝ հասնելով լատենտ փուլին, երբ որևէ գանգատ չունեք և ախտանիշները բացակայում են: Եթե թաքնված սիֆիլիսի վաղ շրջանը կարող է ուղեկցվել ախտանիշների վերադարձով և որոշակիորեն վարակիչ է, ապա ուշ շրջանն ընդհանրապես անախտանիշ է և ավելի քիչ վարակիչ, քան վաղ թաքնված սիֆիլիսը:

Թաքնված սիֆիլիսը կարող է շարունակվել մի քանի տարի և կարող է հայտնաբերվել միայն սիֆիլիսի հետազոտություններով: Եթե այս փուլում սիֆիլիսը չի բուժվում, ապա կարող է մնալ թաքնված կամ զարգանալ մինչև երրորդային սիֆիլիս:

Երրորդային սիֆիլիս

Երրորդային սիֆիլիսը կարող է ի հայտ գալ առաջնային վարակից 5-20 տարի անց և դրսևորվել երեք տարբեր կլինիկական ձևերով՝

  • գումմոզ սիֆիլիս (ուշ բարորակ սիֆիլիս)`փափուկ, ուռուցքանման բորբոքային գնդեր (գումմաներ), որոնք հաճախ ախտահարում են մաշկը, ոսկրերը և լյարդը, սակայն կարող են տեղակայվել ցանկացած այլ տեղում
  • ուշ նեյրոսիֆիլիս, երբ վարակն անցնում և ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգը
  • սրտանոթային սիֆիլիս, երբ վարակն անցնում և ախտահարում է սրտանոթային համակարգը (ավելի հաճախ՝ աորտայի սիֆիլիտիկ բորբոքում, որը կարող է հանգեցնել աորտայի անևրիզմայի զարգացման):

Թեև երրորդային սիֆիլիսի փուլում մարդիկ այլևս վարակիչ չեն, սակայն, ըստ էության, սա սիֆիլիսի բարդությունների փուլն է, երբ բակտերիան ախտահարում և վնասում է գրեթե բոլոր օրգան-համակարգերը:

Բնածին սիֆիլիս

Բնածին սիֆիլիսը մորից պտղին է փոխանցվում հղիության կամ ծննդաբերության ընթացքում, թեև սիֆիլիսը կարող է հանգեցնել նաև վիժումների:

Սիֆիլիսով վարակված նորածինների մեծ մասը ծնվում է առանց ախտանիշների: Բնածին սիֆիլիսի ամենատարածված ախտանիշներն են՝

  • լյարդի ու փայծաղի մեծացում (հեպատոսպլենոմեգալիա)
  • ցան
  • տենդ
  • նեյրոսիֆիլիս
  • թոքաբորբ:

Չբուժելու դեպքում կարող է առաջանալ ուշ բնածին սիֆիլիս, որը ներառում է քթի թամբաձև ձևախախտում, Հիգումենակիի նշան, Կլուտոնի հոդեր և այլ նշաններ:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 26-02-2021