Տուբերկուլոզ. ախտորոշում

Տուբերկուլոզ. ախտորոշում

Ընդհանուր առմամբ, ակտիվ տուբերկուլոզի ախտորոշումը հիմնված է կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտության և արտազատուկների մանրադիտակային քննության, իսկ գաղտնի տուբերկուլոզի հայտնաբերումը՝ տուբերկուլինային մաշկային փորձի և արյան անալիզների վրա:

Ձեզ հետ զրուցելուց հետո բժիշկը կարող է զննել ձեր ավշային հանգույցները՝ ստուգելու դրանց մեծացած (այտուցված) լինելը, ինչպես նաև ստետոսկոպով լսել ձեր թոքերը (հայտնաբերելու շնչառական աղմուկներ, խզզոցներ և այլն):

Մաշկային փորձ

Տուբերկուլոզի ախտորոշման ամենահաճախ օգտագործվող հետազոտությունը տուբերկուլինային մաշկային փորձն է, թեև արյան հետազոտությունները կարող են տրամադրել ավելի հավաստի պատասխաններ:

Տուբերկուլինային մաշկային փորձի արդյունքներով անձինք վարակված են համարվում, եթե արձանագրվում է՝

  • առաջնակի դրական ռեակցիա (5 մմ և ավելի պապուլա), որը կապված չէ տուբերկուլոզի նախորդ պատվաստման հետ
  • կայուն պահպանված ռեակցիա 12 մմ և ավելի ինֆիլտրատով (4 տարի)
  • նախկինում կասկածելի կամ դրական ռեակցիայի 6 մմ և ավելի աճ (օրինակ 2 մմ-ը վերածվել է 8 մմ, 3 մմ-ը` 9 մմ-ի, 4 մմ-ը` 10 մմ-ի, 5 մմ-ը` 11 մմ-ի, 6 մմ-ը` 12 մմ-ի և այլն)
  • հիպերռեակցիա՝ ինֆիլտրատը 17 մմ և ավելի կամ ավելի փոքր չափերով, սակայն վեզիկուլո-նեկրոտիկ բնույթի:

Տուբերկուլինային մաշկային փորձի գնահատումից հետո, որպես կանոն, վարակված համարվող մարդիկ 6 օրվա ընթացքում ուղարկվում են տուբերկուլոզի դեմ պայքարի կաբինետ` ֆթիզիատորի խորհրդատվության:

Կարող են ստացվել կեղծ (սխալ) պատասխաններ

Տուբերկուլինային մաշկային փորձը 100%-ոց ճշգրիտ հետազոտություն չէ: Երբեմն այն կարող է դրական պատասխան տալ այն դեպքերում, երբ իրականում տուբերկուլոզը բացակայում է (կոչվում է «կեղծ դրական» պատասխան): Նույն կերպ, բացասական պատասխան կարող է ստացվել իրականում տուբերկուլոզով հիվանդ մարդու մոտ (կոչվում է «կեղծ բացասական» պատասխան):

Կեղծ դրական պատասխան կարող է ստացվել, եթե դուք վերջերս ստացել եք ԲՑԺ` Կալմետ-Գերինի բացիլ (անգլերեն՝ Bacillus Calmette–Guérin, BCG) պատվաստանյութ, իսկ կեղծ բացասական պատասխան՝ եթե դուք պատկանում եք թուլացած իմունային համակարգով որոշ խմբերի (երեխաներ, մեծ տարիքով մարդիկ, ՁԻԱՀ-ով մարդիկ և այլն): Կեղծ բացասական պատասխանի պատճառ կարող է լինել նաև ոչ վաղ անցյալում տուբերկուլոզով վարակումը, երբ իմունային համակարգը դեռևս չի հասցրել «արձագանքել» վարակին:

Արյան հետազոտություններ

Արյան հետազոտությունները կարող են օգնել լատենտ կամ ակտիվ տուբերկուլոզը հաստատելու կամ ժխտելու համար: Այս հետազոտությունները կարող են գնահատել տուբերկուլոզի հարուցիչի նկատմամբ ձեր իմունային համակարգի պատասխան ռեակցիան:

Նման հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել, եթե դուք հիվանդության զարգացման նկատմամբ ունեք բարձր ռիսկ, սակայն մաշկային փորձով ստացվել է բացասական պատասխան կամ դուք վերջերս ստացել եք ԲՑԺ պատվաստանյութ:

Պատկերման հետազոտություններ

Եթե ձեզ մոտ տուբերկուլինային մաշկային փորձով ստացվել է դրական պատասխան (այսինքն՝ մաշկը զգայուն է տուբերկուլինի նկատմամբ), ապա ամենայն հավանականությամբ բժիշկը ձեզ կուղեգրի կրծքավանդակի ռենտգեն կամ համակարգչային տոմոգրաֆիկ (CT) հետազոտության: Վերջինս տրամադրում է թոքերի ավելի մանրակրկիտ նկարագիրը:

Խորխի հետազոտություն

Եթե ձեր կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտությամբ ստացվում է տուբերկուլոզին բնորոշ պատկեր, բժիշկը կարող է ձեզ նշանակել խորխի հետազոտություն, որի միջոցով փորձ է կատարվում նմուշի մեջ հայտնաբերել հիվանդության հարուցիչը՝ միկոբակտերիան:

Ձեզ նաև կարող են խորխի հետազոտություն նշանակել, եթե անհրաժեշտություն է առաջացել ստուգելու տուբերկուլոզի դեղակայուն շտամների առկայությունը: Նման հետազոտությունը թույլ է տալիս բժշկին ձեզ նշանակել դեղեր, որոնք հավանական լավագույն ազդեցությունն են դրսևորում հարուցիչների վրա: Նման հետազոտության արդյունքները կարող են ստացվել 4-8 շաբաթվա ընթացքում:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 11-05-2020