Ջրազրկում (դեհիդրատացիա)

Ջրազրկումը (դեհիդրատացիա) մի վիճակ է, երբ ձեր օրգանիզմում զարգացել է նորմալ նյութափոխանակություն ապահովելու համար ջրի բավարար քանակների պակաս:

Ջրազրկման մասին խոսք է գնում, երբ կորցնում եք ավելի շատ հեղուկներ, քան ստանում եք, որի պատճառով ձեր օրգանիզմը չի կարողանում ապահովել նորմալ նյութափոխանակություն: Այս վիճակն ավելի հաճախ առաջանում է ոչ թե օգտագործվող հեղուկների քանակի նվազման, այլ օրգանիզմից հեռացվող քանակի ավելացման՝ ջրի կորստի պատճառով: Եթե դուք չեք փոխարինում կորցրած հեղուկները, առաջանում է ջրազրկում:

Պետք է նաև նկատի ունենալ, որ ջրազրկման ժամանակ ջրից բացի ձեր օրգանիզմը նաև կորցնում է տարբեր աղեր (միներալներ)։ Ուստի, ծանր ջրազրկումը բերում է ոչ միայն ջրի, այլև՝ էլեկտրոլիտների պակասի (դեֆիցիտ):

Կախված պատճառից, տարիքից և ծանրության աստիճանից, ջրազրկումը սովորաբար ուղեկցվում է ծարավի զգացողությամբ, բերանի չորությամբ, մեզի պակասումով և մգացմամբ, ինչպես նաև նյարդաբանական տարբեր նշաններով (գլխացավ, գլխապտույտ, թուլություն և այլն): Մանկահասակ երեխաների և մեծ տարիքով մարդկանց մոտ սուր ջրազրկումը կարող է հանգեցնել տարբեր բարդությունների:

Բոլորս էլ կարող ենք ջրազրկվել, սակայն ախտաբանական ջրազրկումն ավելի արագ է զարգանում և ծանր ընթացք է ստանում հատկապես նորածին և մանկահասակ երեխաների, մեծ տարիքով չափահասների և ծանր քրոնիկ հիվանդություններով մարդկանց մոտ:

Մանկահասակ տարիքի երեխաների մոտ ջրազրկման ամենատարածված պատճառը փորլուծությունն ու փսխումն է: Բարձր տարիքի չափահասների օրգանիզմում ջրի ծավալը հարաբերականորեն ցածր է, և որոշ հիվանդություններ կամ դեղամիջոցներ (օրինակ՝ միզամուղներ) կարող են բերել ջրազրկման:

Ջրազրկում նաև կարող է զարգանալ բոլոր տարիքային խմբերում, երբ շոգ եղանակային պայմաններում, հատկապես՝ ծանր ֆիզիկական գործ անելիս, չի խմվում բավարար քանակի ջուր կամ հեղուկներ:

Դուք կարող եք ետ զարգացնել թեթևից մինչև չափավոր աստիճանի ջրազրկման նշանները՝ ավելացնելով խմվող հեղուկների քանակը, սակայն ծանր ջրազրկումը պահանջում է անհետաձգելի բուժօգնություն և կորցրած ջրի ու էլեկտրոլիտների լրացում ներերակային ինֆուզիոն հեղուկներով:

Թեթև ջրազրկումը կարելի է վերացնել ջուր խմելով: Դեղատներում վաճառվում են պատրաստի լուծույթներ կամ դրանք պատրաստելու համար նախատեսված աղային խառնուրդներ (օրինակ՝ Ռեհիդրոն), որոնք օգնում են ջրի և էլեկտրոլիտների վերականգնմանը: Սակայն ծանր ջրազրկումը պահանջում է անհետաձգելի բուժօգնություն, այդ թվում՝ ջրաաղային լուծույթների ներերակային ներարկում (կաթիլային):

Քանի դեռ սրտխառնոց և փսխում չի առաջացել, ջրազրկումը կարելի է կանխարգելել սովորականից ավելի մեծ ծավալներով ջուր կամ ջրաաղային լուծույթներ խմելով:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 10-05-2021