Դեպրեսիա․ ախտանիշներ

Դեպրեսիա․ ախտանիշներ

Դեպրեսիայի բացասական ազդեցությունը մարդկանց վրա կարող է տարբերվել՝ կախված նրանց տարիքից, սեռից, անձի տեսակից և մշակութային միջավայրից։​

Որոշ մարդիկ կարող են դժվարությամբ նկարագրել բուն դեպրեսիայի զգացումները՝ դրա փոխարեն կենտրոնանալով ֆիզիկական ախտանիշների վրա։

Դեպրեսիայի ախտանիշները

Յուրաքանչյուր մարդ, ով հայտնվել է թախիծի և տխրության մեջ և այդ վիճակը տևում է 2 շաբաթ և ավելի, որի ընթացքում զարգացել են ստորև ներկայացված ախտանիշներից մի քանիսը, պետք է այցելի իր բժշկին կամ հոգեկան առողջության մասնագետին (հոգեթերապևտ կամ հոգեբույժ)։

Դեպրեսիայի հուզական ախտանիշներ

  • տխրության, ընկճվածության և «դատարկության» զգացումներ՝ օրերի մեծ մասը կամ գրեթե ամեն օր
  • սովորական գործերի նկատմամբ հետաքրքրության կամ հաճույքի կորուստ
  • ընտանիքից կամ ընկերներից մեկուսացում
  • անօգուտության, մեղքի կամ մեղավորության զգացումներ
  • ինքնասպանության (սուիցիդ) մտքեր
  • առանց պատճառի լաց։

Դեպրեսիայի ֆիզիկական ախտանիշներ

  • աշխուժության անկում, հոգնածության զգացում և ակտիվության նվազեցում
  • անքնություն կամ քնելու հետ կապված դժվարություններ
  • ախորժակի կամ մարմնի կշռի կորուստ
  • երկար քուն կամ ախորժակի բարձրացում (ատիպիկ դեպրեսիա)
  • ուշադրությունը կենտրոնացնելու, որոշումներ կայացնելու և իրերը հիշելու հետ կապված դժվարություններ
  • մարմնի շարժումների, մտածողության կամ խոսքի դանդաղեցում
  • տեղում հանգիստ նստելու դժվարություն, անհանգստություն և ձեռքերի բռունցքում
  • սեռական ցանկությունների թուլացում (տղամարդիկ և կանայք)
  • մեջքի ցավեր կամ գլխացավեր
  • թույլ և հիվանդ լինելու զգացում
  • մարսողական խնդիրներ։

Դեպրեսիայով մարդկանց մոտ տարածված են նաև տագնապի ախտանիշները։ Հաճախ այս երկու վիճակները դրսևորվում են միաժամանակ։

Դեպրեսիայի ախտանիշները երեխաների և դեռահասների մոտ

Երեխաների և դեռահասների մոտ դեպրեսիայի ախտանիշներն ընդհանուր առմամբ նման են չափահասների դեպրեսիայի նշաններին, սակայն ունեն որոշ առանձնահատկություններ։

Երեխաները կարող են դժվարանալ ներկայացնելու, որ զգում են ընկճվածություն, սակայն նրանք դառնում են դյուրագրգիռ, նշում անբացատրելի ցավեր, կորցնում ընկերների հետ խաղալու հետաքրքրությունը կամ դպրոցում ունենում ուշադրությունը կենտրոնացնելու հետ կապված խնդիրներ։

Դեռահասների մոտ դեպրեսիայի նշաններից են սոցիալական շփումներից և փոխհարաբերություններից խուսափելը, դպրոցական առաջադիմության անկումը, քնի կրճատումը կամ երկարացումը։ Դեպրեսիայով դեռահասները կարող են ունենալ նաև վարքագծային փոփոխություններ, օրինակ՝ զայրույթ և պոռթկումներ, ավելորդ ռիսկայնություն (օրինակ՝ մեքենա վարելու կամ սեռական հարաբերությունների), թմրամիջոցների և ալկոհոլի փորձարկում և այլն։

Դեպրեսիայի ախտանիշները մեծ տարիքով անձանց մոտ

Մեծ տարիքով մարդկանց մոտ դեպրեսիան հաճախ մնում է չախտորոշված, քանի որ տրամադրության անկումը և դեպրեսիայի մյուս նշանները կարող են սխալմամբ դիտարկվել որպես մեծ տարիքում ֆիզիկական հիվանդությունների կամ կորուստների հետ կապված երևույթներ։ Բարձր տարիքով մարդկանց մոտ սուիցիդային մտքերին պետք է վերաբերվել լրջությամբ, քանի որ այս տարիքում ինքնասպանության բարձր հաճախականությունը կապված է դեպրեսիայի հետ։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 09-05-2019