Խուճապի նոպա և խուճապային խանգարում. ախտորոշում

Խուճապի նոպա և խուճապային խանգարում. ախտորոշում

Ընտանեկան բժիշկը կարող է որոշել, թե արդյոք ունեք խուճապի նոպա կամ խուճապային խանգարում, թե՞ մեկ այլ հիվանդություն, օրինակ՝ սրտային կամ վահանաձև գեղձի խնդիրներ, որոնց ախտանիշները նմանվում են խուճապի նոպային:

Խուճապի նոպան կամ խուճապային խանգարումն ախտորոշելիս օգտակար կարող են լինել հետևյալ միջոցառումները՝

  • մանրակրկիտ զննում
  • արյան թեստեր, որ ստուգվի վահանաձև գեղձի խնդիրների կամ այլ հնարավոր հիվանդությունների առկայությունը
  • էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ) և այլ թեստեր, որ ստուգվի սրտի գործունեությունը և հնարավոր խնդիրների առկայությունը
  • հոգեբանական գնահատում, որ վերհանվեն և քննարկվեն առկա ախտանիշները, վախերը կամ անհանգստությունները, սթրեսային իրավիճակները, փոխհարաբերությունների խնդիրները, խուսափվող կամ մերժվող իրավիճակները և ընտանեկան անամնեզը:

Բժիշկը կարող է խնդրել, որ լրացնեք հոգեբանական ինքնագնահատման հարցաթերթիկ: Նա կարող է հարցեր տալ ալկոհոլի և այլ հոգեներգործուն նյութերի օգտագործման կամ չարաշահման վերաբերյալ:

Խուճապային խանգարման ախտորոշիչ չափորոշիչները

Խուճապի նոպաներ ունեցող ոչ բոլոր մարդիկ ունեն խուճապային (պանիկ) խանգարում: Խուճապային խանգարում ախտորոշելու համար Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի կողմից հրապարակված Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկում (DSM-5) թվարկված է երեք չափորոշիչ՝

  • հաճախակի, հանկարծակի խուճապի նոպաների առկայություն
  • խուճապի նոպաներից առնվազն մեկին մեկ ամսվա ընթացքում կամ ավելի երկար ժամանակահատվածում հետևել է մեկ այլ նոպա ունենալու վերաբերյալ անհանգստությունը, նոպայի հետևանքների, օրինակ՝ սրտամկանի ինֆարկտ ունենալու կամ խելագարվելու վերաբերյալ մշտական վախը կամ վարքաբանական զգալի փոփոխությունները, օրինակ՝ այնպիսի իրավիճակներից խուսափումը, որոնք, ենթադրվում է, որ կարող են խթանել խուճապային նոպայի դրսևորմանը
  • խուճապային նոպաները չեն պատճառվում թմրամիջոցներով կամ այլ հոգեներգործուն նյութերով, որևէ հիվանդությամբ կամ մեկ այլ հոգեկան առողջության խնդրով, օրինակ՝ սոցիալական ֆոբիա կամ կպչուն-սևեռուն խանգարում:

Եթե ունեք խուճապի նոպաներ սակայն չեք համապատասխանում խուճապային խանգարման ախտորոշիչ չափորոշիչներին, միևնույն է, բուժումը կարող է օգտակար լինել: Բուժումից դուրս մնացած խուճապային նոպաները կարող են ժամանակի ընթացքում վատթարանալ և վերաճել խուճապային խանգարման կամ ֆոբիաների:

Հոդվածը վերանայվել է՝ 24-06-2021