Փսխում

Փսխում
Անգլերեն անվանումը՝ Vomiting

Փսխումը կարող է առաջանալ շատ տարբեր պատճառներից՝ վարակիչ հիվանդություններ, սննդային թունավորում, ստամոքսի և 12-մատնյա աղու խնդիրներ և այլն։

Փսխումը նաև ոչ հազվադեպ ի հայտ է գալիս կանանց մոտ հղիության շրջանում։

Չափահաս մարդկանց մոտ փսխումը սովորաբար իրենից որևէ լուրջ բան չի ներկայացնում և անձի ինքնազգացողությունը լիովին վերականգնվում է 1-2 օրվա ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, որոշ դեպքերում փսխումը կարող է դառնալ լուրջ առողջական խնդիր, օրինակ՝ սուր ջրազրկում առաջացնելու պատճառով։

Ի՞նչ է փսխումը

Փսխումը ստամոքսի և մասամբ 12-մատնյա աղու պարունակության արագ դատարկումն է բերանի միջոցով: Այն իրականացվում է մի շարք մկանախմբերի համաձայնեցված գործունեության արդյունքում, որոնք կառավարվում են գլխուղեղի փսխման կենտրոնի կողմից: Փսխման կենտրոնն ակտիվանում է ի պատասխան բերանից, ստամոքսից, աղիներից, արյունից, հավասարակշռության օրգանից և հենց գլխուղեղից եկող ազդակներին:

Փսխումը սովորաբար հաջորդում է նողկանքի զգացմանը (սրտխառնոց):

Փսխման պատճառները

Նողկանքի և դրան հաջորդող փսխման ամենատարածված պատճառներն են՝

  • ծովային հիվանդություն
  • հղիության վաղ շրջաններ (նողկանքը կարող է առաջանալ բոլոր հղիությունների շուրջ 50-90%, իսկ փսխումը՝ 25-55%-ի ժամանակ)
  • որոշ դեղերի ընդունում
  • ուժգին ցավեր
  • հուզական սթրես (որպես վախ)
  • լեղապարկի հիվանդություններ (քար, բորբոքում)
  • սննդային թունավորում
  • վարակներ (օրինակ՝ «ստամոքսի գրիպ»)
  • գերսնուցում
  • որոշ հոտերի նկատմամբ ռեակցիա
  • սրտամկանի ինֆարկտ
  • գլխուղեղի վնասվածքներ
  • գլխուղեղի ուռուցքներ
  • խոցային հիվանդություն (ստամոքս, 12-մատնյա աղիք)
  • քաղցկեղի որոշ տեսակներ
  • բուլեմիա կամ հոգեկան այլ խնդիրներ
  • գաստրոպարեզ կամ ստամոքսի դատարկման դանդաղեցում (վիճակ, որը կարող է զարգանալ դիաբետի ժամանակ)
  • ալկոհոլի մեծ քանակների ընդունում։

Ե՞րբ դիմել բժշկին

Դիմեք ձեր բժշկին, եթե՝

  • փսխումները շարունակվում են երկու օր և ավելի
  • վերջին մեկ ամսվա ընթացքում դուք ունեցել եք նողկանքի և փսխման «նոպաներ»
  • դուք մարմնի զգալի քաշ եք կորցրել
  • դուք կարծում եք, որ ձեզ անհրաժեշտ է ներերակային ռեհիդրատացիոն բուժում (օրգանիզմի կորցրած ջրերի և աղերի վերականգնում)։

Հոդվածը վերանայվել է՝ 13-06-2019